Księga Amosa 3:9 – znaczenie i zastosowanie

Izraelici znów zostają tu uznani za winnych, a prorok wskazuje zarówno ich zbrodnie, jak i należną im karę.

Najpierw ich sąsiedzi mają usłyszeć o ich winie. Prorok otrzymuje polecenie, by ogłosić ją w pałacach Aszdodu, jednego z głównych miast Filistynów, a nawet w pałacach Egiptu. Wielcy obu narodów, mieszkańcy pałaców śledzący sprawy publiczne, zostają wezwani, by zgromadzić się na górach Samarii (Księga Amosa 3:9). Tam, jakby na wyniesionym tronie, ma się odbyć rozprawa. Samaria jest oskarżoną, a sąd ma być jawny i publiczny, wobec całego kraju. Niech przyjdą ze wszystkich stron i rozsądzą sprawę między Bogiem a Jego winnicą.

Bóg pozwala ludziom bezstronnym zbadać swoją sprawę (Księga Ezechiela 23:45). Gdy poznają fakty, przyznają, że Jego postępowanie jest sprawiedliwe. Bóg nie obawia się wnikliwej oceny swoich sporów z grzesznikami. Nawet Filistyni i Egipcjanie zobaczą i powiedzą, że drogi Pana są słuszne, a nasze — nie. Mają być też świadkami tego sądu, aby sami wyciągnęli z niego ostrzeżenie. Skoro sąd zaczyna się od ludu Bożego — a widzą, że tak właśnie jest — co stanie się z tymi, którzy do Niego nie należą? (Pierwszy List Piotra 4:17). Jeśli tak postępuje się z zielonym drzewem, co stanie się z uschłym?

Pokazuje to również, że grzech Izraela był tak jawny i haniebny, iż nawet sąsiednie narody mogły zeznawać przeciwko niemu. Gdyby dało się go ukryć, ludzie mogliby powiedzieć: „Nie rozgłaszajcie tego w Gat, nie ogłaszajcie tego w Aszkelonie”. Ale dlaczego sąsiedzi mieliby chronić ich dobre imię, skoro sami o nie nie dbali? Skoro bez wstydu oddawali się grzechowi, niech poniosą hańbę i niech wieść o tym dotrze do Aszdodu i Egiptu.

Niech narody zobaczą, jak poważne są zarzuty i jak dobrze zostały udowodnione. Niech przyjrzą się postępowaniu mieszkańców Samarii. Z pobliskich wzgórz dostrzegą ich gwałtowność i brak opanowania, a także usłyszą, jak głośno woła ich grzech, niczym grzech Sodomy. Gdy zajrzą na ulice, zobaczą jedynie zamieszanie i nieporządek. Wszędzie panują wielkie rozruchy, a rozum i sprawiedliwość zagłusza hałas i gniew nieposkromionego tłumu. Taka samowola tłumu przynosi wstyd każdemu narodowi i zazwyczaj prowadzi do zguby.

Jeśli zajrzą do więzień, znajdą tam mnóstwo niewinnych ludzi, którym wyrządzono krzywdę. Uciśnieni są przytłoczeni w samym środku miasta, pozbawieni sił i przygnieceni, a nikt ich nie pociesza (Księga Koheleta 4:1). Jeśli zajrzą do sądów, zobaczą władców, którzy przestali wiedzieć, jak należy postępować, bo przywykli do czynienia zła. Zachowują się tak, jakby w ogóle nie rozumieli, czym jest sprawiedliwość, i nie podejmują żadnego wysiłku, by sądzić uczciwie. Jeśli zajrzą do skarbców i magazynów, znajdą je pełne przemocy i łupu — bogactwa zdobyte niegodziwie i nadal niegodziwie zatrzymywane. Gromadzili skarby na późniejsze dni, lecz okażą się one skarbem gniewu na dzień gniewu. Ci, którzy sądzą, że mogą wzbogacić się przez czynienie zła, najwyraźniej nie wiedzą, jak postępować właściwie.

Niech zobaczą też, jak surowy będzie sąd i jak dokładnie odpowiada popełnionemu grzechowi (Księga Amosa 3:11–12). Ich kraj zostanie najechany i zniszczony, a kara będzie współmierna do zbrodni. Skoro w samym środku kraju szerzą się wielkie niepokoje, nieprzyjaciel otoczy go ze wszystkich stron. Wojska asyryjskie okrążą go i wedrą się z każdej strony. Gdy grzech znajduje przyzwolenie i ochronę w samym sercu narodu, należy się spodziewać wrogów ze wszystkich stron, tak że każda droga prowadzi ku niebezpieczeństwu (Ewangelia Łukasza 19:43).

Izraelici gromadzili siłę, by używać jej do niegodziwych celów, ale nieprzyjaciel odbierze im tę siłę — tę samą, której nadużywali, by uciskać ubogich i krzywdzić wszystkich wokół. Władza wykorzystywana do niesprawiedliwości słusznie zostanie poniżona i złamana. Gromadzili w pałacach łupy, więc ich pałace zostaną ograbione. To, co zdobyto i zatrzymano nieuczciwie, nie pozostanie bezpieczne na długo. Nawet pałace nie ochronią oszustwa i ucisku. Najwięksi spośród nich, jeśli ograbili innych, sami zostaną ograbieni, bo Pan mści się za takie grzechy.

Ich lud również nie uniknie kary (Księga Amosa 3:12). Znajdzie się w rękach nieprzyjaciela jak jagnię w paszczy lwa — zostanie pożarty bez reszty i nie zdoła się oprzeć. Jeśli ktoś ujdzie przed mieczem lub niewolą, będzie tych osób bardzo niewiele i niewielkie będą miały znaczenie, jak dwie nogi albo kawałek ucha pozostawione z jagnięcia po tym, jak lew pożarł resztę. Być może tu i ówdzie ktoś ucieknie z Samarii lub Damaszku, gdy król Asyrii zaatakuje oba miasta, ale ocalałych będzie niewielu i nie będą znaczący. Nawet wtedy uciekną z wielkim trudem i niebezpieczeństwem, kryjąc się w kącie łóżka lub pod nim.

Ten obraz pokazuje, jak słabi i zawstydzeni będą w obliczu niebezpieczeństwa. Nie ukryją się w jaskiniach ani solidnych schronieniach, lecz w kącie łóżka lub pod nim, jak ubodzy, którzy muszą radzić sobie tym, co mają. Ujdą z życiem zaledwie o włos, podobnie jak w przestrodze dotyczącej ostatecznego upadku Jerozolimy, gdzie dwie osoby będą leżeć w jednym łóżku, a jedna zostanie zabrana, druga zaś pozostawiona. Kiedy Bóg występuje przeciw narodowi ze swoim sądem, nie ma sensu próbować uciekać.

Niektórzy rozumieją obraz łóżka lub posłania jako opis ich obecnej beztroski i wygody. Leżą rozluźnieni, jak na łóżku lub posłaniu, ale gdy Bóg przyjdzie się z nimi rozprawić, zakłóci ich spokój i wyrwie ich z odrętwienia. Ci, którzy leniwie wylegują się na posłaniach, gdy nadciąga sąd Boży, zostaną uprowadzeni wśród pierwszych jeńców.

Teraz wezwanie skierowane jest do samego ludu (Księga Amosa 3:13).

Niech to zostanie ogłoszone i usłyszane w domu Jakuba, wśród całego ludu Izraela, bo powiedział to Pan Bóg. Jest On Panem Zastępów, ma pełne prawo wydać wyrok i moc, by go wykonać. Niech więc lud dowie się od Niego, że bliski jest dzień, gdy Bóg nawiedzi Izraela za jego grzechy, zbada je i zażąda zdania sprawy. Nadchodzi dzień sądu, a gdy nadejdzie, zawiodą go wszystkie rzeczy, z których jest dumny i którym ufa. Wtedy poniesie karę za grzechy popełnione właśnie z ich pomocą.

Biada ich ołtarzom, bo i je Bóg nawiedzi. Zbada grzechy popełnione przy tych ołtarzach i zażąda zdania sprawy z wszelkich przesądów i bałwochwalstwa, z tego, co wydali na fałszywych bogów, i z tego, czego od nich oczekiwali. Swoim gniewem dosięgnie również samych ołtarzy. Rogi ołtarza zostaną odcięte i upadną na ziemię, a sam ołtarz zostanie zburzony i rozbity. Ołtarz w Betel został już wcześniej napiętnowany (Pierwsza Księga Królewska 13:2), a potem natychmiast dotknął go cios (Księga Amosa 3:3). Proroctwo to spełniło się później, gdy Jozjasz spalił na nim ludzkie kości (Druga Księga Królewska 23:15–16). Ten werset potwierdza wcześniejsze proroctwo i zdaje się wskazywać na to samo wydarzenie. Jeśli ludzie nie zburzą bałwochwalczych ołtarzy, Bóg zrobi to sam, razem z tymi, którzy oddawali im cześć.

Niektórzy rozumieją rogi ołtarza jako obraz wszystkiego, do czego ludzie uciekają się po schronienie i co uznają za swoją bezpieczną podporę. Jeśli tak, wszystkie te podpory zostaną odcięte i nie będzie już czego się uchwycić.

Biada ich domom, bo i je Bóg nawiedzi. Zbada grzechy popełnione w ich domach, zgromadzone tam łupy i luksus, w którym żyli. Mówi: „Uderzę w dom zimowy i w dom letni” (Księga Amosa 3:15). Możni, bogaci właściciele ziemscy i zamożni kupcy mieli zimowe domy w mieście, a letnie na wsi. Bardzo dbali o to, by unikać zimowego chłodu i letniego upału, choć klimat tej żyznej ziemi był tak łagodny, że pogoda nigdy nie stawała się skrajna. Była to nierozsądna miłość do zmiany i wygody. Bóg uderzy jednak zarówno w dom zimowy, jak i w letni — za sprawą wojny albo trzęsienia ziemi. Żaden z nich nie uchroni ich przed Jego sądem.

Zginą również domy z kości słoniowej, tak nazywane dlatego, że ich sufity, ściany lub ozdoby były obramowane kością słoniową albo wykładane jej fragmentami. Wielkie domy przestaną istnieć. Najwspanialsze i najbardziej przestronne siedziby, domy możnych, nie będą już stały albo przynajmniej przestaną do nich należeć. Piękno ani wygoda domu nie uchronią nikogo przed sądem Bożym. Przeciwnie, luksus sprawi, że sąd będzie odczuwany dotkliwiej, bo rozrzutność i nadmiar zostaną zaliczone do grzechów i nierozsądnych postępków.