Dzieje Apostolskie 7:27 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment pokazuje chwilę, w której człowiek, który sam wyrządził krzywdę, słyszy słowa pojednania i zamiast się zatrzymać, broni swojej pozycji. Mojżesz próbuje powstrzymać bójkę między braćmi, a odpowiedź brzmi ostro: „Kto ciebie ustanowił panem i sędzią nad nami? – zawołał –”. Za takim pytaniem często kryje się lęk przed tym, że czyn zostanie zobaczony w pełnym świetle i że trzeba będzie stanąć przed prawdą. Według Dziejów Apostolskich 7:27 krzywdziciel nie odpowiada na samo wezwanie do zgody, lecz podważa prawo tego, kto je wypowiedział. Uwaga przesuwa się z własnego czynu na pytanie o autorytet. Tekst nie mówi, jak potoczyła się dalsza historia tej kłótni ani czy bracia kiedykolwiek się pogodzili, więc nie warto tego dopowiadać. Zapisany jest tylko ten gest: odepchnął go. Ten obraz pokazuje, jak łatwo spór o władzę zasłania spór o sprawiedliwość. Pojednanie bywa odrzucone nie dlatego, że jest niesłuszne, lecz dlatego, że wypowiada je ktoś, kogo nie chce się słuchać. Fragment przypomina, że wezwanie do zgody nie zawsze trafia do serca w takiej postaci, w jakiej zostało wypowiedziane, a sprzeciw często dotyczy tego, kto mówi.

Pytanie „Kto ciebie ustanowił panem i sędzią nad nami?” nie pada w próżni. Szczepan opowiada, że Mojżesz stanął w obronie skrzywdzonego, a następnego dnia próbował pogodzić dwóch bijących się rodaków. W odpowiedzi odzywa się jednak człowiek, który sam krzywdził bliźniego. Jego słowa przedstawiają próbę powstrzymania przemocy tak, jakby była bezprawnym przejęciem władzy. Właśnie tu pojawia się ważne rozróżnienie: sprzeciw wobec czyjejś metody nie jest tym samym co odrzucenie wszelkiego prawa do napominania. W tej scenie oskarżenie nie prowadzi do pojednania ani nie odnosi się do krzywdy, którą Mojżesz próbował powstrzymać. Odsuwa uwagę od czynu sprawcy i stawia pod znakiem zapytania samą interwencję. Szczepan dodaje, że Mojżesz sądził, iż bracia zrozumieją, że Bóg przez niego daje im wybawienie, lecz oni nie zrozumieli. Nie znaczy to, że każdy czyn Mojżesza zostaje tu przedstawiony jako bezbłędny: wcześniej zabił Egipcjanina. Wypowiedź pokazuje raczej bolesną rozbieżność między jego zamiarem a reakcją rodaków. W Dziejach Apostolskich 7:27 odrzucenie Mojżesza zapowiada szerszy temat mowy Szczepana: Boże działanie może spotkać się z niezrozumieniem właśnie wśród tych, którym ma służyć.

Ten fragment pokazuje, jak łatwo przy konflikcie przenieść uwagę z własnej winy na pytanie o czyjeś prawo do zabierania głosu. Mojżesz zobaczył krzywdę, stanął w obronie skrzywdzonego, a następnego dnia usiłował pogodzić walczących ze sobą Izraelitów. Odpowiedzią nie było podziękowanie, lecz pytanie o władzę: „Kto ciebie ustanowił panem i sędzią nad nami?” (Dzieje Apostolskie 7:27) Mężczyzna, który krzywdził bliźniego, nie zajął się swoim postępowaniem. Zakwestionował prawo człowieka pokoju do interwencji. Tak często dzieje się w sporach: gdy ktoś wskazuje nam błąd, rozmowa szybko schodzi na to, kto ma do tego prawo. Pytanie o autorytet bywa wygodną osłoną przed prawdą. Warto jednak zauważyć, że sprawiedliwy gest nie zapewnił przyjęcia. Mojżesz musiał uciec i przez lata żył jako cudzoziemiec w ziemi Madian. Dalszy ciąg historii pokazuje jednak, że odrzucenie nie zamknęło drogi, którą Bóg przygotował. Po czterdziestu latach ukazał mu się na pustyni u stóp góry Synaj w płomieniu ognistego krzaka. Odrzucony pokój nie kończy tego, co Bóg może zamierzyć przez człowieka, który go szukał.

W słowach „Kto ciebie ustanowił panem i sędzią nad nami?” pobrzmiewa odrzucenie, które boli szczególnie dlatego, że Mojżesz właśnie próbował powstrzymać krzywdę. Szczepan opowiada, jak człowiek bijący bliźniego odepchnął tego, który chciał ich pogodzić. Sprawiedliwy gest nie został rozpoznany jako pomoc. Mojżesz sądził, że jego bracia zrozumieją, iż Bóg przez niego daje im wybawienie. Tak mówi poprzedni werset, lecz zarazem zaznacza, że oni nie zrozumieli. W tej opowieści powołanie nie staje się widoczne dla wszystkich od razu, a odrzucenie nie przesądza o jego kresie. Mojżesz ucieka i przez długie lata żyje jako cudzoziemiec; dopiero później, na pustyni, ukazuje mu się anioł Pański w płomieniu ognistego krzaka. Pustynia nie usuwa krzywdy ani nie zamienia ucieczki w łatwą drogę. Pozostaje jednak miejscem, w którym historia Mojżesza trwa dalej, choć ludzie nie przyjęli jego roli. Ten werset odsłania bolesną granicę ludzkiego rozpoznania: człowiek może odrzucić pomoc, nie wiedząc, co Bóg jeszcze uczyni.