Dzieje Apostolskie 13:1 – znaczenie i zastosowanie

W tym fragmencie widzimy Boże upoważnienie i powołanie Barnaby oraz Saula do głoszenia Ewangelii wśród pogan, czyli narodów nieżydowskich. Widzimy też, jak zostali ustanowieni do tej służby przez nałożenie rąk, post i modlitwę.

Najpierw Łukasz opowiada o kościele w Antiochii, założonym wcześniej (Dzieje Apostolskie 11:20). Wspólnota miała wielu dobrych sług. Byli tam prorocy i nauczyciele (Dzieje Apostolskie 13:1), obdarzeni szczególnymi darami, łaską i zdolnością do służby. Chrystus, gdy wstąpił na wysokość, dał jednych jako proroków, a innych jako nauczycieli (List do Efezjan 4:11). Ci ludzie byli jednym i drugim.

Agabos był, jak się wydaje, prorokiem, ale nie nauczycielem, a wielu nauczycieli nie było prorokami. Ci, których wymieniono w tym fragmencie, otrzymywali czasem bezpośrednie przesłania od Boga, stąd nazywano ich prorokami. Jednocześnie regularnie nauczali podczas zgromadzeń kościoła: objaśniali Pisma i wyjaśniali naukę Chrystusa, stosując ją odpowiednio do sytuacji. Byli prorokami i nauczycielami, których Chrystus obiecał posłać (Ewangelia Mateusza 23:34), w pełni przygotowanymi do służby w kościele chrześcijańskim.

Antiochia była dużym miastem, a wierzących było tam zbyt wielu, by wszyscy mogli spotykać się w jednym miejscu. Potrzebowali więc wielu nauczycieli, z których każdy prowadził inne zgromadzenie i przekazywał mu Boże przesłanie. Barnaba został wymieniony jako pierwszy, zapewne dlatego, że był najstarszy, a Saul jako ostatni, prawdopodobnie dlatego, że był najmłodszy. Później jednak Saul stał się najbardziej znaną postacią w kościele. Wymieniono też trzy inne osoby.

Symeon, czyli Szymon, nosił przydomek Niger, co znaczy „czarny”. Być może nazwano go tak ze względu na ciemne włosy. Niektórzy uważają, że Lucjusz z Cyreny był tym samym Łukaszem, który napisał Dzieje Apostolskie. Jeśli tak, pochodził z Cyreny i prawdopodobnie zdobył tam wykształcenie, zanim przyjął Ewangelię w Jerozolimie. Manaen wydaje się człowiekiem wysokiego statusu, ponieważ wychowywał się razem z Herodem tetrarchą, władcą podległym Rzymowi. Od dzieciństwa był blisko Heroda i mógł liczyć na zaszczyty na dworze, a jednak ze względu na Chrystusa z tego wszystkiego zrezygnował. Podobnie jak Mojżesz, wybrał cierpienie z ludem Bożym zamiast królewskich przywilejów.

Byli też aktywnie zaangażowani w służbę. Służyli Panu i pościli (Dzieje Apostolskie 13:2). Wierni nauczyciele naprawdę służą Panu. Ci, którzy nauczają chrześcijan, służą samemu Chrystusowi: oddają Mu cześć i pomagają w szerzeniu Jego królestwa. Ci, którzy modlą się i głoszą, służą kościołowi ze względu na Chrystusa. Powinni więc skupiać się na Nim i od Niego oczekiwać nagrody.

Służba Panu powinna być stałym zadaniem kościołów i ich nauczycieli. Należy przeznaczać na nią czas, choć w pewnym sensie jest on na nią przeznaczony już teraz. Głównym zadaniem chrześcijan i sług kościoła jest służyć Panu Chrystusowi (List do Kolosan 3:24; List do Rzymian 14:18). Post podejmowany z pobudek religijnych również pomaga w tej służbie: jest znakiem pokornej skruchy i sposobem ćwiczenia się w wyrzeczeniu. Uczniowie nie pościli tak często, gdy był z nimi Oblubieniec, jak uczniowie Jana i faryzeusze. Kiedy jednak został im zabrany, pościli częściej, pokazując, że nauczyli się wyrzekać siebie i znosić trudności.

Następnie Duch Święty polecił, aby Barnabę i Saula wyznaczono do służby. Działo się to podczas publicznego oddawania czci Bogu, gdy nauczyciele z różnych zgromadzeń połączyli się na wspólnym uroczystym poście, czyli dniu modlitwy. Duch Święty przemówił — głosem z nieba albo mocnym wewnętrznym natchnieniem udzielonym obecnym tam prorokom: „Wyznaczcie Barnabę i Saula do dzieła, do którego ich powołałem”. Nie określił w tym miejscu, na czym to dzieło polega, ponieważ Barnaba i Saul już je znali.

Pawłowi wcześniej powiedziano, że ma zanieść imię Chrystusa poganom (Dzieje Apostolskie 9:15) i że zostanie posłany do pogan (Dzieje Apostolskie 22:21). Już wcześniej w Jerozolimie ustalono też, że Piotr, Jakub i Jan będą służyć wśród obrzezanych, a Paweł i Barnaba pójdą do narodów (List do Galatów 2:7–9). Barnaba prawdopodobnie również wiedział, że jest przeznaczony do tego zadania. Mimo to nie chcieli rzucać się w wir żniwa, choć byli gotowi, dopóki nie otrzymali polecenia od Pana żniwa.

Chrystus przez swojego Ducha wybiera sług. Duch daje im pewną miarę zdolności potrzebnych do służby, kieruje ich serca ku niej i uwalnia od innych trosk, które mogłyby ich od niej odciągać. Duch Święty wyznacza niektórych do służby Chrystusowi, wskazując ich jako ludzi gotowych oddać się pracy w świątyni. Następnie ci, którzy potrafią ocenić ich dary i szczerość, otrzymują polecenie: „Wyznaczcie ich”.

Słudzy Chrystusa zostają wyznaczeni dla Niego i dla Ducha Świętego. Polecenie brzmi: „Wyznaczcie ich dla Mnie”. Mają służyć Chrystusowi pod przewodnictwem Ducha, ku chwale Boga Ojca. Każdy, kto zostaje wyznaczony na sługę Chrystusa, zostaje też wyznaczony do pracy. Chrystus nie zatrzymuje sług po to, by pozostawali bezczynni. Jeśli ktoś pragnie urzędu biskupa, czyli nadzorcy, pragnie dobrego zadania. Zostaje wyznaczony do trudu nauczania i przekazywania doktryny, do gorliwej pracy, a nie do korzystania ze swojego statusu.

Zadanie sług Chrystusa jest już określone. To ta sama praca, do której od początku powoływano wszystkich sług Chrystusa, i którą sami najpierw przyjęli w odpowiedzi na zewnętrzne powołanie, a potem wybrali jako swoją drogę.

Po tych wskazówkach nastąpiło ich ustanowienie. Nie było to ustanowienie do służby w ogóle, bo Barnaba i Saul już od pewnego czasu pełnili służbę. Zostali wyznaczeni do konkretnego zadania, które miało szczególny cel i wymagało nowego upoważnienia. Bóg postanowił udzielić im tego upoważnienia za pośrednictwem proroków i nauczycieli, by kościół nauczył się tej zasady: nauczyciele powinni ustanawiać kolejnych nauczycieli. Nie oczekujemy już proroków w taki sam sposób, ale ci, którym powierzono przesłanie Chrystusa, powinni przekazywać je wiernym ludziom, zdolnym nauczać także innych, dla dobra kolejnych pokoleń (Drugi List do Tymoteusza 2:2).

Symeon, Lucjusz i Manaen, wierni nauczyciele w kościele w Antiochii, pościli i modlili się, nałożyli ręce na Barnabę i Saula, a potem ich odprawili (Dzieje Apostolskie 13:3), zgodnie z otrzymanymi wskazówkami. Zwróćmy najpierw uwagę na to, że modlili się za nich. Kiedy dobrzy ludzie wyruszają do dobrej pracy, należy się za nich szczególnie i uroczyście modlić, zwłaszcza gdy robią to ich współpracownicy i towarzysze w walce wiary. Zauważmy też, że połączyli post z modlitwą, tak jak przy innych zadaniach służebnych (Dzieje Apostolskie 13:3). Sam Chrystus dał im przykład, czuwając całą noc i modląc się, zanim posłał swoich apostołów.

Nałożyli też ręce na Barnabę i Saula. W ten sposób zwolnili ich z dotychczasowej pracy w kościele w Antiochii, pokazując, że wyruszają za pełną zgodą wspólnoty, otoczeni szacunkiem i cieszący się dobrą opinią. Prosili również Boga, by pobłogosławił ich nową służbę, był z nimi i zapewnił im powodzenie. Modlili się w ten sposób, aby zostali napełnieni Duchem Świętym potrzebnym do wykonania tego zadania. Wyjaśnia to fragment, w którym czytamy, że kościół w Antiochii powierzył Barnabę i Pawła łasce Bożej dla dzieła, które ukończyli (Dzieje Apostolskie 14:26).

Pokorę Barnaby i Saula widać w tym, że przyjęli nałożenie rąk od ludzi równych im, a może nawet niższych rangą. Dobrą postawę pozostałych nauczycieli widać zaś w tym, że nie mieli za złe Barnabie i Saulowi okazanego im uznania. Zamiast tego z radością powierzyli im to zadanie i serdecznie się za nich modlili. Potem niezwłocznie ich wysłali, troszcząc się o kraje, w których mieli rozpocząć rozbijanie twardej ziemi.