2 Księga Samuela 17:22 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu, jak Dawid i jego ludzie przeprawiają się przez Jordan, postępując zgodnie z radą, którą otrzymał od swoich przyjaciół w Jerozolimie (Druga Księga Samuela 17:22). On i wszyscy, którzy mu towarzyszyli, przeprawili się nocą. Nie wiadomo, czy skorzystali z łodzi, czy z brodów. Zwraca uwagę wzmianka, że nikt z nich nie zaginął. Nikt nie porzucił Dawida, choć znalazł się on w wielkim ucisku. Nikt nie został z tyłu z powodu choroby lub zmęczenia i nikt nie zginął ani nie został porwany przez nurt podczas przeprawy.

Niektórzy widzą w tym obraz Mesjasza, który w trudnym czasie powiedział, że nie utracił nikogo z tych, których Mu powierzono. Po przeprawie przez Jordan Dawid pomaszerował wiele kilometrów do Machanaim, miasta lewickiego na terytorium pokolenia Gada, blisko jego dalekiej granicy i niedaleko Rabby, głównego miasta Ammonitów. To właśnie tam Iszbaal, syn Saula, urządził niegdyś swoją stolicę (Druga Księga Samuela 2:8), a teraz Dawid uczynił z tego miasta swoją bazę (Druga Księga Samuela 17:24). Miał tam czas, by zebrać wojsko, stawić czoło buntownikom i walczyć z nimi.

Czytamy również o śmierci Achitofela (Druga Księga Samuela 17:23). Odebrał sobie życie, powiesił się, ponieważ nie posłuchano jego rady. Poczuł się znieważony, jakby odrzucono jego mądrość i poważnie nadszarpnięto jego reputację. Nie potrafił znieść myśli, że czyjeś zdanie uznano za lepsze od jego własnego. Jego pycha przerodziła się w gorzką urazę, aż wybrał śmierć zamiast życia z tym upokorzeniem.

Obawiał się także o własne życie. Skoro nie przyjęto jego rady, uznał, że sprawa Absaloma zakończy się porażką. Sądził, że zostanie wtedy wydany wymiarowi sprawiedliwości jako jeden z głównych winowajców, który namawiał Absaloma, by zbliżył się do nałożnic swojego ojca. Chcąc uniknąć publicznego wstydu i egzekucji, sam wymierzył sobie karę. Przyniosło mu to znacznie większą hańbę niż odrzucenie jego rady przez Absaloma, a jego imię, Achitofel, znaczące „brat głupca”, pasowało do jego końca. Niewiele rzeczy ukazuje głupotę wyraźniej niż odebranie sobie życia.

Zwróćmy uwagę, jak metodycznie działał. Nie zrobił tego w nagłym przypływie gniewu. Wrócił do swojego miasta i domu, by tam to uczynić, i poświęcił czas na przemyślenie decyzji. Chcąc pokazać, że działał z pełną świadomością, najpierw uporządkował sprawy domowe, sporządził testament, rozporządził majątkiem i rozliczył rachunki. Miał dość rozsądku, by zrobić to wszystko, ale zabrakło mu go, by odrzucić wyrok, jaki pycha i namiętność wydały na niego samego, albo choćby poczekać na dalszy rozwój buntu Absaloma.

Widzimy tu upadek ludzkiej mądrości. Człowiek znany ze swojej roztropności bardziej niż ktokolwiek inny postąpił wyjątkowo niemądrze. Niech nikt mądry nie chlubi się swoją mądrością, gdy widzi wielkiego doradcę umierającego jak głupiec. Widzimy też, jak objawia się sprawiedliwość Boga. Gdy niegodziwi wpadają we własne sidła i staczają się do dołu, który sami wykopali, Pan daje się poznać przez wyrok, który wykonuje. Powinniśmy to dostrzec i nad tym się zastanowić (Księga Psalmów 7:15–16).

Widzimy również, że modlitwa została wysłuchana, a słusznej sprawie pomogli nawet jej wrogowie. Tak jak modlił się Dawid, rada Achitofela obróciła się w głupstwo dla niego samego. Doktor Lightfoot uważał, że Dawid napisał Księgę Psalmów 55 z powodu udziału Achitofela w spisku i że to właśnie o nim mówił jako o człowieku równym sobie, swoim przewodniku i bliskim przyjacielu. Jeśli tak było, śmierć Achitofela była natychmiastową odpowiedzią na modlitwę Dawida, w której prosił, by szybko zeszli do grobu (Druga Księga Samuela 17:13; Księga Psalmów 55:15). Śmierć Achitofela przysłużyła się też sprawie Dawida. Gdyby pozostał przy Absalomie i pielęgnował swoją urazę, mógłby później udzielić niebezpiecznych rad przeciwko Dawidowi. Miłosierdziem było więc to, że zamilkł człowiek, którego rady mogły przynieść jedynie szkodę.

Wydaje się, że w tamtych czasach osobom, które odebrały sobie życie, nie odmawiano pochówku. Achitofel został pogrzebany, najpewniej z honorami, w grobie swojego ojca, choć nie zasługiwał na nic lepszego niż pogrzeb osła. Zobacz (Księga Koheleta 8:10).

Następnie widzimy, jak Absalom rusza w pościg za swoim ojcem. Zgromadził już wokół siebie wszystkich mężczyzn Izraela, zgodnie z radą Chuszaja, i sam poprowadził ich przez Jordan (Druga Księga Samuela 17:24). Nie zadowolił się tym, że wygnał dobrego ojca na skraj jego królestwa. Chciał pozbawić go również życia. Rozbił obóz w Gileadzie ze wszystkimi swoimi wojskami, gotów walczyć z Dawidem (Druga Księga Samuela 17:26).

Absalom mianował Amasę dowódcą swoich wojsk (Druga Księga Samuela 17:25). Jego ojciec, Jeter, z pochodzenia był Ismaelitą (Pierwsza Księga Kronik 2:17), ale przez wiarę należał do Izraela, dlatego tutaj nazwano go Itrą. Prawdopodobnie nie tylko się nawrócił, lecz także został publicznie uznany za Izraelitę, ponieważ poślubił bliską krewną Dawida. Matką Amasy była Abigail, siostra Dawida. Jej siostra Seruja była matką Joaba (Pierwsza Księga Kronik 2:16), więc Amasa był dla Dawida kimś podobnym do Joaba. Absalom, choć wystąpił przeciwko swojemu ojcu, uczynił go dowódcą wszystkich wojsk, oddając w ten sposób cześć rodzinie Amasy. Isaj jest tu nazwany Nachaszem, albo dlatego, że niektórzy ludzie mieli dwa imiona, albo dlatego, że tak nazywała się jego żona.

Widzimy wreszcie, że nawet w tej odległej krainie Dawid spotkał się z życzliwością. Szobi, młodszy brat z królewskiej rodziny Ammonitów, okazał mu dobroć (Druga Księga Samuela 17:27). Prawdopodobnie nie podobała mu się hańba, jaką jego brat Chanun okrył posłańców Dawida, a sam wcześniej doznał dobrodziejstw od Dawida i teraz się odwdzięczył. Ci, którzy czują się najbezpieczniej dzięki swoim sukcesom, nie wiedzą, kiedy będą potrzebować życzliwości ludzi, którzy są teraz pod ich władzą. To jeden z powodów, dla których powinniśmy czynić dobro wszystkim, kiedy tylko mamy taką możliwość. Kto podlewa innych, sam także zostanie napojony, gdy nadejdzie czas.

Machir, syn Ammiela, zaopiekował się Mefiboszetem, wnukiem Saula, aż Dawid później uwolnił Machira od tego obowiązku (Druga Księga Samuela 9:4). Teraz Dawid, człowiek hojny, zdaje się odwdzięczać Machirowi, bo często pomagał książętom znajdującym się w trudnym położeniu. Barzillaj pojawi się jeszcze w dalszej części tej historii.

Ci ludzie współczuli Dawidowi i jego wojskom, zmęczonym po długim marszu. Dlatego przynieśli zapasy dla jego domu: posłania, misy i żywność na stół, między innymi pszenicę i jęczmień (Druga Księga Samuela 17:28–29). Dawid nie nałożył na nich podatku ani nie zmusił ich, by go zaopatrywali, a tym bardziej ich nie ograbił. Dali mu wszystko dobrowolnie, okazując szacunek i szczerą troskę w jego trudnym położeniu.

Powinniśmy uczyć się z tego hojności i gotowości do pomocy, na miarę naszych możliwości, zwłaszcza wobec ludzi w potrzebie. Jest to szczególnie właściwe w przypadku osób zajmujących wysokie stanowiska, których trudności często są cięższe do zniesienia, oraz ludzi dobrych, którzy zasługują na lepsze traktowanie. Widzimy też, że Bóg czasem wynagradza swoim ludziom, za pośrednictwem obcych, pociechę, której odmówili im najbliżsi.