Dzieje Apostolskie 26:8 – znaczenie i zastosowanie

Paweł zadaje to pytanie, mówiąc przed królem Agryppą o nadziei, którą dwanaście pokoleń Izraela wiązało z obietnicą daną przez Boga. Słowa „Dlaczego uważacie za nieprawdopodobne, że Bóg wskrzesza umarłych?” brzmią jak zdziwienie, ale także jak spokojne spojrzenie na tych, którzy słuchają i wątpią. Niedowierzanie zostaje tu nazwane bez oskarżenia. Może to być moment, w którym nadzieja trwa tak długo bez spełnienia, że zaczyna wydawać się zbyt odległa, by jeszcze w nią wierzyć. Warto zauważyć, że Paweł wypowiada to pytanie jako ktoś, kto sam kiedyś stał po drugiej stronie. Zaraz potem, w Dziejach Apostolskich 26:9–11, opowiada o swojej dawnej gorliwości przeciw imieniu Jezusa i o uwięzieniu wielu świętych. Jego słowa niosą więc pamięć własnej dawnej postawy, a pytanie nie brzmi z wysokości kogoś, kto nigdy nie wątpił. Samo pytanie nie zamyka rozmowy. Zostawia przestrzeń, w której wątpliwość może zostać wypowiedziana i wysłuchana, zanim spotka się z czymś większym niż ona sama. Wskrzeszenie umarłych pojawia się tu jako nadzieja podtrzymywana przez wierność Boga wobec swojej obietnicy.

Pytanie Pawła z Dziejów Apostolskich 26:8 pada w mowie obronnej przed królem Agryppą. Nie jest oderwanym rozważaniem o możliwościach Boga: Paweł wyjaśnia, że stoi przed sądem z powodu nadziei na spełnienie obietnicy danej przodkom, podzielanej przez dwanaście pokoleń Izraela. Zmartwychwstanie należy więc do sporu o to, czy Bóg dochowuje wierności swoim obietnicom. Słowo „nieprawdopodobne” odsłania założenie, które Paweł podważa: że śmierć wyznacza granicę tego, co Bóg może uczynić. Jego pytanie nie dowodzi zmartwychwstania samą logiką. Wzywa raczej do sprawdzenia, czy wiara w Boga, który działa w historii i składa obietnice, pozwala z góry wykluczyć Jego działanie wobec umarłych. To ważne także w świetle wyznania Pawła, że wcześniej sam gwałtownie występował przeciw Jezusowi. Nie przedstawia siebie jako kogoś, kto zawsze rozumiał tę nadzieję. Jego obecna obrona wynika z przekonania, że Bóg może wskrzesić umarłych, a zatem śmierć Jezusa nie musi oznaczać końca Bożego działania. Stawką pytania jest nie tylko możliwość cudu, lecz wiarygodność nadziei, na której opiera się jego świadectwo.

Paweł stoi przed królem Agryppą jako oskarżony, a mimo to mówi tak, jakby to on zadawał pytania. Wcześniej przypomina, że jego nadzieja opiera się na obietnicy danej ojcom i że dwanaście pokoleń służyło Bogu wytrwale, mając tę samą nadzieję. Dopiero w tym kontekście pada pytanie: „Dlaczego uważacie za nieprawdopodobne, że Bóg wskrzesza umarłych?” (Dzieje Apostolskie 26:8). Paweł nie zaczyna od dowodu. Zaczyna od wspólnej nadziei, która dla jego słuchaczy również miała znaczenie. Warto zauważyć, kim jest sam mówca. W tym fragmencie opowiada o swoim dawnym, gorliwym prześladowaniu wyznawców Jezusa. Człowiek, który kiedyś głosował za wyrokami śmierci na chrześcijan, teraz mówi o Bożej mocy nad śmiercią. Jego świadectwo nie wynika z tego, że łatwo mu było uwierzyć. Wynika z tego, że Bóg dotarł do niego, gdy był przekonany o swojej racji. Ten werset nie opisuje, kiedy i w jaki sposób Bóg działa w czyimś życiu. Pokazuje natomiast, że granica, którą ludzie uważają za ostateczną, nie jest granicą dla Boga. Pytanie Pawła nie ma na celu wyśmiania słuchaczy. Ma skłonić ich do ponownego przyjrzenia się temu, w co sami już wierzą.

Paweł wypowiada to pytanie podczas obrony przed królem Agryppą. Nie mówi o zmartwychwstaniu jako o pocieszającym obrazie, lecz jako o działaniu Boga, którego obietnicy oczekuje Izrael. W poprzednich zdaniach wiąże swój proces z nadzieją daną ojcom i podzielaną przez dwanaście pokoleń. Spór dotyczy więc nie tylko niezwykłości cudu, ale tego, czy Bóg może doprowadzić swoją obietnicę do spełnienia poza granicą śmierci. Pytanie Pawła odwraca perspektywę: skoro Bóg jest źródłem życia, sama śmierć nie wyznacza Mu granicy. Nie jest to łatwa odpowiedź na ból po stracie ani obietnica, że doczesne cierpienie szybko ustąpi. To wyznanie nadziei, która nie opiera się na ludzkiej sile ani na tym, co można teraz zobaczyć. W tej scenie Paweł stoi jako oskarżony, a jednak mówi o przyszłości, której nie kontroluje. Jego nadzieja nie usuwa więzienia ani sądu. Pozwala jednak widzieć, że historia Boga z ludźmi nie kończy się tam, gdzie kończy się ludzkie życie. Zmartwychwstanie oznacza, że wierność Boga sięga dalej niż grób. Dlatego pytanie z Dziejów Apostolskich 26:8 pozostaje pytaniem o to, jak wielki jest Bóg.