Księga Daniela 12:1 – znaczenie i zastosowanie

Prorocy często postępują w ten sposób: gdy ostrzegają lud Boży przed nadchodzącymi trudnościami, dają mu także odpowiednią pociechę. Najlepsza pociecha płynie z Chrystusa i z życia, które nadejdzie, bo odpowiada na każdą potrzebę i ma wielką moc. Właśnie z tego źródła pochodzi pociecha zawarta w tym fragmencie.

Jezus Chrystus ukaże się jako opiekun i obrońca swojego Kościoła. „W tym czasie”, gdy prześladowania osiągną największe nasilenie, „powstanie Michał” (Księga Daniela 12:1). Anioł powiedział już Danielowi, że Michał, wielki książę stojący po stronie ludu Bożego, jest wiernym przyjacielem Kościoła (Księga Daniela 10:21). Tym wielkim księciem jest Chrystus, bo jest Władcą królów ziemi (Apokalipsa św. Jana 1:5). Jeśli staje w obronie swojego Kościoła, nikt nie zdoła się mu przeciwstawić.

Nie chodzi jednak tylko o pomoc, której Bóg udzielił Izraelowi w tamtym niebezpieczeństwie. Ten fragment wskazuje także na dzieło Chrystusa, dzięki któremu zostajemy zbawieni na wieki. Syn Boży miał przyjść w ludzkiej naturze, aby zniweczyć dzieła diabła. Chrystus stanął po stronie swojego ludu, gdy dla niego stał się grzechem i przekleństwem, złożył siebie w ofierze i poniósł karę, na którą zasłużyli jego ludzie. Nadal staje w ich obronie przez swoje wstawiennictwo, bo żyje na wieki, by wstawiać się za nimi za zasłoną, w miejscu świętym, po drugiej jej stronie.

Po zagładzie antychrysta, którego zapowiedzią był Antioch, Chrystus stanie na ziemi w dniu ostatecznym. Ukaże się, by w pełni wybawić wszystkich, którzy do niego należą. Gdy Chrystus się objawi, odpłaci też tym, którzy gnębią jego lud. Nastanie czas ucisku, cierpienia, które zagrozi wszystkim, lecz doprowadzi do zguby zatwardziałych wrogów Boga. Żaden naród nie zaznał wcześniej takiego ucisku. Może to odnosić się do zburzenia Jerozolimy, o którym Jezus mówił jako o wielkim ucisku, jakiego dotąd nie było (Ewangelia Mateusza 24:21). Może też wskazywać na sąd ostateczny, dzień płonący jak piec, który zniszczy pysznych i wszystkich czyniących zło. Dla tych, którym przeciwstawi się Michał, nasz książę, będzie to czas bezprzykładnego ucisku.

Chrystus wybawi także swój lud. „W tym czasie” zostanie on ocalony od zagłady, którą planował dla niego Antioch, a wybawienie obejmie wszystkich przeznaczonych do ocalenia, tych, którzy zostali zapisani wśród żyjących (Księga Izajasza 4:3). Gdy Chrystus przyszedł na świat, wybawił duchowego Izraela od grzechu i piekła. Przy swoim powtórnym przyjściu dopełni ich zbawienia: zbawi wszystkich, których dał mu Ojciec, wszystkich, których imiona zapisano w księdze życia (Apokalipsa św. Jana 20:15). Ich imiona zostały tam zapisane przed założeniem świata i będą tam widniały, gdy na końcu zostaną otwarte księgi.

Nastąpi także szczególne zmartwychwstanie tych, którzy śpią w prochu ziemi (Księga Daniela 12:2). Gdy Bóg wybawia swój lud z prześladowań, przypomina to zmartwychwstanie. Tak przedstawiono powrót z Babilonu, wybawienie spod władzy Antiocha, a także inne chwile, gdy Kościół odzyskiwał zewnętrzny pokój. Było tak, jakby umarli powrócili do życia. Wielu, którzy długo leżeli w prochu hańby i cierpienia, miało się przebudzić: jedni do życia, chwały i pociechy, które trwają na wieki, a inni ku hańbie i pogardzie. Gdy ludzie otrzymują pomyślność, a potem wykorzystują ją, by powrócić do grzechu, ta pomyślność jedynie ich demaskuje i prowadzi do zguby.

Gdy Michał, nasz książę, się ukaże i będzie głoszona Ewangelia, wielu śpiących w prochu, zarówno Żydów, jak i pogan, przebudzi się, by wyznać wiarę i wyjść ze swojej dawnej niewiary. Jednak ponieważ wśród prawdziwych świętych zawsze znajdują się obłudnicy, tylko dla niektórych z tych, którzy powstaną do życia, Ewangelia okaże się życiem prowadzącym do życia. Dla innych będzie śmiercią prowadzącą do śmierci, a sam Chrystus stanie się przyczyną ich upadku. Sieć Ewangelii zagarnia zarówno dobre, jak i złe ryby.

Główne znaczenie tego proroctwa musi jednak odnosić się do powszechnego zmartwychwstania w dniu ostatecznym. Przebudzi się „wielu” spośród śpiących w prochu, czyli wielka rzesza, a właściwie wszyscy. Sami Żydzi rozumieją te słowa jako zapowiedź zmartwychwstania umarłych na końcu czasów. Wydaje się, że Chrystus nawiązuje do tego proroctwa, gdy mówi o zmartwychwstaniu do życia i zmartwychwstaniu na sąd (Ewangelia Jana 5:29). Paweł mówi też, że Żydzi oczekiwali zmartwychwstania sprawiedliwych i niesprawiedliwych (Dzieje Apostolskie 24:15). Pasuje to do okoliczności. Podczas prześladowań za Antiocha jedni haniebnie porzucali wiarę, a inni mężnie przy niej trwali. Wiernym trudno byłoby uwierzyć, że po ustaniu burzy pierwsza grupa nie zostanie ukarana, a druga nagrodzona. Bóg zapewnia więc, że przy zmartwychwstaniu obu grupom zostanie odpłacone stosownie do ich czynów. Autor Listu do Hebrajczyków mówi, że torturowani Żydzi za czasów Antiocha nie przyjęli uwolnienia, bo pokładali nadzieję w lepszym zmartwychwstaniu (List do Hebrajczyków 11:35).

Wspaniała nagroda przypadnie także tym, którzy w dniach ucisku i niedoli zachowali mądrość i uczyli wielu innych. Wcześniejsze proroctwo o prześladowaniach wyróżniło ich już wcześniej (Księga Daniela 11:33). Służyli z wielkim oddaniem, a mimo to ginęli od miecza i w płomieniach. Gdyby życie kończyło się wraz z tym światem, byliby najbardziej godni pożałowania. Tutaj jednak dowiadujemy się, że otrzymają nagrodę przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych (Księga Daniela 12:3). Mądrzy, czyli ci, którzy mądrze nauczają i pomagają innym zdobywać mądrość, będą jaśnieć jak blask nieba. Zajaśnieją niebiańską chwałą, chwałą świata, który jest ponad nami. Ci, którzy używają swojej mądrości i nauczania, by prowadzić innych do sprawiedliwości, zwłaszcza wielu innych, będą świecić jak gwiazdy na wieki.

To proroctwo uczy, że w życiu, które nadejdzie, chwała jest zachowana dla wszystkich świętych, dla tych, którzy zabiegają o mądrość dla swojej duszy i wieczności. Mądrość człowieka już teraz rozjaśnia jego twarz (Księga Koheleta 8:1), ale w przyszłym życiu zajaśnieje ona znacznie mocniej, gdy w pełni rozwinie swoją moc, a jej służba zostanie nagrodzona.

Im więcej dobra ludzie czynią na tym świecie, zwłaszcza dla dusz innych, tym większa będzie ich chwała i nagroda w przyszłym życiu. Ci, którzy prowadzą innych ku temu, co słuszne, odwracają grzeszników od złej drogi i pomagają ocalić ich dusze od śmierci (List Jakuba 5:20), będą uczestniczyć w chwale tych, którym pomogli dotrzeć do nieba. Będzie to wielkie przysporzenie ich własnej chwały.

Słudzy Chrystusa, którym okazał miłosierdzie, których uczynił wiernymi i skutecznymi w służbie oraz postawił na tym świecie jako płonące i jaśniejące światła, będą szczególnie jasno świecić w przyszłym świecie. Będą jaśnieć jak gwiazdy. Chrystus jest słońcem, źródłem wszelkiego światła łaski i chwały. Słudzy jaśnieją jak gwiazdy światłem, które od niego otrzymują, a w porównaniu z jego światłem ich blask jest niewielki. Dla nich samych, będących jak kruche i niepozorne gliniane naczynia, będzie to jednak chwała daleko większa, niż na nią zasługują.

Będą świecić jak gwiazdy o różnym blasku: jedni z mniejszą, inni z większą chwałą. Nadejdzie jednak dzień, gdy gwiazdy spadną z nieba jak jesienne liście. Ci zaś będą świecić na wieki. Nigdy nie zajdą ani nie zgasną.

To proroctwo dotyczące tamtych czasów, choć na razie zapieczętowane, miało być bardzo pożyteczne dla ludzi żyjących wówczas (Księga Daniela 12:4). Daniel ma zamknąć słowa proroctwa i zapieczętować księgę, bo zanim wszystko się wypełni, upłynie dużo czasu. Pociechą było to, że naród żydowski, choć po powrocie z Babilonu wciąż był młody, nieliczny i słaby, a jego działania spotykały się ze sprzeciwem, przez długi czas nie doświadczał prześladowań z powodu swojej wiary. Zaczęły się one dopiero znacznie później, gdy naród stał się silniejszy i dojrzalszy.

Księgę należało zapieczętować, bo nie zostałaby zrozumiana ani doceniona, dopóki nie wypełniłyby się opisane w niej wydarzenia. Trzeba ją jednak było zachować jak cenny skarb dla przyszłych pokoleń, którym miała bardzo pomóc. Wielu będzie wtedy przemierzać świat i wzrośnie poznanie. Ukryty skarb zostanie otwarty, a wielu będzie go zgłębiać i szukać jego znaczenia jak srebra. Będą przemierzać różne miejsca w poszukiwaniu odpisów księgi, porównywać je i sprawdzać, czy są wierne i wiarygodne.

Będą wielokrotnie czytać tę księgę, wnikliwie nad nią rozmyślać i rozważać jej słowa. Będą o niej rozmawiać i porównywać swoje ustalenia, by, jeśli to możliwe, pojąć jej znaczenie. W ten sposób wzrośnie ich poznanie. Zgłębianie proroctwa we właściwym czasie poprowadzi ich do badania pozostałych Pism, a to bardzo pomoże im wzrastać w pożytecznej wiedzy. Wtedy bowiem przekonujemy się, że jeśli wytrwale staramy się poznawać Pana, nasza wiedza wzrasta (Księga Ozeasza 6:3).

Ci, którzy chcą pogłębiać swoją wiedzę, muszą nad tym pracować. Nie mogą bezczynnie trwać w lenistwie ani poprzestawać na samych życzeniach. Muszą przemierzać różne drogi, korzystać z wszelkich sposobów uczenia się i wykorzystywać każdą okazję, by korygować błędy, uzyskiwać odpowiedzi na swoje wątpliwości i pogłębiać rozumienie Bożych spraw. Dzięki temu będą wiedzieć więcej, a to, co już wiedzą, będą rozumieć lepiej.

Na tej podstawie możemy mieć nadzieję na dwie rzeczy. Po pierwsze, to, co w sprawach Bożych jest teraz niejasne i trudne do zrozumienia, pewnego dnia stanie się jasne. Z czasem prawda wychodzi na jaw. Proroctwa Pisma Świętego zostaną wyjaśnione przez ich wypełnienie. Po to zostały dane i dlatego zachowano je, by można je było wyjaśnić w późniejszym czasie. Zostały nam przekazane z wyprzedzeniem, abyśmy mogli uwierzyć, gdy się wypełnią.

Po drugie, to, co w sprawach Bożych jest teraz pogardzane, pomijane i uznawane za bezużyteczne, pewnego dnia zostanie uhonorowane. Okaże się bardzo użyteczne i będzie poszukiwane. Objawienie Boże, choć przez pewien czas lekceważone, zostanie uznane za wielkie i otoczone szacunkiem, szczególnie w wielkim dniu sądu, gdy zostaną otwarte księgi, a wśród nich także ta księga.