Dzieje Apostolskie 22:13 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset przychodzi w chwili, gdy Saul po olśniewającym blasku nie widzi i zależy od cudzej ręki. Słowa, które wtedy słyszy, zaczynają się od jego imienia: „Szawle, bracie, przejrzyj!”. W tym zdaniu Ananiasz nie wspomina o przeszłości ani o tym, co Saul zrobił. Nazywa go bratem, a to słowo potrafi otworzyć drzwi, których człowiek w ciemności nie umie sam odnaleźć. W Dziejach Apostolskich 22:13 słowo „bracie” pada tuż przed wezwaniem do przejrzenia, a dalej tekst mówi: „W tej samej chwili spojrzałem na niego”. Nie ma tu wskazania, że jedno jest nagrodą za drugie ani że brat musiał najpierw na to zasłużyć. Tekst opisuje oba wydarzenia obok siebie: głos, który przywołuje po imieniu, i wzrok, który wraca do tego, kto mówi. Relacja i światło przychodzą tu razem, przez Ananiasza, człowieka wiernie przestrzegającego Prawa. Serce słyszy w tym przede wszystkim ciepło jednego zdania. Saul opowiada o tym dniu przed tłumem, który go słucha, ale w pamięci najmocniej zostaje to, co usłyszał w ciemności. Taka pamięć pokazuje, jak wiele znaczy usłyszeć swoje imię, zanim człowiek odzyska zdolność, by zobaczyć cokolwiek dalej. Bóg posługuje się tu człowiekiem, który wypowiada imię i nazywa bratem.

W Dziejach Apostolskich 22:13 spotkanie z Ananiaszem przynosi konkretną zmianę: „Szawle, bracie, przejrzyj!”. Paweł opowiada, że po utracie wzroku został doprowadzony do Damaszku; teraz słyszy polecenie i natychmiast odzyskuje zdolność widzenia. Tekst nie przedstawia tego jako samej metafory: chodzi o rzeczywiste uzdrowienie, które staje się częścią jego świadectwa. Ważne jest także słowo „bracie”. Ananiasz nie zwraca się do Szawła jak do obcego ani nie przypomina mu w tej chwili jego wrogości wobec uczniów Jezusa. Wypowiada słowo przynależności, zanim opowieść przechodzi do dalszego wyjaśnienia powołania Pawła. Nie oznacza to, że jego przeszłość przestaje mieć znaczenie: Paweł właśnie przedstawia ją słuchaczom w Jerozolimie. Oznacza natomiast, że spotkanie z nim nie zostaje sprowadzone do dawnej przemocy. Werset łączy więc odzyskanie wzroku z przyjęciem przez drugiego człowieka. Ananiasz jest tym, przez kogo Szaweł słyszy polecenie, a jego natychmiastowe przejrzenie otwiera drogę do dalszego świadectwa. Zmiana ma wymiar zarówno cielesny, jak i wspólnotowy.

Ananiasz podchodzi do Szawła, który jeszcze niedawno prześladował wyznawców Jezusa. Szaweł jest w tej chwili bezradny, bo po olśniewającym świetle nie widzi. Ananiasz nie zaczyna od wyrzutów. Mówi krótko: „Szawle, bracie, przejrzyj!” W jednym zdaniu łączy dwa imiona. Pierwsze przypomina przeszłość, a drugie wskazuje nową relację, w której Szaweł zostaje przyjęty. Warto zwrócić uwagę na to, co w tym fragmencie dzieje się jednocześnie. Szaweł mówi: „W tej samej chwili spojrzałem na niego”. Tekst nie opisuje, jak dokładnie przebiegało odzyskanie wzroku, ale łączy je ze słowem Ananiasza. Wzrok wraca w spotkaniu z drugim człowiekiem. Szczególnie znaczące jest to, kim jest Ananiasz. W Dziejach Apostolskich 22:12 został przedstawiony jako człowiek wiernie przestrzegający Prawa, który cieszył się dobrą opinią wszystkich tamtejszych Żydów. Człowiek tak uznany nazywa bratem Szawła, prześladowcę wyznawców Jezusa. Jego wierność Prawu nie zamyka go w dystansie. Staje się mostem, przez który słowo prawdy dociera do człowieka, który nie widzi.

W Damaszku Szaweł nie odzyskuje wzroku w samotności. Ananiasz przychodzi, podchodzi do niego i zwraca się do niego słowem bliskości: „Szawle, bracie”. Dopiero potem mówi: „przejrzyj!”. W tej samej chwili Szaweł patrzy na niego. Wers ukazuje więc uzdrowienie jako wydarzenie, w którym Boże działanie dociera do człowieka także przez obecność drugiego. To słowo „bracie” ma szczególną wagę. Ananiasz nie spotyka obcego potrzebującego jedynie pomocy, lecz człowieka przyjętego do wspólnoty, choć jego droga właśnie gwałtownie się odmienia. Bliskość nie zaciera powagi tego, co się wydarzyło; otwiera jednak przestrzeń, w której możliwy staje się nowy początek. W relacji Pawła ważne jest również, że Ananiasz przychodzi do niego zgodnie z poleceniem otrzymanym od Pana, a następnie przekazuje mu słowa o Bożym wyborze i świadectwie. Odzyskany wzrok nie jest więc jedynie powrotem do zwyczajnego widzenia. Staje się początkiem drogi, na której Szaweł ma rozpoznać wolę Boga i świadczyć o tym, co widział i słyszał. Łaska przychodzi tu blisko: w głosie człowieka, który nazywa go bratem.