Księga Powtórzonego Prawa 2:8 – znaczenie i zastosowanie

Warto zauważyć, że Mojżesz, mówiąc o Edomitach w Księdze Powtórzonego Prawa 2:8, nazywa ich „naszymi braćmi, potomkami Ezawa”. Nie potraktowali Izraela życzliwie, ponieważ odmówili mu bezpiecznego przejścia przez swoją ziemię, a mimo to Mojżesz nadal mówi o nich jak o rodzinie. Nawet jeśli krewni nas zawodzą, powinniśmy pamiętać o łączącej nas więzi i w miarę możliwości wypełniać swoje obowiązki.

W tych wersetach Mojżesz przedstawia pochodzenie ludów, o których mówi: Moabitów, Edomitów i Ammonitów. Z innych miejsc Pisma Świętego wiemy już, od kogo się wywodzili, ale tutaj Mojżesz wyjaśnia, jak znaleźli się na tych ziemiach. Nie byli tam pierwszymi mieszkańcami. Moabici zamieszkali w kraju, który wcześniej należał do Emimów, ludu o wielkim wzroście, którego nazwa znaczy „budzący grozę”. Byli tak wysocy jak Anakici, a być może jeszcze groźniejsi (Księga Powtórzonego Prawa 2:10–11). Edomici wyparli Chorytów z góry Seir i zajęli ich ziemię (Księga Powtórzonego Prawa 2:12, 22; Księga Rodzaju 36:20). Ammonici również zajęli ziemię, która wcześniej należała do olbrzymów zwanych Zamzummitami, prawdopodobnie tym samym ludem, który w Księdze Rodzaju 14:5 nazwano Zuzimami (Księga Powtórzonego Prawa 2:20–21).

Mojżesz wspomina także o wcześniejszym wydarzeniu. Kaftoryci, spokrewnieni z Filistynami (Księga Rodzaju 10:14), wyparli Awitów i osiedlili się na ich miejscu (Księga Powtórzonego Prawa 2:23). Biskup Patrick uważał, że Awici mogli później przenieść się do Asyrii i stać się ludem wspomnianym w Drugiej Księdze Królewskiej 17:31. Opisane wydarzenia zapisano z kilku powodów.

Po pierwsze, pokazują, jak szybko po potopie świat się zaludnił. W niektórych częściach ziemia była już tak gęsto zasiedlona, że jeden lud musiał wyprzeć drugi, by samemu się tam osiedlić. Po drugie, pokazują, że szybkość i siła nie przesądzają o wyniku. Olbrzymów wypierali ludzie zwyczajnego wzrostu. Zapewne, podobnie jak olbrzymów sprzed potopu (Księga Rodzaju 6:4), zgubiły ich pycha i niegodziwość, ściągając na nich sąd Boży, a wielka siła nie zdołała ich ocalić. Po trzecie, przypominają, jak nietrwałe są ziemskie posiadłości. Z czasem ziemia przechodzi w inne ręce, gdy jedne rody słabną, a inne rosną w siłę.

Po czwarte, ta historia miała dodać Izraelitom otuchy, gdy zmierzali do Kanaanu. Skoro Boża opatrzność zatroszczyła się w ten sposób o Moabitów i Ammonitów, to Boża obietnica z pewnością wystarczała Izraelowi, Jego szczególnemu ludowi. Historia ta ujawniała też brak wiary tych, którzy bali się synów Anaka, skoro pokonanych olbrzymów porównano z nimi (Księga Powtórzonego Prawa 2:11, 21).

Mojżesz opisuje następnie drogę Izraela do Kanaanu. Izraelici przeszli przez pustynię Moabu (Księga Powtórzonego Prawa 2:8), a później przekroczyli potok, czyli dolinę Zeredy (Księga Powtórzonego Prawa 2:13). Mojżesz wskazuje tam, że spełniało się ostrzeżenie Boga. Pan zapowiedział, że nikt ze spisanych na górze Synaj nie zobaczy Ziemi Obiecanej (Księga Liczb 14:23). Gdy Izrael wreszcie ruszył w stronę Kanaanu i niemal mógł go już zobaczyć, Mojżesz zauważył, że całe starsze pokolenie wymarło i nie pozostał z niego ani jeden mężczyzna (Księga Powtórzonego Prawa 2:14).

W zwykłych warunkach około trzydziestu ośmiu lat wystarcza, by wyrosło nowe pokolenie, a starsze w większości odeszło. Tutaj jednak zmiana objęła wszystkich. Z pierwszego pokolenia pozostali tylko Kaleb i Jozue, ponieważ ręka Pana zwróciła się przeciw pozostałym (Księga Powtórzonego Prawa 2:15). Ci, którym Bóg się sprzeciwia, będą słabnąć, aż znikną. Izrael nie miał walczyć z Kananejczykami, dopóki wśród ludu nie wymarli wszyscy dawni żołnierze, zahartowani w trudach i wyszkoleni do walki w Egipcie (Księga Powtórzonego Prawa 2:16). Kiedy więc nowo uformowane wojsko, wyszkolone na pustyni, podbiło Kanaan, stało się jasne, że moc należy do Boga, a nie do ludzi.

Mojżesz ostrzega też Izraelitów, by nie niepokoili Moabitów ani Ammonitów i nie odbierali im żadnej części ich ziemi. Zakazuje napastowania ich i wszczynania z nimi walki (Księga Powtórzonego Prawa 2:9). Choć Moabici chcieli zgładzić Izraelitów (Księga Liczb 22:6), Izrael nie miał dążyć do ich zguby. To, że inni chcą nam zaszkodzić, nie daje nam prawa, by odpłacać im tym samym.

Mojżesz podaje dwa powody, dla których należało zostawić Moabitów i Ammonitów w spokoju. Po pierwsze, byli potomkami Lota, sprawiedliwego człowieka, który zachował prawość w Sodomie (Księga Powtórzonego Prawa 2:9, 19). Dzieci często otrzymują doczesne błogosławieństwa ze względu na pobożność rodziców, nawet jeśli same nie kierują się w pełni tą wiarą. Po drugie, zamieszkiwana przez nich ziemia została im dana przez Boga, który nie przeznaczył jej dla Izraela. Nawet ludzie niegodziwi mają prawo do materialnych dóbr, które Bóg pozwolił im zachować, i nikt nie powinien ich okradać. Jak chwasty pozostawione na polu aż do żniwa, tak i oni przez pewien czas mogli zajmować swoje miejsce. Bóg daje i zachowuje ziemskie dobra nawet dla niegodziwych, pokazując, że nie są to rzeczy najważniejsze. Dla swoich dzieci przygotował coś lepszego.