Dzieje Apostolskie 16:1 – znaczenie i zastosowanie

Paweł był dla Tymoteusza jak duchowy ojciec. Widzimy, że otoczył go opieką i zaczął go kształcić. Paweł przez swoją posługę doprowadził wielu ludzi do Chrystusa, a potem z mądrością i czułością troszczył się o ich duchowy rozwój. Okazał się w ten sposób troskliwym i kochającym ojcem.

Najpierw Paweł wprowadził Tymoteusza w bliską wspólnotę i nauczanie. Jednym z celów Dziejów Apostolskich jest pomoc w zrozumieniu listów Pawła, a dwa z nich zostały skierowane do Tymoteusza. Dlatego słusznie Łukasz podaje tutaj pewne informacje o jego pochodzeniu. Tymoteusz był uczniem, naśladowcą Chrystusa, i został ochrzczony, prawdopodobnie jako dziecko, gdy uwierzyła jego matka, podobnie jak domownicy Lidii zostali ochrzczeni, kiedy ona uwierzyła (Dzieje Apostolskie 16:15).

Matka Tymoteusza, Eunice, była Żydówką, która uwierzyła w Chrystusa. Jego babcią była Lois. Paweł odnosi się do obu kobiet z wielkim szacunkiem, szczególnie podkreślając ich szczerą wiarę, czyli prawdziwe zaufanie do Chrystusa (Drugi List do Tymoteusza 1:5). Ojciec Tymoteusza był Grekiem, a więc poganinem. Ponieważ nie był Żydem, Tymoteusz nie został obrzezany. W tamtej społeczności zewnętrzny znak przymierza zwykle przekazywano bowiem w linii ojca, a nie matki.

Mimo to matka wychowała Tymoteusza w bojaźni Bożej. Choć nie miał znaku przymierza, miał jego rzeczywistość, na którą ten znak wskazywał. Zdobył też bardzo dobrą opinię wśród wierzących w Listrze i Ikonium. Nie tylko nie miał na swoim koncie niczego, co mogłoby rzucić cień na jego reputację, ale mówiono o nim z sympatią jako o rokującym młodym człowieku, po którym wiele można było się spodziewać.

Paweł chciał, by Tymoteusz wyruszył z nim w drogę. Miał być jego towarzyszem i pomocnikiem, a zarazem uczniem, który mógł się od niego uczyć i wspólnie z nim służyć Ewangelii. W razie potrzeby Tymoteusz mógł głosić naukę, a później pozostać w jakiejś wspólnocie, by umacniać założony przez Pawła kościół. Paweł kochał go nie tylko za jego talenty i zdolności, ale też za powagę i głębokie oddanie. Nie zapomniał jego łez (Drugi List do Tymoteusza 1:4).

Paweł kazał też obrzezać Tymoteusza, co może wydawać się zaskakujące. Zdecydowanie sprzeciwiał się tym, którzy chcieli narzucić obrzezanie nawróconym poganom. Miał też przy sobie postanowienie Soboru Jerozolimskiego, w którym sprzeciwiono się uznaniu obrzezania za obowiązek. Paweł zrobił to jednak z innego powodu. Nie zamierzał poddać Tymoteusza żydowskiemu prawu obrzędowemu, lecz chciał usunąć przeszkodę, która mogłaby utrudnić jego przyjęcie wśród Żydów w tamtych okolicach.

Paweł wiedział, że Tymoteusz dobrze nadaje się do posługi i może wiele zdziałać wśród żydowskich słuchaczy. Gdyby jednak odmawiali słuchania go z powodu braku obrzezania, jego przydatność do tej pracy byłaby ograniczona. Dlatego Paweł postanowił spotkać się z nimi tam, gdzie byli, tak jak robił zawsze, kiedy tylko mógł: stawał się jak Żyd dla Żydów i wszystkim stawał się dla wszystkich, aby niektórych ocalić. Sprzeciwiał się uznawaniu obrzezania za warunek zbawienia, ale mógł posłużyć się nim dla zachowania pokoju i skuteczności swojej posługi. Nie odrzucał obrzezania tak stanowczo, jak jego przeciwnicy domagali się go od innych.

W ten sposób Paweł nie postąpił zgodnie z literą postanowienia Soboru Jerozolimskiego, ale zgodnie z jego duchem. Chodziło w nim o życzliwość wobec Żydów i cierpliwe, stopniowe pomaganie im w uwalnianiu się od dawnych uprzedzeń. Paweł był gotów zabrać Tymoteusza ze sobą, choć ten nie był obrzezany, wiedział jednak, że jeśli ta sprawa pozostanie nierozstrzygnięta, Żydzi będą mniej skłonni go słuchać. Możliwe, że mniej więcej w tym czasie Paweł nałożył też ręce na Tymoteusza, aby udzielić mu daru Ducha Świętego (Drugi List do Tymoteusza 1:6).

Paweł udał się następnie do wspólnot, które wcześniej założył, aby je umocnić (Dzieje Apostolskie 16:4–5). Podróżował przez miasta, w których głosił słowo Pana, zgodnie ze swoim wcześniejszym zamiarem (Dzieje Apostolskie 15:36), by sprawdzić, jak sobie radzą. Przekazywał im kopie postanowień Soboru Jerozolimskiego, żeby wiedziały, jak mają postępować, i mogły odpowiedzieć nauczycielom próbującym narzucać im żydowskie zwyczaje. Decyzja ta dotyczyła wszystkich wspólnot, dlatego należało przekazać ją im w jasny i wiarygodny sposób.

Choć Paweł obrzezał Tymoteusza z konkretnego powodu, nie chciał, by ktokolwiek uczynił z tego zasadę obowiązującą wszystkich. Dlatego przekazywał wspólnotom postanowienia Soboru i oczekiwał, że będą się do nich stosować. Miały trzymać się tej reguły i nie pozwolić, by jeden szczególny przypadek odciągnął je od jej przestrzegania.

Przyniosło im to wiele dobrego. Wspólnoty umacniały się w wierze (Dzieje Apostolskie 16:5). Szczególnie utwierdziły się w przekonaniu, że prawa obrzędowego nie należy narzucać wierzącym pochodzenia pogańskiego. Silny nacisk i przekonujące argumenty nauczycieli judaizujących, czyli tych, którzy chcieli, by chrześcijanie pochodzenia pogańskiego przestrzegali żydowskiego prawa, zaniepokoiły niektórych wierzących. Kiedy jednak zobaczyli wyraźne świadectwo nie tylko apostołów i starszych, lecz także Ducha Świętego, odzyskali pewność i przestali się wahać. Świadectwo prawdy nie zawsze przekonuje jej przeciwników, ale często bardzo pomaga tym, którzy nie są pewni, i umacnia ich w wierze.

Celem tego postanowienia było uchylenie prawa obrzędowego i jego zewnętrznych nakazów. Dzięki temu wierzący jeszcze mocniej utwierdzili się w wierze chrześcijańskiej. Byli przekonani, że pochodzi ona od Boga, ponieważ wskazuje duchową drogę służenia Mu, bardziej zgodną z naturą Boga i człowieka. Łagodny i pełen względów ton listu pokazywał również, że apostołowie i starsi kierowali się wskazówkami Tego, który jest samą miłością.

Kościół wciąż się rozwijał, a jego liczebność rosła z każdym dniem. Gdyby apostołowie nałożyli na wierzących pochodzenia pogańskiego ciężar prawa obrzędowego, samo to zniechęciłoby wielu ludzi. Ci, którzy chcieli zostać Żydami, mogli to zrobić na długo przed przybyciem apostołów. Gdyby jednak, aby korzystać z błogosławieństw Chrystusa, musieli przyjąć ciężkie jarzmo Żydów, po prostu pozostaliby przy swoim dotychczasowym życiu.

Widząc, że nie grozi im nałożenie tego ciężaru, byli gotowi przyjąć chrześcijaństwo i dołączyć do kościoła. Dlatego kościół rozrastał się z dnia na dzień i każdego dnia kolejni ludzie oddawali się Chrystusowi. Wszyscy, którym naprawdę zależy na czci Chrystusa, dobru kościoła i zbawieniu ludzi, mają wielki powód do radości, widząc taki wzrost.