Dzieje Apostolskie 17:28 – znaczenie i zastosowanie

Paweł mówi do słuchaczy, którzy znali własnych poetów i ich słowa, i właśnie z tej wspólnej pamięci wyciąga wniosek o Bogu. Zdanie „Bo w nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy” opisuje zwykłe życie bez ozdób: oddech, krok, samo istnienie. Wszystko to dzieje się w Bogu, zanim człowiek zdąży o tym pomyśleć, a więc nie zależy od jego pobożności ani od wielkich słów. Szczególnie ciepło brzmi w tym fragmencie to, że mowa o bliskości, a nie o dystansie. Według Dziejów Apostolskich 17:27 Bóg jest niedaleko od każdego z nas, więc ta bliskość nie jest zarezerwowana dla wybranych ani dla tych, którzy czują się najlepiej. Końcowe słowa, „jesteśmy bowiem z Jego rodu”, Paweł przytacza z poezji swoich rozmówców i wykorzystuje jako wspólne doświadczenie. Mówi więc o pochodzeniu, które łączy wszystkich ludzi, a nie o czyjejś zasłudze. Bliskość ta jest zapisana w samym byciu człowieka. Ten werset przypomina o zwykłym istnieniu, które od początku mieści się w Bogu. Przy samym oddechu wyznanie to niesie spokój, który nie zależy od tego, jak mocno człowiek odczuwa Bożą obecność. Słowa te nie rozstrzygają jednak, jak każdy z tych ludzi odpowie na tę bliskość, co Paweł omawia dalej, mówiąc o nawróceniu.

Słowa „w nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy” opisują zależność człowieka od Boga: życie i istnienie nie są samowystarczalne, lecz mają w Nim źródło. W kontekście przemówienia na Areopagu Paweł mówi o Stwórcy, który daje wszystkim życie i oddech, a zarazem jest niedaleko każdego człowieka. Nie przedstawia Boga jako części świata ani świata jako części Boga. Bliskość nie oznacza zlania Stwórcy ze stworzeniem. Paweł przywołuje także słowa greckich poetów: „Jesteśmy bowiem z Jego rodu”. Nie przyjmuje przez to całego ich światopoglądu. Wykorzystuje znane słuchaczom zdanie, by uzasadnić wniosek z następnego wersetu: skoro człowiek pochodzi od Boga, nie należy wyobrażać sobie Bóstwa jako złota, srebra czy kamienia ukształtowanego ludzką ręką. Bóg nie jest przedmiotem, który człowiek może wykonać i opanować. To rozumowanie łączy powszechną zależność ludzi od Stwórcy z wezwaniem do nawrócenia. W dalszej części Paweł mówi o zmartwychwstaniu i sądzie. Werset nie obiecuje, że życie będzie wolne od cierpienia; przypomina, że żadne ludzkie istnienie nie jest niezależne od Boga, który je podtrzymuje i któremu podlega.

Paweł mówi do słuchaczy, którzy mają własnych poetów, i zaczyna od tego, co już znają. Sięga po ich słowa, żeby zbudować most. Oto Dzieje Apostolskie 17:28: „Bo w nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy, jak też powiedzieli niektórzy z waszych poetów: Jesteśmy bowiem z Jego rodu”. Najpierw stoi tu Bóg, a dopiero potem człowiek i jego działanie. Życie, ruch i istnienie nie są czymś, co człowiek sam sobie wywalcza. Tuż wcześniej Paweł mówi, że Bóg sam daje życie i oddech, i wszystko. Zwykły dzień zaczyna się więc od daru, a nie od rachunku. Ta prawda ma konkretny sens dla kogoś, kto zarabia na rodzinę, pilnuje rachunków i martwi się o jutro. Taka osoba nadal pracuje i planuje, ale nie musi wierzyć, że sama podtrzymuje swoje życie. Może robić kolejne kroki w świadomości, że Bóg już jest blisko. W Dziejach Apostolskich 17:27 Paweł dodaje, że Bóg jest niedaleko od każdego z nas. Szukanie Go po omacku brzmi jak niepewna wędrówka, a ten werset pokazuje, że cel jest bliżej, niż sądzono.

„W Nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy” — słowa Pawła umieszczają ludzkie życie w zależności od Boga, który daje wszystkim życie i oddech. Nie opisują Boga jako części świata ani świata jako Boga. Stwórca jest blisko każdego, lecz nie daje się zamknąć w świątyni ani sprowadzić do przedmiotu wykonanego ludzką ręką. Paweł przywołuje słowa poetów znane jego słuchaczom: „Jesteśmy bowiem z Jego rodu”. Nie chodzi o to, że człowiek jest Bogiem, lecz że jego istnienie pochodzi od Boga. Ta bliskość nadaje ludzkiej godności głębokie źródło: życie nie jest samowystarczalne ani przypadkowo odłączone od Stwórcy. W tym świetle codzienny oddech i ruch stają się cichym przypomnieniem, że życie jest darem, a nie własnością, którą można zatrzymać na zawsze. Zarazem Paweł nie kończy na pocieszającej myśli o bliskości Boga. W dalszych słowach wzywa do nawrócenia i mówi o sądzie oraz zmartwychwstaniu. Bliskość Boga nie usuwa odpowiedzialności; oznacza, że człowiek żyje przed Tym, od którego otrzymał istnienie i ku któremu jest zwrócony.