2 Księga Samuela 18:9 – znaczenie i zastosowanie

Absalom znalazł się w opałach: najpierw pokrzyżowano jego plany, a potem stracił życie. Rozpoczynał bitwę z zamiarem osobistego pokonania Dawida i gdyby go pojmał, nie okazałby mu litości. Teraz jednak, gdy natknął się na sługi Dawida, ogarnął go strach (Druga Księga Samuela 18:9). Wiedział, że nie wolno im go skrzywdzić, a mimo to nie śmiał stanąć z nimi do walki. Kiedy zobaczył, że są blisko, popędził muła i rzucił się przed siebie, nie zważając na przeszkody, pędząc prosto ku własnej zgubie. Tak ten, kto ucieka przed niebezpieczeństwem, wpada w dół, a ten, kto wydostaje się z dołu, zostaje schwytany w sidła (Księga Jeremiasza 48:44).

Dawid chciał ocalić Absaloma, lecz Boża sprawiedliwość osądziła go jako zdrajcę i wykonała wyrok. Absalom miał zawisnąć za szyję, zostać pojmany żywcem, zdjęty z drzewa, a jego ciało miało zostać potraktowane w haniebny sposób. Najpierw zawisł za szyję. Pędząc na złamanie karku pod gęstymi gałęziami wielkiego dębu, zaczepił głową o jedną z powykręcanych gałęzi, być może szyją, a zdaniem niektórych — długimi włosami. Włosy, z których był dumny, stały się teraz sznurem jego hańby. Zawisł tam, oszołomiony i niezdolny użyć rąk albo tak zaplątany, że ręce nie mogły go uwolnić. Im bardziej się szarpał, tym mocniej był uwięziony.

Stał się łatwym celem dla sług Dawida i musiał znosić przerażenie, wisząc na widoku, bez możliwości, by sobie pomóc, walczyć czy uciec. Zwróćmy uwagę na trzy rzeczy. Po pierwsze, muł oddala się spod niego, jakby z ulgą pozbywał się takiego ciężaru i zostawiał go haniebnemu drzewu. W ten sposób całe stworzenie jęczy pod ciężarem ludzkiego grzechu, ale wkrótce zostanie od niego uwolnione (List do Rzymian 8:21–22). Po drugie, Absalom wisi między niebem a ziemią, jakby nie należał do żadnego z tych miejsc i został odrzucony przez oba. Ziemia go nie zatrzyma, niebo go nie przyjmie, piekło zaś jest gotowe otworzyć paszczę. Po trzecie, było to niezwykle dziwne i zaskakujące zdarzenie.

Taki los był stosowny, bo jego grzech był potworny. Gdyby podczas ucieczki muł po prostu go zrzucił i zostawił na ziemi na pół żywego, aż słudzy Dawida by go znaleźli i dobili, skutek byłby ten sam. Byłby to jednak zbyt zwyczajny koniec dla tak niezwykłego zbrodniarza. Podobnie jak w przypadku buntowników Datana i Abirama, Bóg uczynił coś niesłychanego, aby było jasne, jak bardzo ten człowiek rozgniewał Pana (Księga Liczb 16:29–30). Absalom stał się przestrogą, widokiem mającym odstraszać dzieci od nieposłuszeństwa rodzicom (Księga Przysłów 30:17).

Po drugie, jeden ze sług Dawida znajduje Absaloma żywego i od razu idzie powiedzieć Joabowi, gdzie natknął się na tego zatwardziałego buntownika (Druga Księga Samuela 18:10). Absalom staje się widowiskiem i celem, aby sprawiedliwi mogli go zobaczyć i wyśmiać (Księga Psalmów 52:6). Cierpi także z powodu kolejnego bólu serca: spośród wszystkich przyjaciół, których sobie zjednał i którym ufał, nie ma nikogo, kto by go uwolnił, choć wisiał tam wystarczająco długo, by można było go uratować.

Joab zarzuca temu człowiekowi, że nie zabił Absaloma (Druga Księga Samuela 18:11). Mówi, że gdyby zadał ten śmiały cios, wynagrodziłby go dziesięcioma srebrnikami i pasem. Prawdopodobnie chodzi o nominację na dowódcę, którą mogło oznaczać wręczenie pasa lub szarfy (zob. Księga Izajasza 22:21). Mężczyzna, choć całkowicie przeciwny Absalomowi, broni się, tłumacząc, dlaczego tego nie zrobił. „Zabić go? Za nic w świecie. Kosztowałoby mnie to życie. Sam słyszałeś rozkaz króla w jego sprawie (Druga Księga Samuela 18:12), a mimo tych wszystkich słów to ty pierwszy byś mnie oskarżył, gdybym go zabił” (Druga Księga Samuela 18:13). Ci, którzy kochają zdradę, nienawidzą zdrajcy.

Joab nie może temu zaprzeczyć ani zarzucić mężczyźnie, że zachował ostrożność. Nie odpowiada więc i urywa rozmowę, zasłaniając się koniecznością pośpiechu (Druga Księga Samuela 18:14). „Nie mogę teraz tracić z tobą czasu”. Przywódcy powinni dobrze się zastanowić, zanim kogoś zganią. Mogą później zawstydzić się swojej nagany i odkryć, że nie potrafią jej uzasadnić.

Po trzecie, ciało Absaloma zostaje rozszarpane i zniszczone, jak na zdrajcę przystało. Śmierć przychodzi w sposób, który pozwala mu odczuwać ból i widzieć grozę tej chwili. Joab wbija w jego ciało trzy oszczepy, co prawdopodobnie sprawia mu dotkliwe cierpienie, gdy nadal wisi żywy na dębie (Druga Księga Samuela 18:14). Nie wiem, czy można usprawiedliwić Joaba, który wprost sprzeciwił się rozkazowi króla. Czy w ten sposób chciał oszczędzić młodzieńcowi cierpienia? Czy Dawid by na to pozwolił, gdyby był na miejscu? Można jednak powiedzieć na korzyść Joaba, że choć złamał rozkaz ojca, który był zbyt pobłażliwy, oddał prawdziwą przysługę zarówno królowi, jak i krajowi. Gdyby tego nie zrobił, naraziłby bezpieczeństwo ich obu. Bezpieczeństwo ludzi jest najwyższym prawem.

Potem dziesięciu młodych ludzi Joaba zadaje Absalomowi kolejne ciosy, zanim ten całkiem skona (Druga Księga Samuela 18:15). Otaczają go, stają wokół niego w kręgu jak zwycięzcy, a potem biją go i zabijają. „Niech tak zginą wszyscy Twoi wrogowie, Panie”.

Następnie Joab każe przerwać pościg (Druga Księga Samuela 18:16). Skoro Absalom nie żyje, niebezpieczeństwo minęło. Lud wkrótce znów podporządkuje się Dawidowi, nie ma więc powodu przelewać więcej krwi. Nikogo nie pojmuje się, by osądzić jako zdrajcę ani uczynić z niego przykładu. Każdy ma wrócić do swojego namiotu. Wszyscy są poddanymi króla i teraz znów będą mu wiernie służyć.

Na koniec ciało Absaloma zostaje potraktowane haniebnie (Druga Księga Samuela 18:17–18). Wrzucają je do wielkiego dołu w lesie. Nie zabierają go do ojca, bo tylko pogłębiłoby to żal Dawida. Nie zachowują go też do pochówku, choć tak nakazywał jego rozkaz, lecz ze złością wrzucają do najbliższego dołu. Gdzie podziała się uroda, z której Absalom był tak dumny i za którą zbierał tyle pochwał? Gdzie są jego wyniosłe plany i zamki, które budował w wyobraźni? Jego myśli przepadły, a razem z nimi on sam.

Aby pokazać, jak wielki ciężar stanowił jego grzech, usypują nad nim wielki stos kamieni, jak wspomina prorok (Księga Ezechiela 32:27). Ma on być pomnikiem jego niegodziwości i znakiem, że należało go ukamienować jako zbuntowanego syna (Księga Powtórzonego Prawa 21:21). Podróżni opowiadają, że miejsce to jest znane do dziś, a przechodnie często dorzucają kamień do stosu, mówiąc coś w rodzaju: „Przeklęta niech będzie pamięć o zbuntowanym Absalomie, a na wieki przeklęte niech będą wszystkie niegodziwe dzieci, które buntują się przeciw rodzicom”. Aby jeszcze bardziej podkreślić hańbę pogrzebu Absaloma, kronikarz wspomina o słupie, który ten postawił w Dolinie Cedronu, niedaleko Jerozolimy, jako pomniku samego siebie i sposobie na zachowanie swojego imienia (Druga Księga Samuela 18:18). Zapewne zamierzał zostać pochowany u jego podstawy.

Jak niemądre i mizerne bywają plany ludzi pysznych. Wielu troszczy się o to, co stanie się z ich ciałem po śmierci, a zupełnie nie myśli o losie swojej bezcennej duszy. Absalom miał trzech synów (Druga Księga Samuela 14:27), lecz teraz, jak się zdaje, nie miał już żadnego, bo Bóg zabrał ich przez śmierć. Było słuszne, by buntowniczy syn pozostał bez potomstwa.

Aby wynagrodzić sobie tę stratę, Absalom postawił słup na swoją pamiątkę. Nawet wtedy jednak opatrzność pokrzyżowała jego plany i zamiast marmurowego słupa jego pomnikiem stał się surowy stos kamieni. Tak ci, którzy wynoszą samych siebie, zostają poniżeni. Chciał, by o nim pamiętano, i pamięć o nim przetrwała, lecz na jego wieczną hańbę.

Nie potrafił zadowolić się cichym losem pozostałych synów Dawida, których imiona zapisano, ale poza tym niewiele o nich powiedziano. Pragnął sławy, dlatego na zawsze rozsławił się hańbą. Słup miał zachować jego imię, ale nie przyniósł mu czci. Miał być chwałą Absaloma, a stał się dowodem jego głupoty.