2 Księga Królewska 14:8 – znaczenie i zastosowanie

Przez kilka pokoleń po podziale królestwa Juda wiele cierpiała z powodu wrogości Izraela. Po czasach Asy jeszcze bardziej dawały jej się we znaki przyjazne stosunki z Izraelem, wynikające z sojuszy i więzi rodzinnych. Teraz znów widzimy te dwa królestwa w otwartym konflikcie, do którego nie dochodziło od wielu lat.

Amasjasz bez wyraźnego powodu wyzwał Joasza do walki: „Chodź, zmierzmy się w boju!” (Druga Księga Królewska 14:8). Gdyby wyzwał tylko samego Joasza na pojedynek, za zło odpowiadałby wyłącznie on. Wystawił jednak do walki całe armie, przez co tysiące ludzi po obu stronach miały zapłacić życiem za jego porywczą pychę. Okazał się dumny, zbyt pewny siebie i lekkomyślny wobec ludzkiego życia. Niektórzy sądzą, że chciał pomścić krzywdy wyrządzone przez izraelskich żołnierzy, których odesłał, gdy wracali do domu (Druga Księga Kronik 25:13), a także marzył o podbiciu Izraela i ponownym połączeniu obu królestw.

Słowa nierozsądnego człowieka często wszczynają spór, a jego mowa prowokuje do bójki. Ci, którzy rzucają wyzwania, sami rozpoczynają konflikt, jakby otwierali śluzę powodziową. Kto skwapliwie szuka walki albo procesu, szybko może ściągnąć na siebie mnóstwo kłopotów i jako pierwszy tego pożałować.

Joasz odpowiedział surową naganą i wezwał Amasjasza, by się wycofał (Druga Księga Królewska 14:9–10). Najpierw uderzył w jego dumę, porównując siebie do cedru, szlachetnego drzewa, a Amasjasza do ostu, bezwartościowego chwastu. Dawał do zrozumienia, że tak mało obawia się Amasjasza, iż nawet nie uważa go za równego sobie — tak jak cedr nie wydałby swojej córki za oset. W jego oczach dawny ród Dawida nie zasługiwał na wzmiankę w porównaniu z domem Jehu, choć ród Jehu był młodszy.

Uderza, że dwóch dumnych i szorstkich ludzi próbuje prześcignąć się w obelgach. Następnie Joasz zapowiedział upadek Amasjasza: dzikie zwierzę stratowało oset, więc łatwo było zakończyć jego układ z cedrem. Podobnie, zdaniem Joasza, jego wojska mogły bez trudu zmiażdżyć Amasjasza. Wskazał też na nierozsądek tego wyzwania. Amasjasz pokonał Edom, ale Edom był słaby, nieuzbrojony i słabo wyszkolony, więc Amasjasz błędnie uznał, że zdoła pokonać również regularną armię Izraela. Joasz powiedział: „Twoje serce wbiło cię w pychę”.

Właśnie tam zaczyna się grzech — w sercu — a stamtąd się rozprzestrzenia. To nie Boża opatrzność, wydarzenia ani okoliczności czynią ludzi dumnymi, zbyt pewnymi siebie lub zgorzkniałymi. Powoduje to ich własne serce. Amasjasz chełpił się zwycięstwem nad Edomem, jakby ten jeden sukces czynił go dość silnym, by stawić czoło każdemu. Ludzie bardzo się oszukują, gdy chwalą własne osiągnięcia i uznają, że nadają się do wszystkiego tylko dlatego, że odnieśli niewielki sukces i zdobyli pewną sławę.

Joasz zachęcał też Amasjasza, by zadowolił się zaszczytem, który już zdobył, i nie ryzykował jego utraty, sięgając po więcej, niż zdołałby utrzymać. Dlaczego miałby ściągać na siebie kłopoty i działać na własną szkodę, jak często czynią nierozsądni, wciąż wtrącając się w nie swoje sprawy? (Księga Przysłów 20:3). Wielu ludziom nie brakowałoby majątku ani zaszczytów, gdyby tylko wiedzieli, kiedy mają dość. Joasz ostrzegł Amasjasza, że skutkiem będzie zagłada nie tylko jego samego, ale i królestwa, którego miał bronić.

Amasjasz nie posłuchał, a skutki były katastrofalne. Lepiej zrobiłby, gdyby został w domu, bo Joasz pokonał go w sposób, który przyniósł mu hańbę. Ci, którzy rzucają wyzwanie, zwykle sami przegrywają. Jego wojsko zostało rozbite i rozproszone (Druga Księga Królewska 14:12). Józef Flawiusz pisze, że gdy armie stanęły naprzeciw siebie, ludzie Judy tak się przestraszyli, że nawet nie zadali ciosu, lecz uciekli, ratując życie.

Sam Amasjasz dostał się do niewoli króla Izraela i już nie miał ochoty mierzyć się z Joaszem. Wzmianka o jego rodowodzie — „syn Joasza, syn Achazjasza” — pojawia się tu dość nagle. Być może Amasjasz chełpił się godnością swoich przodków albo teraz cierpiał z powodu ich grzechu. Zwycięzca wkroczył następnie do Jerozolimy, która poddała się bez walki, i zburzył część jej muru. Józef Flawiusz pisze, że triumfalnie przejechał rydwanem przez wyłom. Chciał w ten sposób upokorzyć mieszkańców i pokazać, że może zdobyć ich królewskie miasto, kiedy tylko zechce.

Joasz ogołocił też Jerozolimę z kosztowności, zabrał wszystko, co miało wartość, i wrócił ze zdobyczą do Samarii (Druga Księga Królewska 14:14). Joasz „czynił to, co złe w oczach Pana”, a Amasjasz „czynił to, co słuszne”, a mimo to Joasz go pokonał. Dlaczego? Przez upadek Amasjasza Bóg pokazał, że sprzeciwia się pysznym. Być może chodziło też o to, że Joasz niedawno okazał szacunek jednemu z proroków Boga (Druga Księga Królewska 13:14), podczas gdy Amasjasz obraził innego (Druga Księga Kronik 25:16). Bóg darzy szacunkiem tych, którzy oddają Mu cześć, szanując Jego proroków. Tych zaś, którzy gardzą prorokami, a przez nich także Nim, spotka wzgarda.