Księga Powtórzonego Prawa 10:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset pokazuje, na czym lud może opierać swoją dumę. Tekst nie szuka chwały w zasługach ludzi ani w ich sile, lecz w Bogu: „On jest waszą chwałą, On jest waszym Bogiem”. Wcześniej, w Księdze Powtórzonego Prawa 10:17-19, Pan jawi się jako Bóg wielki i straszliwy, który nie ma względu na osoby, wymierza sprawiedliwość sierotom i wdowom oraz miłuje cudzoziemca. Słowa o straszliwych rzeczach, które widziały oczy ludu, wiążą tę prawdę z konkretną pamięcią. Można tu myśleć o wydarzeniach z Egiptu i z drogi przez pustynię, choć sam werset o nich nie mówi wprost. W tym zdaniu wyczuwalna jest ludzka potrzeba posiadania czegoś, co nadaje wartość całemu życiu. Izrael nie musi budować własnej wielkości ani liczyć na swoją siłę, bo jego znaczenie wyrasta z relacji z Bogiem, który działał dla niego na oczach wszystkich. Dlatego pamięć o tych czynach nie jest zwykłym wspominaniem przeszłości, lecz podstawą wdzięczności i zaufania. Ten fragment uczy pokory, która nie poniża. Chwała, którą lud otrzymuje, jest darem, a nie osiągnięciem.

W Księdze Powtórzonego Prawa 10:21 Mojżesz nazywa Boga chwałą Izraela: „On jest waszą chwałą, On jest waszym Bogiem, On dla was uczynił te straszliwe rzeczy, które widziały wasze oczy”. Kluczowe jest tu źródło tożsamości ludu. Jego chluba nie opiera się przede wszystkim na własnej sile ani osiągnięciach, lecz na więzi z Bogiem, który działał pośród niego. „Straszliwe rzeczy” oznaczają czyny budzące podziw i bojaźń wobec Bożej potęgi, nie zaś po prostu przerażające wydarzenia. Są przedstawione jako widziane przez Izraelitów, a więc jako część wspólnej pamięci, nie abstrakcyjna idea. W następnym wersecie wspomnienie przodków, którzy zeszli do Egiptu jako niewielka grupa, zestawione jest z licznym ludem, jaki powstał dzięki działaniu Boga. Ten obraz nie oddziela wielkości Boga od Jego sprawiedliwości. Wcześniejsze wersety mówią o trosce o sieroty, wdowy i cudzoziemców, a potem nakazują Izraelowi miłować cudzoziemca, pamiętając o własnym pobycie w Egipcie. Boże dzieła są więc nie tylko powodem do chluby, lecz także miarą życia ludu. Werset łączy pamięć o tym, co Bóg uczynił, z pytaniem o to, komu należy się chwała.

Ten werset wiąże Boga z tym, co Izraelici mieli przed oczami. Mojżesz mówi o Bogu: „On jest waszą chwałą”. Wcześniej w tym rozdziale Pan zostaje nazwany wielkim, potężnym i straszliwym, a w Księdze Powtórzonego Prawa 10:22 czytamy, że Pan uczynił licznymi jak gwiazdy na niebie ludzi, którzy zeszli do Egiptu w siedemdziesięciu osobach. Słowo chwała wskazuje na to, czym człowiek się chlubi i na czym opiera swoją tożsamość. Dla Izraela tym fundamentem jest Bóg, który działał na jego oczach. W praktyce pamięć takich czynów może stać się źródłem zaufania. Ktoś, kto po ciężkim okresie wraca myślami do chwil, w których wyraźnie widział pomoc, łatwiej znosi kolejne niepewne dni. Takie wspomnienie prowadzi do wdzięczności wobec Tego, który prowadził, a nie do zachwytu nad własnym losem. Werset ma także wymiar przekazu. Doświadczenie, którego naród był świadkiem, miało zostać zapamiętane i opowiedziane dalej. Wiara zakorzeniona w widzianych dziełach Boga staje się dziedzictwem, które można przekazać następnym pokoleniom.

Słowa „On jest waszą chwałą” kierują uwagę Izraela ku źródłu jego godności. Chwała nie wyrasta tu z potęgi narodu ani z jego osiągnięć. Jej podstawą jest Bóg, który działał wśród ludu i którego dzieła ludzie mogli zobaczyć. Wspomnienie o przodkach, którzy zeszli do Egiptu jako nieliczni, a stali się liczni, wpisuje te słowa w historię przemiany i ocalenia. Określenie „straszliwe rzeczy” niesie w sobie grozę i podziw wobec mocy Boga. Nie oznacza, że każde przerażające wydarzenie należy uznać za znak Jego działania. Tutaj chodzi o konkretne czyny, których świadkiem był Izrael. Pamięć o nich nie służy wywyższaniu samego siebie, lecz uznaniu, że Bóg jest Bogiem tego ludu. W sąsiednich wersetach ta pamięć łączy się z nakazem miłowania cudzoziemca, bo Izrael sam był cudzoziemcem w Egipcie. Wierność Bogu obejmuje więc zarówno cześć, jak i sprawiedliwość wobec słabszych. Prawdziwa chwała ludu odbija charakter Boga, który troszczy się o tych, których łatwo pominąć.