Księga Powtórzonego Prawa 22:5 – znaczenie i zastosowanie

Te przepisy mogą wydawać się drobne, jakby dotyczyły spraw mało istotnych. Prawo stanowione przez ludzi często pomija takie szczegóły, bo nie zajmuje się błahostkami. Troska Boga obejmuje jednak nawet najmniejsze obszary życia, dlatego dotyczą ich również Jego przykazania. Powinniśmy więc bać się Pana także w zwyczajnych, łatwo pomijanych sprawach, bo żyjemy pod Jego okiem i opieką. Te pozornie drobne nakazy są ważne, ponieważ pochodzą z prawa Bożego i mają prawdziwą wagę.

Wyraźne rozróżnienie między płciami w ubiorze należy zachować ze względu na własną czystość i czystość bliźniego. Sama natura uczy różnicy między mężczyznami a kobietami, nawet w kwestii włosów (Pierwszy List do Koryntian 11:14); ta sama zasada dotyczy ubioru. Dlatego ich stroje nie powinny być mieszane ani mylone, czy to w codziennym życiu, czy z wyboru. Niektórzy uważają, że prawo to sprzeciwiało się także pogańskim zwyczajom, zwłaszcza praktykom fałszywego kultu, podczas których kobiety mogły ubierać się jak żołnierze, a mężczyźni jak kobiety. Inni widzą w nim ostrzeżenie przed zacieraniem właściwych ról i obowiązków mężczyzn i kobiet. Mężczyźni nie powinni stawać się zniewieściali, a kobiety przejmować miejsca mężczyzn, zwłaszcza w nauczaniu lub sprawowaniu władzy (Pierwszy List do Tymoteusza 2:11–12). Bardzo możliwe, że zmiana ubioru ułatwiała też niemoralne postępowanie, dlatego prawo zakazuje nawet drogi prowadzącej do grzechu. Jeśli chcemy unikać grzechu, musimy unikać również sposobności i okoliczności, które do niego prowadzą.

Przy wybieraniu piskląt z ptasiego gniazda należało wypuścić matkę, a młode można było zabrać (Księga Powtórzonego Prawa 22:6–7). Żydzi mówili, że jest to najmniejsze przykazanie w prawie Mojżesza, a jednak Bóg dołączył do niego tę samą obietnicę co do piątego przykazania: pomyślność i długie życie. Nieposłuszeństwo w drobnej sprawie świadczy o wielkiej pogardzie dla prawa Bożego, a posłuszeństwo w takiej sprawie — o głębokim szacunku dla niego. Kto wypuszcza ptaka tylko dlatego, że tak nakazał Bóg, pokazuje, że ceni wszystkie Boże przykazania i potrafi z czegoś zrezygnować, by nie zgrzeszyć. Bóg troszczy się także o ptaki (Pierwszy List do Koryntian 9:9). Nasz Pan mógł mieć na myśli to prawo, gdy mówił o wróblach i zapewniał, że żaden z nich nie został zapomniany przed Bogiem (Ewangelia Łukasza 12:6).

To prawo uczy, by nie krzywdzić zwierząt ani nie czerpać przyjemności z zadawania im bólu. Bóg uczynił nas mądrzejszymi od ptaków i dał nam nad nimi władzę, nie wolno nam jednak ich krzywdzić ani traktować surowo. Matkę ptaka należało wypuścić, aby mogła ponownie wydać potomstwo, bo w takim życiu jest błogosławieństwo (Księga Izajasza 65:8). Prawo to uczy także współczucia wobec ludzi, zwłaszcza słabszych i bardziej narażonych na krzywdę, oraz kształtuje w nas odrazę do wszelkiego okrucieństwa i brutalności. Pismo Święte mówi o wielkim okrucieństwie, gdy matka zostaje roztrzaskana razem ze swoimi dziećmi (Księga Ozeasza 10:14) albo gdy rozpruwa się brzuchy ciężarnym kobietom (Księga Amosa 1:13). Co więcej, prawo to ostrzega, by nie wykorzystywać czyjejś wrażliwości po to, by wyrządzić tej osobie krzywdę. Matkę ptaków zatrzymywała przy gnieździe troska o jaja lub pisklęta, a właśnie ta czułość czyniła ją bezbronną. Skoro nie należy sprawiać jej cierpienia z powodu tego, co jest jej chlubą, prawo nakazuje ją wypuścić. Pamięć o tym może powstrzymać nas od twardego i nieżyczliwego traktowania tych, którzy są zdani na naszą łaskę.

Przy budowie domu należało zadbać o bezpieczeństwo, aby nikt nie ucierpiał wskutek upadku z dachu (Księga Powtórzonego Prawa 22:8). Dachy były płaskie i ludzie często po nich chodzili, dlatego trzeba było otoczyć je niskim murkiem, czyli balustradą. Gdyby jej zabrakło i ktoś zostałby ranny lub zginął, właściciel ponosiłby winę za zaniedbanie. Pokazuje to, jak cenna jest dla Boga ludzka egzystencja: chroni ją nie tylko swoją opatrznością, lecz także prawem. Pokazuje również, jak cenna powinna być dla nas i jak starannie powinniśmy zapobiegać nieszczęściom. Zgodnie z duchem tego prawa należało także zabezpieczać lub usuwać wszystko, co mogło zagrażać życiu, na przykład przykrywać studnie i naprawiać mosty, aby nasza niedbałość nie doprowadziła do przelania krwi.

Zakazane są tu również nietypowe połączenia (Księga Powtórzonego Prawa 22:9–10). Wiele na ten temat powiedziano już wcześniej (Księga Kapłańska 19:19). Same te rzeczy nie wydają się moralnie złe, dlatego dziś nie uważamy za grzech wspólnego siania różnych rodzajów nasion, orania w zaprzęgu złożonym z różnych zwierząt ani noszenia tkaniny z lnu i wełny. Prawo mogło jednak ostrzegać przed naśladowaniem pogańskich zwyczajów albo przed tym, co nie pasowało do prostego i czystego życia, jakiego oczekiwano od Izraela. Izraelici nie mieli zaspokajać próżności ani ciekawości przez łączenie tego, co Bóg w swojej mądrości uczynił różnym. Nie mieli też nierówno łączyć się z niewierzącymi ani mieszać z tym, co nieczyste, tak jak w zaprzęgu nie pasowały do siebie wół i osioł. Ich życie i wyznawana wobec świata wiara miały być spójne, a nie pomieszane i niespójne.

Powtórzono tu prawo o frędzlach na szatach, które miały przypominać o przykazaniach Boga (Księga Powtórzonego Prawa 22:12); omawiano je już wcześniej (Księga Liczb 15:38–39). Frędzle wyróżniały Izraelitów spośród innych narodów, dzięki czemu można było od razu rozpoznać, że ktoś należy do ludu Bożego. Pomagało im to nie wstydzić się swojego narodu ani szczególnych cech ich religii, nawet gdy inni z nich szydzili. Frędzle przypominały też o Bożych przykazaniach i o sytuacjach, których te przykazania dotyczyły. Prawo mogło zostać powtórzone właśnie tutaj, ponieważ poprzedzające je nakazy wydawały się tak drobne, że można je było przeoczyć i zapomnieć o nich. Frędzle mogły przypominać również, by nie łączyć lnu z wełną w ubraniu (Księga Powtórzonego Prawa 22:11).