Księga Powtórzonego Prawa 12:1 – znaczenie i zastosowanie

Z tych wielkich, fundamentalnych prawd — że Bóg istnieje i że jest tylko jeden Bóg — wynikają dwa podstawowe nakazy: należy oddawać Mu cześć i oddawać ją wyłącznie Jemu. Dlatego otrzymujemy przykazanie, by nie mieć innych bogów obok Niego. Jest to pierwsze przykazanie, a drugie go strzeże niczym strażnik albo ogrodzenie. Aby lud nie zwrócił się ponownie ku fałszywym bogom, zabroniono mu czcić prawdziwego Boga w taki sam sposób, w jaki czczono bożków. Miał natomiast przestrzegać porządku kultu ustanowionego przez Boga i pozostać wierny Temu, komu należy się cześć.

Z tego powodu Mojżesz szerzej wyjaśnia drugie przykazanie. To, co zapisano w tym i następnych czterech rozdziałach, dotyczy w większości właśnie tego przykazania. Chodzi o ustawy i prawa, których mieli przestrzegać i według których mieli postępować (Księga Powtórzonego Prawa 12:1). Mieli ich przestrzegać zarówno w czasach pokoju i powodzenia, kiedy zostaną już panami Kanaanu, jak i przez wszystkie dni swojego życia na ziemi. Nie powinniśmy sądzić, że religia jest potrzebna tylko w trudnych chwilach, w samotności albo na początku drogi. Nie, nawet gdy zamieszkamy w dobrej ziemi, mamy oddawać cześć Bogu — w Kanaanie tak samo jak na pustyni, w dorosłości tak samo jak w dzieciństwie, wśród codziennych zajęć tak samo jak wtedy, gdy mamy niewiele do zrobienia. Dopóki trwa ten czas próby, mamy być posłuszni aż do końca, nie porzucać swoich obowiązków i nie ustawać w czynieniu dobra.

Najpierw nakazano Izraelitom zburzyć i zniszczyć wszystko, czego Kananejczycy używali do oddawania czci swoim bożkom (Księga Powtórzonego Prawa 12:2–3). Nie ma tu mowy o świątyniach, co wspiera pogląd niektórych, że przybytek zbudowany przez Mojżesza na pustyni był pierwszą budowlą przeznaczoną do kultu religijnego, a późniejsze świątynie wzięły z niego początek. Miejsca, które należało zrównać z ziemią, były ogrodzonymi miejscami kultu na górach i wzgórzach, jakby wyżej położony teren ułatwiał skupienie się na modlitwie, oraz pod zielonymi drzewami, bo takie miejsca wydawały się przyjemne albo budziły podziw. Sądzono, że wszystko, co pomaga wyciszyć umysł i skłania do powagi, sprzyja oddawaniu czci.

Spokojny cień i cisza gaju nadal podobają się ludziom, którzy lubią oddawać się refleksji. Jednak prawdziwą zaletą tych ustronnych miejsc dla czcicieli bożków było to, że skrywały mroczne czyny, które nie zniosłyby światła. Dlatego należało je wszystkie zniszczyć, podobnie jak ołtarze, stele i posągi używane przez mieszkańców do oddawania czci swoim bogom. Trzeba było wymazać i puścić w niepamięć nawet nazwy tych miejsc i przedmiotów. Po pierwsze, mieli to uczynić dla honoru swojej ziemi, aby nigdy nie można było powiedzieć, że ta święta ziemia została w ten sposób zbezczeszczona. Niech te nieczyste miejsca zostaną usunięte jako coś, czego należy się wstydzić. Po drugie, mieli to uczynić dla ochrony swojej religii, aby nie pozostało nic, czego ludzie lekkomyślni lub bezbożni — zwłaszcza w późniejszych, gorszych czasach — mogliby użyć do oddawania czci Bogu Izraela. Niech te niebezpieczne miejsca zostaną zburzone jako coś, czego należy się obawiać.

Od tego nakazu zaczynają się prawa dotyczące oddawania czci Bogu, ponieważ trzeba najpierw znienawidzić zło, aby mocno przylgnąć do dobra (List do Rzymian 12:9). Królestwo Boże musi być ustanawiane w ludziach i miejscach na gruzach królestwa diabła, bo te dwa królestwa nie mogą istnieć obok siebie i nie ma prawdziwej wspólnoty między Chrystusem a Belialem.

Po drugie, Izraelitów ostrzeżono, aby nie przenosili zwyczajów i obrzędów kultu bożków do oddawania czci Bogu, nawet jeśli wydawałyby im się piękniejsze albo lepsze (Księga Powtórzonego Prawa 12:4). Słowa „Nie postępujcie tak wobec Pana, waszego Boga” znaczą: „Nie myślcie, że oddajecie Mu cześć, składając ofiary na górach i wzgórzach, stawiając stele, sadząc gaje albo wykonując posągi”. Nie wolno im było podporządkowywać kultu upodobaniu do widowiskowości ani zakładać, że to, co podoba się ludziom, spodoba się również Bogu. Jest On ponad wszystkimi bogami i nie będzie czczony tak jak fałszywi bogowie.