2 List do Tymoteusza 1:18 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają w liście pisanym z więzienia, gdzie Paweł wspomina łańcuch, w którym jest zamknięty. Onezyfor nie wstydził się tych łańcuchów. Gdy znalazł się w Rzymie, gorliwie szukał apostoła i w końcu go odnalazł. Dlatego błogosławieństwo, które Paweł wypowiada, brzmi tak serdecznie i tak konkretnie. Warto zauważyć, czego apostoł nie żąda. Nie prosi o nagrodę dla Onezyfora z ludzkich rąk ani o uznanie wśród współbraci. Oddaje jego sprawę Panu i modli się, aby on w „tamtym dniu” znalazł miłosierdzie u Pana. Wdzięczność Pawła przybiera więc formę modlitwy. Zwrot „A jak wiele mi wyświadczył w Efezie” pokazuje, że apostoł pamięta każdy gest bliskości, nawet ten, który był kosztowny i niewidoczny dla innych. Najmocniej w tym wersecie wybrzmiewa to, że pomoc udzielona bez rozgłosu nie zostaje zapomniana, bo Paweł powierza jej pamięć Panu, a nie ludziom.

W 2 Liście do Tymoteusza 1:18 Paweł łączy dwie perspektywy: pamięć o tym, co Onezyfor zrobił, oraz nadzieję na miłosierdzie, którego potrzebuje „w tamtym dniu”. W poprzednich wersetach wspomina, że Onezyfor pokrzepiał go, nie wstydził się jego uwięzienia i odnalazł go w Rzymie. Teraz prosi, by Pan okazał miłosierdzie jemu i jego domowi. „Tamten dzień” najpewniej oznacza przyszły dzień Bożego sądu, choć sam werset nie opisuje go szczegółowo. Paweł nie przedstawia zasług Onezyfora jako ceny za Bożą przychylność. Jego prośba pozostaje prośbą o miłosierdzie: dobro okazane uwięzionemu apostołowi nie usuwa potrzeby łaski Boga. Końcowe słowa, „ty wiesz lepiej”, są skierowane do Tymoteusza. Odwołują się do jego znajomości pomocy udzielonej Pawłowi w Efezie, a zarazem nadają wspomnieniu osobisty, konkretny wymiar. Werset pokazuje więc chrześcijańską pamięć bez idealizowania człowieka: można wdzięcznie nazwać czyjąś wierność, a o jego ostatecznym losie mówić z nadzieją i pokorą, pozostawiając go miłosierdziu Pana.

Paweł prosi o miłosierdzie dla człowieka, który w trudnym czasie nie odwrócił się od niego. Onezyfor „często mnie pokrzepiał i nie zawstydził się mojego łańcucha”. Gdy przybył do Rzymu, „gorliwie mnie poszukał i odnalazł” (Drugi List do Tymoteusza 1:16–17). Te czyny nie były spektakularne. Polegały na zwykłych odwiedzinach, na odwadze, by pokazać się przy kimś uwięzionym, i na uporze w szukaniu. Tekst nie mówi, że Onezyfor zasłużył na wszystko. Paweł prosi o miłosierdzie u Pana: „Niech mu da Pan w tamtym dniu znaleźć miłosierdzie u Pana!” Ta modlitwa nie jest rozliczeniem. Apostoł zostawia sprawę Bogu, choć dobrze wie, co Onezyfor uczynił. Dobre uczynki są ważne, ale ostatecznym sędzią pozostaje Ten, który zna serce. Końcowe słowa wiersza, „ty wiesz lepiej”, pokazują, że wierność bywa najlepiej znana tym, którzy jej doświadczyli. Paweł nie musi wyliczać zasług, bo Tymoteusz widział je na własne oczy. Drobna, codzienna życzliwość nie ginie w pamięci Boga, nawet gdy świat ją przeoczy.

W słowach Pawła spotykają się pamięć o konkretnym dobru i spojrzenie ku wieczności. Onezyfor szukał go w Rzymie, znalazł i pokrzepiał, choć Paweł był więźniem. Apostoł nie pomija tej wierności ani nie traktuje jej jak należnej zapłaty. Odpowiada modlitwą: „Niech mu da Pan w tamtym dniu znaleźć miłosierdzie u Pana!”. „Tamten dzień” kieruje myśl ku ostatecznemu spotkaniu z Bogiem. Paweł prosi o miłosierdzie, nie ogłasza wyroku ani nie przedstawia ludzkiej dobroci jako gwarancji zbawienia. Jego słowa pozostawiają przyszłość Onezyfora w ręku Boga, którego miłosierdzie przekracza ludzką ocenę. W tym samym zdaniu wdzięczność pozostaje bardzo ziemska: Paweł pamięta, kto przyszedł, szukał i nie wstydził się jego łańcucha. Zarazem ta pamięć nie zamyka się w przeszłości. Dobro otrzymane od drugiego człowieka staje się powodem modlitwy za niego przed Bogiem. Wierność Onezyfora nabiera więc cichej głębi: była obecnością przy cierpiącym, a Paweł powierza jej autora Temu, który zna całą jego drogę. Doświadczenie łaski i nadzieja na miłosierdzie spotykają się tu bez łatwych rozstrzygnięć.