Księga Powtórzonego Prawa 17:14 – znaczenie i zastosowanie

Po prawach dotyczących ludu słusznie następują prawa dotyczące królów, bo ci, którzy rządzą innymi, sami muszą pamiętać, że również podlegają władzy. Bóg ustanawia tu przepisy najpierw dla ludu, który miał wybrać króla, a potem dla króla, który miał zostać wybrany (Księga Powtórzonego Prawa 17:14, Księga Powtórzonego Prawa 17:15).

Zakłada się, że z czasem lud zapragnie króla, pociągnięty zewnętrznym majestatem i przepychem królewskich rządów. Bóg nie przedstawia króla ani jako szczególnego błogosławieństwa, ani jako nakazanego obowiązku, bo nic nie mogło być dla Izraelitów lepsze niż rządy, które już sprawował nad nimi On sam. Jeśli jednak zapragnęliby króla, Bóg na to pozwalał, pod warunkiem że zachowany zostanie właściwy cel rządów, a Jego prawa będą przestrzegane i egzekwowane. Ich pragnienie było częściowo niewłaściwe, bo chcieli upodobnić się do okolicznych narodów, choć Bóg oddzielił ich od tych ludów. Mimo to Bóg na to pozwolił, zamierzając posłużyć się królewską władzą do realizacji swoich celów i uczynić ją obrazem królestwa Mesjasza.

Bóg wyraźnie pouczył ich również, jak mają wybrać króla. Jeśli mieli ustanowić nad sobą króla, jak Bóg wiedział, że się stanie, powinni prosić Go o wskazówki i wybrać człowieka, którego On wskaże. Byli w uprzywilejowanej sytuacji: w tak ważnej sprawie mogli zasięgnąć wyroczni, a ich Bóg doskonale wiedział, kim jest każdy człowiek i kim się stanie. Królowie są przedstawicielami Boga, dlatego słusznie to On miał ich wybierać. Bóg był w szczególny sposób królem Izraela, więc jeśli lud ustanawiał nad sobą innego króla, podległego Jego władzy, to sam Bóg powinien wskazać tego człowieka. Gdy później lud zapragnął króla, przyszedł do Samuela, proroka Pana, a Dawid, Salomon, Jeroboam, Jehu i inni zostali wybrani za pośrednictwem proroków. Ludowi zarzucono, że nie przestrzegał tego prawa: ustanawiali królów, ale nie z woli Boga (Księga Ozeasza 8:4). W każdym przypadku nasz wybór powinien kierować się Bożym wyborem, jeśli możemy go poznać.

Nie wolno im było wybierać cudzoziemca, nawet gdyby sądzili, że wzmocni to sojusze albo że taki człowiek wydaje się szczególnie zdolny. Obcy król prawdopodobnie wprowadziłby obce zwyczaje i praktyki, sprzeczne z ustanowionym już wśród nich prawem Bożym. Miał być jednym z ich braci, człowiekiem z ich ludu, a zarazem zapowiadać Chrystusa, który stał się prawdziwie jednym z nas, przyjmując ludzką naturę (List do Hebrajczyków 2:14).

Druga część prawa zawiera wskazówki dla wybranego króla, by mógł dobrze rządzić. Miał starannie unikać wszystkiego, co mogłoby odciągnąć go od Boga i prawdziwej religii. Bogactwo, zaszczyty i przyjemności to trzy wielkie przeszkody w pobożnym życiu, zwłaszcza dla osób zajmujących wysokie stanowiska. Wiążą się z nimi pożądliwości ciała i oczu oraz pycha życia. Dlatego króla przed nimi ostrzeżono.

Nie miał podsycać pragnienia zaszczytów przez gromadzenie koni (Księga Powtórzonego Prawa 17:16). Człowiek jadący konno w kraju, gdzie powszechne były osły i muły, wydawałby się niezwykle dostojny. Król mógł więc mieć konie do własnej jazdy i do rydwanów, ale nie powinien sadzać na koniach swoich sług (Księga Koheleta 10:7) ani trzymać wielu koni dla urzędników i straży. Gdy królem Izraela był Bóg, sędziowie jeździli na osłach (Księga Sędziów 5:10; Księga Sędziów 12:14). Król nie powinien też gromadzić wielu koni na wojnę, by nie zaczął nadmiernie im ufać (Księga Psalmów 20:7; Księga Psalmów 33:17; Księga Ozeasza 14:3).

Podany powód był taki, że prowadziłoby to do zbyt ścisłych więzi z Egiptem, skąd sprowadzano konie do Kanaanu (Pierwsza Księga Królewska 10:28, Pierwsza Księga Królewska 10:29). Nie przystało to Izraelowi, skoro Bóg wyprowadził go z Egiptu potężną ręką. Izraelici mieli już nie wracać tą drogą, bo groziło im przejęcie egipskich praktyk bałwochwalczych (Księga Kapłańska 18:3), do których byli bardzo skłonni. Powinniśmy wystrzegać się handlu i towarzystwa, które narażają nas na grzech. Skoro Izrael nie miał wracać do Egiptu, nie powinien też nawiązywać z nim ścisłych więzi handlowych. Taki handel nie przyniósł Salomonowi niczego dobrego.

Król nie miał również podsycać pragnienia przyjemności przez gromadzenie żon (Księga Powtórzonego Prawa 17:17), jak uczynił Salomon, doprowadzając się do zguby (Pierwsza Księga Królewska 11:1). Jeśli jego serce przywiązałoby się do nich, odciągałyby go od spraw państwa i poważnych obowiązków, zwłaszcza od oddawania czci Bogu i życia w pobożności. Nic nie szkodzi prawdziwej pobożności bardziej niż folgowanie cielesnym pragnieniom.

Król nie miał też podsycać pragnienia bogactwa przez nadmierne gromadzenie srebra i złota. Mógł mieć odpowiednie zasoby i rozsądnie nimi zarządzać. Nie powinien jednak gromadzić bogactwa w sposób, który uciskałby jego lud, jak zdaje się czynić Salomon (Pierwsza Księga Królewska 12:4), ani w taki sposób, by zaufał bogactwu i skupił na nim swoje serce (Księga Psalmów 62:10). Nie miał gromadzić majątku dla siebie. Dawid pomnażał srebro i złoto, ale przeznaczał je na służbę Bogu (Pierwsza Księga Kronik 29:4), a nie na własną wygodę, i na dobro ludu, a nie prywatnej rodziny.

Król miał też pilnie poświęcać się prawu Bożemu i uczynić je swoją zasadą postępowania. Prawo miało być dla niego cenniejsze niż bogactwo, zaszczyty, przyjemności, liczne konie i żony czy wielkie zasoby srebra i złota. Miał własnoręcznie przepisać tekst prawa z egzemplarza przechowywanego przez kapłanów służących w miejscu świętym (Księga Powtórzonego Prawa 17:18). Niektórzy sądzą, że miał przepisać tylko Księgę Powtórzonego Prawa, będącą streszczeniem prawa, zawierającą głównie nakazy moralne i cywilne, które najbardziej dotyczyły króla. Inni uważają, że miał przepisać wszystkie pięć ksiąg Mojżesza, ponieważ wszystkie razem nazywano Prawem i stanowiły podstawę wiary Izraela.

Nawet jeśli miał już dobre kopie odziedziczone po przodkach, powinien sporządzić własną. Ich egzemplarze mogły być zużyte od częstego używania, a on miał rozpocząć panowanie od nowego. Nawet jeśli otaczali go skrybowie, którzy pisali lepiej niż on, sam miał przepisać tekst własną ręką. W ten sposób okazywał szacunek prawu, przypominał sobie, że żaden religijny obowiązek nie jest poniżej jego godności, a zarazem ćwiczył się w pracy i studiowaniu. Musiał też uważnie przyglądać się każdej części prawa, co pomagało utrwalić je w pamięci. Każdemu z nas bardzo przydaje się zapisywanie tego, co szczególnie porusza nas i pomaga nam w Piśmie Świętym, dobrych książkach i kazaniach. Mądre posługiwanie się piórem może częściowo wyrównać słabą pamięć i wzbogacić skarbiec dobrego serca o rzeczy stare i nowe.

Miał to uczynić również po objęciu tronu, jeśli nie zrobił tego wcześniej.

Król powinien postawić tę sprawę na pierwszym miejscu, gdy rozpoczyna swoje rządy. Władca ma wiele obowiązków i spraw do rozważenia, zarówno w kraju, jak i za granicą, a mimo to powinien przepisać tekst prawa. Osoby, które uważają się za bardzo zajęte, nie powinny sądzić, że natłok obowiązków zwalnia je z uczynienia religii główną sprawą życia. Wielcy tego świata nie powinni też uważać, że poniża ich własnoręczne przepisywanie wielkich prawd Bożego prawa, które Bóg zapisał właśnie dla nich (Księga Ozeasza 8:12).

Samo posiadanie Biblii nie wystarczy, jeśli trzyma ją zamkniętą w swojej szafce. Król miał czytać ją przez wszystkie dni swojego życia (Księga Powtórzonego Prawa 17:19). Nie wystarczy mieć Biblie, trzeba z nich korzystać, i to codziennie, tak jak tego potrzebujemy. Nasze dusze muszą regularnie karmić się tą manną, a gdy zostanie dobrze przyswojona, daje prawdziwą siłę i pokarm. Ciało czerpie korzyść z pożywienia wciąż na nowo, nie tylko podczas jedzenia. Podobnie duszy służy rozważanie słowa Bożego dniem i nocą (Księga Psalmów 1:2). Powinniśmy korzystać z zapisanego słowa Bożego przez całe życie. Uczniowie Chrystusa nigdy nie wyrastają z Biblii i będą jej potrzebować aż do chwili, gdy przyjdą do świata, w którym poznanie i miłość osiągną doskonałość.

Całe pisanie i czytanie byłoby daremne, gdyby król nie wprowadzał w życie tego, czego się nauczył (Księga Powtórzonego Prawa 17:19, Księga Powtórzonego Prawa 17:20). Słowo Boże nie służy jedynie do studiowania jako interesujący temat, ale ma być przewodnikiem, który kieruje życiem. Król powinien rozumieć, jaką władzę religia ma nad nim sprawować i jaki wpływ powinna na niego wywierać. Po pierwsze, miała napełniać go głębokim szacunkiem i bojaźnią wobec majestatu i władzy Boga. Miał uczyć się bojaźni Pana, swojego Boga, a nawet najbardziej uczeni muszą nadal się tego uczyć. Choćby zajmował najwyższe stanowisko, powinien pamiętać, że Bóg jest ponad nim. Niezależnie od tego, jaki szacunek należał się mu ze strony poddanych, sam był winien znacznie większy szacunek Bogu, swojemu Królowi.

Po drugie, ta bojaźń miała prowadzić do nieustannego posłuszeństwa prawu Bożemu. Król miał przestrzegać wszystkich słów tego prawa: nie tylko pilnować, by inni je wypełniali, lecz także samemu być mu posłusznym, jako pokorny sługa Boga niebios i dobry przykład dla poddanych. Po trzecie, prawo miało uczyć go pokory. Choćby osiągnął najwyższe stanowisko, powinien zachować pokorne serce. Bojaźń Boża miała powstrzymywać go od patrzenia na lud z góry i traktowania go z pychą. Nie powinien uważać się za lepszego od innych tylko dlatego, że zajmuje wyższą pozycję i otacza go większy zewnętrzny przepych. Powinien pamiętać, że jest sługą Boga dla dobra ludu: większy niż każdy z jego członków z osobna, a zarazem mniejszy niż cały lud.

Pobożność przyniesie mu także wymierną korzyść. Tym, którzy boją się Boga i przestrzegają Jego przykazań, z pewnością będzie się lepiej powodzić w tym życiu. Nawet najpotężniejszy władca na świecie może zyskać dzięki pobożności więcej niż dzięki całemu bogactwu i potędze swojego królestwa. Przede wszystkim będzie ona służyć jego własnemu życiu, bo będzie dłużej żył w swoim królestwie. W dziejach królów Judy najlepsze panowania były zazwyczaj najdłuższe, chyba że Bóg skracał je, by ukarać lud, jak uczynił w przypadku Jozjasza.

Po drugie, pobożność przysłuży się jego rodzinie, bo jego dzieciom również będzie się dobrze powodzić. Przekazuj wiarę swoim potomkom, a Bóg obdarzy ich błogosławieństwem.