2 Księga Królewska 8:1 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu najpierw, jak za niegodziwość Izraela przyszła kara w postaci długotrwałego głodu — jednego z surowych wyroków, przed którymi często ostrzegało Prawo. Kanaan, żyzna kraina, stał się ziemią jałową z powodu grzechu ludu. Głód w Samarii szybko się skończył, gdy odstąpiono od oblężenia, lecz ani ta kara, ani okazane miłosierdzie nie przyniosły właściwego skutku. Dlatego Pan zesłał kolejny głód. Gdy sądzi, odnosi zwycięstwo.

Jeśli łagodniejsze kary nie prowadzą ludzi do nawrócenia, Bóg może zesłać dotkliwsze, trwające dłużej. Są one pod Jego władzą i przychodzą, gdy On je przywołuje. Przez swoich sług wzywa ludzi, by odwrócili się od grzechu i byli Mu posłuszni. Jeśli lekceważą te ostrzeżenia, można się spodziewać, że dopuści inne nieszczęście, bo Jego głos zostanie usłyszany. Ten głód trwał siedem lat, dwa razy dłużej niż głód za czasów Eliasza. Jeśli ludzie uparcie postępują wbrew Bogu, może On rozpalić piec jeszcze mocniej.

Widzimy tu także, że Bóg wynagrodził dobroć Szunamitki, troszcząc się o nią podczas głodu. Nie karmił jej cudownie, jak wdowy z Sarepty, lecz z wyprzedzeniem powiadomił ją o nadchodzącym głodzie, by mogła się przygotować. Polecono jej przenieść się do innego kraju, gdziekolwiek poza Izraelem, a znajdzie tam żywność. W czasach Józefa Egipt wiele zyskał dzięki temu, że wcześniej dowiedział się o głodzie. Podobnie było z tą kobietą. Inni musieliby wyjechać później, po długim cierpieniu i utracie dobytku, mając mniejsze szanse na dobre osiedlenie się gdzie indziej. Łaską jest móc z wyprzedzeniem dostrzec niebezpieczeństwo, a mądrością — schronić się przed nim.

Opatrzność zapewniła jej dobre miejsce do zamieszkania w kraju Filistynów, którzy choć zostali pokonani przez Dawida, nie zostali całkowicie wypędzeni. Wydaje się, że głód dotknął tylko Izraela, podczas gdy w sąsiednich krajach nie brakowało żywności. Było to wyraźnym znakiem bezpośredniego działania Boga, podobnie jak podczas plag egipskich, gdy odróżnił Izraelitów od Egipcjan. Pokazywało też, że grzechy Izraela, przeciwko któremu skierowano tę karę, były dla Boga bardziej odrażające niż grzechy sąsiadów, ponieważ Izrael był Jego ludem przymierza. Bóg mówi: „Tylko was wybrałem spośród wszystkich ludów ziemi, dlatego was ukarzę” (Księga Amosa 3:2). Inne kraje miały deszcz, gdy w Izraelu go brakowało, i uniknęły szarańczy oraz gąsienic, które pożerały tamtejsze plony. Niektórzy sądzą, że może chodzić o głód opisany w Księdze Joela 1:3–4.

Dziwi, że choć w sąsiednich krajach było pod dostatkiem żywności, nikt nie próbował sprowadzić zboża do Izraela, by powstrzymać ludzi przed wyjazdem. Lecz podobnie jak zaślepiał ich kult bożków, tak samo ogłupieni byli nawet w zwykłych sprawach życia.

Gdy głód minął, kobieta wróciła z kraju Filistynów. Nie było to odpowiednie miejsce na stały dom dla Izraelitki, a jedynie schronienie na czas konieczności. Nie mogła tam obchodzić świąt nowiu i szabatów tak jak we własnym kraju, wśród wspólnot prorockich (Druga Księga Królewska 4:23). Po powrocie odkryła jednak, że utraciła dostęp do swojej ziemi. Mogła ona zostać przejęta na rzecz królewskiego skarbca, zawłaszczona przez jakiegoś posiadacza ziemskiego albo zajęta przez sąsiadów podczas jej nieobecności. Możliwe też, że osoba, której powierzyła zarządzanie majątkiem, postąpiła nieuczciwie i nie chciała ani go zwrócić, ani rozliczyć się z dochodów. W niespokojnych czasach trudno znaleźć kogoś godnego zaufania (Księga Przysłów 25:19; Księga Micheasza 7:5).

Zwróciła się o pomoc bezpośrednio do króla. Warto zauważyć na jego korzyść, że łatwo było się do niego dostać i osobiście rozpatrywał skargi skrzywdzonych poddanych. Niegdyś żyła tak bezpiecznie wśród swojego ludu, że nie potrzebowała nikogo, kto wstawiałby się za nią u króla ani u dowódcy wojska (Druga Księga Królewska 4:13). Teraz jednak jej najbliżsi znajomi, którym ufała, okazali się tak niesprawiedliwi i nieżyczliwi, że musiała zwrócić się przeciwko nim do króla. Życie na tym świecie pełne jest niepewności. To, na czym najbardziej polegamy, może nas zawieść, a pomoc, której — jak sądzimy — nigdy nie będziemy potrzebować, może nas ocalić.

Właśnie wtedy król rozmawiał z Gechazim o cudach dokonanych przez Elizeusza (Druga Księga Królewska 8:4). Szkoda, że dopiero teraz musiał się o nich dowiadywać, skoro mógł poznać je od samego Elizeusza, gdyby nie zamknął oczu na wyraźne dowody jego powołania. Dobrze jednak, że był teraz bardziej otwarty i wolał porozmawiać z trędowatym, który mógł złożyć prawdziwą relację, niż pozostać w niewiedzy. Prawo nie zabraniało wszelkich rozmów z trędowatymi, lecz zakazywało wspólnego z nimi zamieszkiwania. Ponieważ w Izraelu nie było wtedy kapłanów, być może król albo ktoś wyznaczony przez niego nadzorował trędowatych i oceniał ich stan. To mogło sprawić, że król miał kontakt z Gechazim.

Ten zbieg okoliczności przysłużył się zarówno opowieści Gechaziego, jak i prośbie kobiety. Warto dostrzegać Bożą opatrzność w tym, jak układają się szczegóły wydarzeń, bo nawet drobne rzeczy mogą mieć wielkie znaczenie, jak stało się tutaj. Po pierwsze, król był gotowy uwierzyć Gechaziemu, ponieważ na miejscu znajdowali się kobieta i jej syn, którzy mogli potwierdzić jego słowa: „To ta kobieta i jej syn. Niech sami opowiedzą, co się wydarzyło” (Druga Księga Królewska 8:5). Bóg sprawił w ten sposób, że król uwierzył w coś, co mógłby podać w wątpliwość, gdyby miał do dyspozycji tylko słowa Gechaziego — człowieka naznaczonego trądem, któremu nie można było w pełni ufać. Po drugie, dzięki temu król był gotowy spełnić jej prośbę. Kto nie chciałby pomóc komuś, komu niebo tak wyraźnie okazało łaskę, i ochronić życie, które już więcej niż raz zostało cudownie przywrócone?

Dlatego król zarządził, by zwrócono jej ziemię wraz z dochodami, jakie przyniosła podczas jej nieobecności. Jeśli ziemia i uzyskane z niej dochody trafiły do królewskiego skarbca, zwrócenie wszystkiego było wielkodusznym gestem. Król nie chciał, jak faraon za czasów Józefa, wzbogacać się kosztem nieszczęść swoich poddanych. Jeśli zaś majątek przejął ktoś inny, król po prostu wymierzył sprawiedliwość i wypełnił swój obowiązek (Księga Psalmów 82:3–4; Księga Przysłów 31:9). Rządzący powinni nie tylko sami unikać krzywdzenia innych, lecz także bronić praw ludzi skrzywdzonych.