Księga Powtórzonego Prawa 10:12 – znaczenie i zastosowanie

Jest to stanowcze wezwanie do posłuszeństwa, oparte na prawdzie, którą wcześniej im przedstawiono, i mocno podkreślające jej znaczenie. Mojżesz przemawia jak doświadczony nauczyciel: „A teraz, Izraelu, czego Pan, twój Bóg, wymaga od ciebie?” (Księga Powtórzonego Prawa 10:12). Gdy Bóg okazuje miłosierdzie, słusznie pytamy, jak możemy Mu się odwdzięczyć. Tak postąpił Dawid, gdy zapytał: „Czym odpłacę?” (Księga Psalmów 116:12). Jeśli uważnie zastanowimy się nad tym, czego Bóg od nas wymaga, zobaczymy, że jest to zarazem słuszne samo w sobie i pełne pożytku dla nas.

Mojżesz jasno przedstawia tu nasze obowiązki wobec Boga, bliźnich i samych siebie. Nasz obowiązek wobec Boga obejmuje zarówno życie wewnętrzne, jak i postępowanie, zarówno nasze zasady, jak i praktykę. Mamy bać się Pana, naszego Boga (Księga Powtórzonego Prawa 10:12, 20), czyli uznawać Jego wielkość, przyjmować Jego władzę, stać z podziwem wobec Jego mocy i mieć na uwadze Jego gniew wobec grzechu. To także obowiązek wynikający z Ewangelii, jak pokazuje Apokalipsa św. Jana 14:6–7. Mamy Go również miłować: cieszyć się, że istnieje, pragnąć, by był naszym Bogiem, i znajdować radość w rozmyślaniu o Nim oraz w bliskości z Nim. Boimy się Go jako wielkiego Pana, a miłujemy jako dobrego Ojca i Dawcę.

Mamy chodzić Jego drogami, czyli ścieżkami, które nam wyznaczył. Całe nasze życie powinno być zgodne z Jego świętą wolą. Mamy służyć Mu całym sercem i całą duszą (Księga Powtórzonego Prawa 10:12, 20): oddać się Jego chwale, podporządkować Jego panowaniu i działać dla dobra Jego królestwa wśród ludzi. Ta służba ma być szczera i gorliwa, angażująca całe nasze wnętrze. Wszystko, co dla Niego robimy, powinniśmy czynić chętnie i z radością. Mamy też przestrzegać Jego przykazań i ustaw (Księga Powtórzonego Prawa 10:13), kierować się we wszystkim objawioną przez Niego wolą, czynić to, co nakazuje, i odrzucać to, czego zabrania, ufając, że Jego przykazania służą naszemu dobru.

Posłuszeństwo przynosi nie tylko nagrodę na końcu, lecz także prawdziwą cześć i pokój już teraz. Już dziś dobrze nam służą łagodność i pokora, czystość i opanowanie, uczciwość i hojność, cierpliwość i zadowolenie. Te cechy nadają życiu większą stabilność, bezpieczeństwo, przyjemność i prawdziwą szlachetność. Mamy też oddawać cześć Bogu, przysięgając tylko na Jego imię (Księga Powtórzonego Prawa 10:20) i uznając Jego doskonałą wiedzę, władzę, sprawiedliwość oraz wieczne istnienie. Mamy również trwać przy Nim (Księga Powtórzonego Prawa 10:20): pozostać wierni Bogu, którego wybraliśmy, ufać Mu, miłować Go i nigdy Go nie opuszczać.

Jasny jest również nasz obowiązek wobec bliźnich. Mamy „miłować przybysza” (Księga Powtórzonego Prawa 10:19). Skoro wymaga się tego wobec obcego, tym bardziej powinniśmy miłować naszych braci i siostry. Jeśli Izrael, naród oddzielony od wszystkich innych, miał okazywać życzliwość przybyszom, to my, nieodgrodzeni od innych takim murem, powinniśmy tym bardziej troszczyć się z czułością o każdego człowieka, który dzieli z nami ludzką naturę. W miarę możliwości, stosownie do potrzeb i naszych możliwości, mamy czynić dobro wszystkim ludziom.

Podane są dwa powody. Po pierwsze, Bóg troszczy się o wszystkie narody. Miłuje przybysza (Księga Powtórzonego Prawa 10:18), to znaczy daje życie, oddech i wszystko inne, także tym, którzy nie należą do Izraela. Zna tych ludzi doskonale, nawet gdy my nic o nich nie wiemy. Daje pożywienie i ubranie tym, którzy nie otrzymali Jego prawa i ustaw. Skoro Bóg obdarza wszystkich ludzi dobrami, które służą każdemu, my także powinniśmy szanować wszystkich. Te słowa wskazują również na szczególną troskę Boga o przybyszów w trudnej sytuacji. Powinniśmy Go za to wysławiać (Księga Psalmów 146:9) i naśladować Go swoim postępowaniem.

Po drugie, Izrael sam kiedyś znalazł się w podobnym położeniu. Izraelici byli przybyszami w Egipcie. Ci, którzy doświadczyli cierpienia i zaznali miłosierdzia Boga, powinni szczególnie współczuć innym będącym w podobnej sytuacji i chętnie okazywać im życzliwość. Mimo tych wielokrotnych nakazów Żydzi później stali się jednak głęboko wrogo nastawieni do pogan, czyli narodów spoza Izraela. Gardzili nimi i zazdrościli, że Boża łaska dociera do nich przez Chrystusa. Ostatecznie sami ściągnęli na siebie zgubę.

Przedstawiony został także nasz obowiązek wobec samych siebie: „Obrzezajcie więc wasze serca” (Księga Powtórzonego Prawa 10:16). Oznacza to odrzucenie złych pragnień i nawyków, które nie pozwalają nam bać się Boga i miłować Go. Mamy uśmiercać grzech w naszym ciele. Mamy odrzucić wszelką nieczystość i zło, które nie pozwalają Słowu Bożemu swobodnie docierać do serca. Nie poprzestawajmy na zewnętrznym znaku obrzezania, który był tylko symbolem, lecz szukajmy jego wewnętrznej rzeczywistości: serca prawdziwie poświęconego Bogu (List do Rzymian 2:29). Nakaz Chrystusa sięga jeszcze dalej: wymaga radykalnego rozprawienia się z grzechem, nawet gdyby miało to oznaczać odcięcie ręki czy wyłupienie oka, które staje się powodem upadku. Im bardziej duchowe jest przymierze, tym bardziej duchowi powinniśmy być w odpowiedzi na nie i tym gorliwiej zwalczać grzech.

Mamy też przestać być krnąbrni, jakimi wcześniej byli Izraelici (Księga Powtórzonego Prawa 9:24). Nie powinniśmy już uparcie sprzeciwiać się Bożym przykazaniom ani przyjmowanemu od Niego skarceniu, lecz być gotowi we wszystkim Mu posłuszni. Serce prawdziwie odmienione chętnie poddaje się Bogu i bierze na siebie Jego jarzmo.

Bóg ma siłę zwycięzcy, dlatego budzi grozę w tych, którzy Mu się sprzeciwiają i buntują przeciwko Niemu. Ma też władzę sędziego, dlatego jest sprawiedliwy wobec wszystkich, którzy stają przed Nim lub odwołują się do Niego. Bezstronność i sprawiedliwość, bez faworyzowania kogokolwiek i przyjmowania łapówek, przynoszą sędziemu równie wielką cześć, jak dowódcy budzenie strachu w nieprzyjacielu. Nasz Bóg jest jednym i drugim.

Bóg ma też wielkie dobra. Niebo i ziemia należą do Niego (Księga Powtórzonego Prawa 10:14), podobnie jak wszystkie zastępy, gwiazdy i moce, które się w nich znajdują. Dlatego może wspierać nas w służbie dla Niego i wynagrodzić każdą stratę, jaką ponosimy, wypełniając nasze obowiązki wobec Niego. Nie potrzebuje jednak ani nas, ani niczego, co mamy lub robimy. Nie możemy żyć bez Niego, ale On jest doskonały bez nas. Dlatego Jego łaskawe przyjęcie nas i naszej służby jest tak zdumiewające. Niebo i ziemia należą do Niego, a jednak Jego szczególną własnością jest Jego lud.

Powinniśmy więc rozważać dobroć i łaskę Boga, a z tego powodu miłować Go, służyć Mu i być Mu posłuszni z serca. Jego dobroć jest równie ważnym elementem Jego chwały, jak Jego wielkość. Jest dobry dla wszystkich. Gdziekolwiek dostrzega nędzę, tam okazuje miłosierdzie. Broni sprawy sieroty i wdowy (Księga Powtórzonego Prawa 10:18). Przynosi Mu chwałę pomaganie bezradnym i troska o tych, którzy najbardziej potrzebują ulgi, szczególnie o ludzi, których inni łatwo krzywdzą lub lekceważą (Księga Psalmów 68:4–5; Księga Psalmów 146:7, 9).

Bóg jest jednak szczególnie dobry dla Izraela, który miał wobec Niego szczególne zobowiązania: „On jest twoją chwałą i On jest twoim Bogiem” (Księga Powtórzonego Prawa 10:21). Dlatego miłuj Go i służ Mu ze względu na więź, jaka was łączy. Jest twoim Bogiem, Bogiem przymierza, który zobowiązał się wobec ciebie wierną obietnicą, i dlatego jest twoją chwałą. Oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze, obdarza cię czcią. Możesz chlubić się przez cały dzień tym, że Go znasz i jesteś Mu znany. Jeśli jest twoim Bogiem, jest twoją chwałą. Po drugie, zasługuje na to, byś oddawał Mu cześć. To Bóg, którego masz obowiązek wysławiać. Jeśli nie otrzyma chwały od ciebie, od kogo miałby jej oczekiwać? Mieszka pośród pochwał Izraela.

Najpierw pomyśl o łaskawym wyborze Izraela, którego dokonał Bóg (Księga Powtórzonego Prawa 10:15). Upodobał sobie waszych ojców, dlatego wybrał także ich potomków. Nie było w nich niczego, co zasługiwałoby na Jego przychylność albo czyniło ich godnymi tego wyboru. Wybrał ich, bo tak Mu się spodobało. Okazał im dobroć, choć wcale ich nie potrzebował.

Po drugie, pomyśl o wielkich rzeczach, których Bóg dokonał dla Izraela (Księga Powtórzonego Prawa 10:21–22). Mojżesz przypomina im nie tylko o tym, co słyszeli od swoich ojców, lecz także o tym, co sami widzieli i co powinni przekazać swoim dzieciom. Wśród tych wydarzeń szczególne miejsce zajmuje to, że zaledwie siedemdziesiąt osób, czyli cała rodzina Jakuba, która zeszła do Egiptu, rozrosło się w wielki naród, tak liczny jak gwiazdy na niebie. Im liczniejszy stawał się Izrael, tym większej chwały i służby Bóg od niego oczekiwał. Jednak, podobnie jak w dawnym świecie, kiedy lud zaczął się rozmnażać, zaczął też oddawać się zepsuciu.