2 Księga Królewska 3:1 – znaczenie i zastosowanie

Joram, syn Achaba i brat Ochozjasza, zasiadł teraz na tronie Izraela. Był złym człowiekiem, ale kronika odnotowuje dwie rzeczy, w których wypadał lepiej niż większość członków jego rodziny.

Po pierwsze, usunął posąg Baala, który kazał sporządzić jego ojciec. Nadal dopuszczał się wielu złych czynów, ale nie posunął się do takiej skrajności jak jego rodzice, Achab i Jezebel (Druga Księga Królewska 3:2). Był zły, lecz mógł być jeszcze gorszy, jak mówi Salomon o tych, którzy stają się bardzo niegodziwi (Księga Koheleta 7:17). Być może Jehoszafat, wiążąc swoją rodzinę z domem Achaba, nieco poprawił postępowanie tego rodu, choć zaszkodził własnej rodzinie. Joram widział, jak jego ojciec i brat zginęli za oddawanie czci Baalowi, i wyciągnął wnioski z Bożych wyroków. Odrzucił więc posąg Baala i postanowił czcić wyłącznie Boga Izraela oraz radzić się tylko Jego proroków.

Ta reforma była jednak słaba. Nie uchroniła domu Achaba przed zagładą, bo wyrok zapadł jeszcze za życia Jorama i szybko dosięgnął także jego (Druga Księga Królewska 9:24). Powodem było to, że wina tego rodu dopełniła już miary. Reforma Jorama znaczyła niewiele. Usunął jedynie posąg Baala, który sporządził jego ojciec, prawdopodobnie po to, by zadowolić Jehoszafata, który w przeciwnym razie nie sprzymierzyłby się z nim, tak jak nie sprzymierzył się z jego bratem (Pierwsza Księga Królewska 22:49). Nie wykorzenił jednak kultu Baala wśród ludu, skoro Jehu później zastał go wciąż silnym (Druga Księga Królewska 10:19). Dobrze było zaprowadzić reformę we własnym domu, ale Joram powinien był użyć swojej władzy, by przeprowadzić ją w całym królestwie.

Usuwając posąg Baala, Joram zachował kult cielców, grzeszną praktykę ustanowioną przez Jeroboama (Druga Księga Królewska 3:3). Nie odszedł od niej, ponieważ była jednym z filarów władzy, które podtrzymywały podział obu królestw. O prawdziwej skrusze nie świadczy porzucenie tylko tych grzechów, które wiele nas kosztują, przy jednoczesnym trzymaniu się tych, które przynoszą korzyść. Joram odsunął też posąg tylko na jakiś czas, zamiast rozbić go na kawałki, jak powinien był zrobić. Zachował go, jakby mógł się jeszcze przydać, a Jezebel ze względów politycznych była gotowa oddawać Baalowi cześć potajemnie.

Po drugie, Joram zrobił, co mógł, by odzyskać to, co utracił jego brat. Miał w sobie więcej religijności Izraelity niż jego ojciec i więcej królewskiego ducha niż jego brat. Moab zbuntował się przeciwko Izraelowi zaraz po śmierci Achaba (Druga Księga Królewska 1:1). Nie czytamy, by Ochozjasz próbował ich ukarać lub odzyskać utracone ziemie. Po prostu zrezygnował z roszczeń Izraela, zamiast podjąć trud, wysiłek i ryzyko wojny. Była to tym większa słabość, że danina Moabu stanowiła znaczną część dochodów Izraela: 100 000 jagniąt i 100 000 baranów (Druga Księga Królewska 3:4). W tamtych czasach królowie częściej gromadzili majątek w postaci zwierząt gospodarskich niż monet i uważali, że sami powinni znać stan swoich stad i trzód, bo, jak mówi Salomon, korona nie jest wieczna i nie trwa przez kolejne pokolenia (Księga Przysłów 27:23–24). Podatki płacono głównie płodami ziemi, a nie pieniędzmi, co odciążało lud, choć niekoniecznie przynosiło korzyść królowi.

Bunt Moabu był dla Izraela wielką stratą, a Ochozjasz trwał w bezczynności i wygodzie. Jednak okno w górnej komnacie jego domu okazało się dla niego równie śmiertelne jak pole bitwy (Druga Księga Królewska 1:2). Kiedy pękła krata w oknie, na tron wkroczył człowiek bardziej energiczny, który nie zamierzał oddać Moabu bez choćby jednej próby utrzymania go.