2 Księga Królewska 8:7 – znaczenie i zastosowanie

Możemy tu zapytać, dlaczego Elizeusz znalazł się w Damaszku, głównym mieście Syrii. Czy został posłany tylko do zabłąkanych owiec Izraela? Chyba nie. Być może udał się tam z wizytą do Naamana, człowieka, który przyjął wiarę, i chciał umocnić go w wyborze prawdziwej religii. Byłoby to szczególnie potrzebne, jeśli dowódcą wojska był wtedy Chazael, który mógł zrezygnować z tego stanowiska lub zostać z niego usunięty, ponieważ nie chciał szczerze kłaniać się w świątyni Rimmonowi.

Niektórzy sądzą, że Elizeusz przybył do Damaszku z powodu głodu. Inni uważają, że stało się tak, ponieważ wykonywał polecenie, które Bóg dał Eliaszowi lub jego następcy: „Idź do Damaszku i namaść Chazaela” (Pierwsza Księga Królewska 19:15). Tak czy inaczej, Bóg miał w tym swój cel.

Widzimy też, że Ben-Hadad, wielki i potężny król, zachorował. Żaden zaszczyt, majątek ani władza nie mogą uchronić człowieka przed powszechnymi chorobami i trudnościami życia. Pałace i trony są tak samo wystawione na chorobę i śmierć jak najuboższe chaty.

Zaskakujące jest to, że chory król Syrii zwrócił się o radę do Elizeusza, proroka. Wkrótce usłyszał, że mąż Boży, znany w Syrii od czasu uzdrowienia Naamana, przybył do Damaszku (Druga Księga Królewska 8:7). Ben-Hadad powiedział: „To właściwa chwila. Idź i zapytaj przez niego Pana”. Gdy był zdrowy, kłaniał się w świątyni Rimmonowi, lecz teraz, kiedy zachorował, przestał ufać swojemu bożkowi i chciał zapytać Boga Izraela. Nieszczęście często przyprowadza ludzi do Boga, gdy powodzenie sprawia, że stają się beztroscy. Czasem choroba otwiera człowiekowi oczy i koryguje jego myślenie.

Jest to szczególnie wymowne z dwóch powodów. Po pierwsze, niedługo wcześniej pewien król Izraela, gdy zachorował, posłał z pytaniem do fałszywego boga, boga Ekronu, jak gdyby w Izraelu nie było Boga (Druga Księga Królewska 1:2). Bóg czasem sam przyjmuje cześć, której odmawia Mu Jego własny lud. Po drugie, niedługo wcześniej Ben-Hadad wysłał wielkie wojsko, by potraktowało Elizeusza jak wroga (Druga Księga Królewska 6:14), a teraz zabiegał o jego pomoc jako proroka. Choroba często zmienia sposób, w jaki ludzie myślą o sługach Boga, i uczy ich cenić rady oraz modlitwy tych, których wcześniej nienawidzili.

Ben-Hadad chciał też okazać prorokowi szacunek. Nie wzywał Elizeusza, jak gdyby ten był od niego gorszy, lecz sam posłał do niego, być może uważając, że nie zasługuje na to, by mąż Boży wszedł pod jego dach, podobnie jak setnik z Ewangelii. Wysłał Chazaela, swojego najwyższego urzędnika, a nie zwykłego sługę. Najwięksi tego świata nie powinni się wstydzić służyć prorokom Pana. Chazael miał spotkać się z Elizeuszem w miejscu, które prorok wyznaczył na spotkanie ze swoimi przyjaciółmi.

Król wysłał również bogaty dar: „wszelkie dobre rzeczy Damaszku”, tyle, że obciążono nimi czterdzieści wielbłądów (Druga Księga Królewska 8:9). Był to wyraz szacunku dla proroka, powitanie go w Damaszku i zapewnienie mu utrzymania na czas pobytu. Elizeusz zapewne przyjął ten dar, choć wcześniej odmówił przyjęcia daru od Naamana. Ben-Hadad polecił też Chazaelowi przedstawić Ben-Hadada prorokowi jako jego syna, mówiąc: „Twój syn, Ben-Hadad”, zgodnie ze zwyczajem Izraela, w którym proroków często nazywano ojcami. Pytając: „Czy wyzdrowieję?”, król oddawał Elizeuszowi cześć jako temu, kto zna tajemnice nieba. Ludzie naturalnie chcą wiedzieć, co ich czeka w doczesnym życiu, a niewiele myślą o wieczności.

To, co zaszło między Chazaelem a Elizeuszem, jest szczególnie przejmujące. Elizeusz odpowiedział, że król wyzdrowieje, mając na myśli, że sama choroba nie jest śmiertelna, lecz Ben-Hadad umrze w inny sposób, gwałtowną śmiercią, a nie z przyczyn naturalnych (Druga Księga Królewska 8:10). Istnieje wiele sposobów odejścia z tego świata i często, próbując uniknąć jednego końca, ludzie wpadają w drugi.

Potem Elizeusz utkwił wzrok w Chazaelu z tak głębokim niepokojem, że Chazael się zarumienił, a Elizeusz zapłakał (Druga Księga Królewska 8:11). Mąż Boży nie bał się wojownika. Elizeusz nie wyczytał przyszłości Chazaela z jego twarzy, lecz Bóg mu ją objawił, a to, co zobaczył, napełniło go smutkiem. Im więcej ktoś potrafi przewidzieć, tym większego może doznawać bólu.

Gdy Chazael zapytał, dlaczego Elizeusz płacze, prorok powiedział mu o wielkim cierpieniu, jakie, jak przewidywał, Chazael sprowadzi na Izraela (Druga Księga Królewska 8:12). Chazael miał zniszczyć izraelskie warownie i okrutnie zabijać mężczyzn, kobiety i dzieci. Grzechy Izraela sprowadziły na niego Boży sąd, a jednak Elizeusz płakał na myśl, że Izraelici będą kiedyś tak straszliwie traktowani. Choć to zapowiedział, nie pragnął nadejścia tego bolesnego dnia. Widać tu, jak wielkie spustoszenie niesie wojna i jak wielkie spustoszenie niesie grzech. Grzech wypaczył ludzką naturę i odebrał ludziom nawet zwykłe człowieczeństwo.

Chazael bardzo się zdziwił, słysząc tę zapowiedź (Druga Księga Królewska 8:13). Zapytał: „Czy twój sługa jest psem, żeby dokonać tak wielkiej rzeczy?”. Mówiąc o „wielkiej rzeczy”, miał na myśli dwa aspekty. Po pierwsze, był to czyn wymagający wielkiej władzy, możliwy do wykonania jedynie przez koronowanego władcę. Nie sądził, że kiedykolwiek osiągnie taką pozycję. Wielu ludzi zostaje wyniesionych do władzy, choć się tego nie spodziewali, a często okazuje się to dla nich zgubne (Księga Koheleta 8:9). Po drugie, był to czyn nacechowany wielkim okrucieństwem, odpowiedni jedynie dla kogoś pozbawionego honoru i cnoty. „Czy twój sługa jest psem – mówi – żeby rozszarpywać, niszczyć i pożerać?”. Uważał, że taka zbrodnia jest poniżej jego godności.

Widać tu dwie rzeczy dotyczące Chazaela. Po pierwsze, miał bardzo trafne wyobrażenie o tym grzechu. Dostrzegał w nim wielkie zło, bardziej właściwe drapieżnemu zwierzęciu niż człowiekowi. A jednak człowiek niegodziwy może pod wpływem sumienia silnie potępiać jakiś grzech, a później sam go popełnić. Po drugie, Chazael miał o sobie zbyt dobre zdanie. Uważał, że nie mógłby dopuścić się tak barbarzyńskich czynów. Często jesteśmy przekonani, że pewne grzechy nas nie pokonają, a później im ulegamy. Tak samo Piotr był pewien, że nie wyprze się Chrystusa (Ewangelia Mateusza 26:35).

Elizeusz odpowiedział jedynie, że Chazael zostanie królem Aramu. Wtedy będzie miał władzę, by tego dokonać, i wtedy znajdzie w sobie gotowość do takiego czynu. Wysoka pozycja często zmienia charakter człowieka i jego postępowanie, rzadko na lepsze. Elizeusz mówił w istocie: „Nie wiesz, co zrobisz, gdy zostaniesz królem, ale mówię ci, że właśnie to zrobisz”. Ludzie o niskiej pozycji w świecie nie potrafią sobie wyobrazić, jak silne są pokusy związane z władzą i powodzeniem. Gdy osiągają taką pozycję, często odkrywają, jak bardzo mylili się co do własnego serca i jak wiele gorsze jest ono, niż sądzili.

W rezultacie Chazael haniebnie oszukał swojego pana i skłamał na temat proroka (Druga Księga Królewska 8:14). Powiedział Ben-Hadadowi: „Powiedział mi, że na pewno wyzdrowiejesz”.

Było to bardzo niegodziwe kłamstwo. Elizeusz powiedział Chazaelowi, urzędnikowi Ben-Hadada, że król umrze (Druga Księga Królewska 8:10), lecz Chazael nieuczciwie i nielojalnie zataił tę prawdę. Być może nie chciał martwić króla złymi wieściami, a może już pragnął zrealizować krwawy plan, który obmyślił, gdy dowiedział się, że po śmierci Ben-Hadada sam zostanie królem.

Diabeł często niszczy ludzi, wmawiając im, że na pewno wyzdrowieją i wszystko będzie dobrze. Takie fałszywe poczucie bezpieczeństwa usypia czujność, a niewiele rzeczy jest bardziej niebezpiecznych. Kłamstwo Chazaela zaszkodziło królowi, bo nie pozwoliło mu przygotować się na śmierć, i zaszkodziło Elizeuszowi, bo ludzie mogli później uznać go za fałszywego proroka.

2. Chazael zamordował także swojego pana, i tak spełniło się słowo proroka (Druga Księga Królewska 8:15). Wziął grubą tkaninę, namoczył ją w zimnej wodzie i położył na twarzy Ben-Hadada, udając, że chłodzi go i przynosi mu ulgę. W rzeczywistości odciął dopływ powietrza i od razu go udusił, ponieważ król był osłabiony i nie mógł się bronić, a być może spał.

Widać tu, jak kruche jest życie nawet najpotężniejszych ludzi i jak bardzo władcy są narażeni na przemoc. Chazael był zaufanym przyjacielem Ben-Hadada, a jednak stał się jego mordercą. Niektórzy sądzą, że nikt go nie podejrzewał, a prawda wyszła na jaw tylko dlatego, że natchniony autor tej księgi ją zapisał. Wcześniej widzieliśmy tego dumnego króla, który wydawał się postrachem potężnych w krainie żyjących. Zstąpił jednak do grobu, zabity, a jego grzech nadal na nim spoczywał (Księga Ezechiela 32:27).