Dzieje Apostolskie 20:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset pochodzi z pożegnalnej mowy Pawła, wygłoszonej do starszych Kościoła z Efezu w Milecie. Apostoł przypomina w niej, jak służył, i mówi, że nawoływał zarówno Żydów, jak i Greków. Obie grupy, o tak odmiennych drogach życia i wiary, usłyszały to samo wezwanie. Do Boga można przyjść z bardzo różnych stron, ale droga zawsze prowadzi do jednego miejsca. Pełne zdanie brzmi: „nawołując zarówno Żydów, jak i Greków do nawrócenia się do Boga i do wiary w naszego Pana Jezusa” (Dzieje Apostolskie 20:21). Słychać w nim czułość człowieka, który wie, że żegna się z ludźmi, których już nie zobaczy. Można sobie wyobrazić kogoś, kto po latach wraca do domu, do którego dawno nie zaglądał, i nie wie jeszcze, jak zostanie przyjęty. Słowa Pawła dotyczą właśnie takiego powrotu, w którym serce zwraca się ku Bogu, a nie tylko zmienia się sposób myślenia. Najmocniej wybrzmiewa tu to, że wezwanie nie zna granic pochodzenia, a jego ośrodkiem pozostaje Bóg i Pan Jezus. Greckie i żydowskie drogi spotykają się w jednym słowie, które może dotrzeć również do tych, którzy czują się daleko od Boga.

W Dziejach Apostolskich 20:21 Paweł streszcza przesłanie, które głosił zarówno Żydom, jak i Grekom: nawrócenie do Boga i wiarę w Jezusa. Wypowiada te słowa do starszych Kościoła w Efezie, wspominając swoją służbę i nauczanie. Nie przedstawia więc nawrócenia jako prywatnego przeżycia oderwanego od wspólnoty, lecz jako treść publicznie przekazywanej Ewangelii. Kluczowe rozróżnienie dotyczy dwóch części tej odpowiedzi. Nawrócenie do Boga oznacza zwrot ku Niemu, a wiara w Jezusa — zawierzenie Temu, którego Paweł nazywa Panem. Nie są to dwa niezależne przesłania ani opis kolejnych etapów, które tekst każe od siebie oddzielać. Razem pokazują zmianę kierunku i zaufania: nie tylko porzucenie dotychczasowego sposobu życia, lecz także uznanie, komu należy powierzyć życie. Wymienienie Żydów i Greków podkreśla, że wezwanie obejmuje ludzi spoza jednej grupy czy tradycji. Nie oznacza to, że ich pochodzenie lub wcześniejsza znajomość Pisma były identyczne. Paweł kieruje do obu tę samą zasadniczą odpowiedź na Boga objawionego w Jezusie. Wiara i nawrócenie są tu nierozdzielnym rdzeniem głoszonej Ewangelii.

Paweł streszcza tu swoje posłannictwo w kilku słowach. Nawoływał zarówno Żydów, jak i Greków, a wezwanie było to samo dla obu grup, bo dotyczyło tego samego Boga i tego samego Pana. W Dziejach Apostolskich 20:21 czytamy: „do nawrócenia się do Boga i do wiary w naszego Pana Jezusa”. Oba człony stoją obok siebie, połączone spójnikiem. Tekst nie określa, który z nich następuje pierwszy, więc nie należy z tej kolejności wyczytywać osobnego porządku przemiany. Widać natomiast, że zwrot ku Bogu i zaufanie Jezusowi tworzą jedną drogę. W praktyce ta jedność ma znaczenie. Ktoś, kto od lat żyje według własnych zasad, i ktoś, kto wyrósł w wierze, mogą mieć zupełnie różne historie. Obaj jednak zostają wezwani do tego samego miejsca, do Boga objawionego w Jezusie. Różnica w doświadczeniu nie zmienia celu. Paweł mówi o tym w kontekście łez i zasadzek, które go spotkały. Jego wierność nie była wynikiem łatwości. Wezwanie do nawrócenia i wiary wypływało z gotowości do przyjęcia trudności. Dla niego to wezwanie stanowiło samo sedno posługi, prowadzonej wśród łez.

Paweł mówi o nawróceniu i wierze jako o wspólnym wezwaniu skierowanym zarówno do Żydów, jak i Greków. Różne pochodzenie nie wyznacza tu różnych dróg do Boga: wszyscy są wezwani, by zwrócić się ku Niemu i zaufać Jezusowi, którego Paweł nazywa Panem. Nie chodzi o samą zmianę poglądów. W tym wezwaniu życie człowieka zmienia kierunek, a jego nadzieja zostaje związana z Jezusem. Te słowa padają w pożegnalnej mowie Pawła do starszych Kościoła. Wspomina służbę pośród łez i doświadczeń, a zaraz potem mówi o drodze do Jerozolimy, której kres pozostaje nieznany, choć zapowiedziano mu więzy i utrapienia. Nie przedstawia więc wiary jako obietnicy spokojnego losu. Sam trwa przy posłudze otrzymanej od Jezusa i przy świadectwie o Ewangelii łaski Bożej. Można widzieć w tym wezwaniu próg otwierający się dla ludzi różnych narodów, ale prowadzący ku temu samemu Bogu. Nawrócenie zwraca ku Niemu, wiara zaś wiąże nadzieję z Chrystusem. W tej mowie Pawła wierność nie usuwa niepewności ani cierpienia; otrzymuje jednak kierunek, który sięga dalej niż bezpieczeństwo doczesnego życia.