2 Księga Kronik 35:20 – znaczenie i zastosowanie

Od słynnej Paschy Jozjasza do jego śmierci upłynęło trzynaście lat. Możemy mieć nadzieję, że w tym czasie w jego królestwie dobrze się działo, że Jozjaszowi się powodziło, a prawdziwa wiara rozkwitała. Pismo Święte nie przedstawia jednak tych lat w dobrym świetle, ponieważ lud nadal nie porzucił umiłowania grzechu, a Bóg nie odwrócił się od płonącego gniewu.

Kolejna wiadomość o Jozjaszu jest tragiczna. Zginął w połowie życia, gdy wciąż mógł służyć, i nie dożył nawet czterdziestu lat. Ta smutna relacja pojawiła się już wcześniej (2 Księga Królewska 23:29; 2 Księga Królewska 23:30), ale tutaj przedstawiono ją nieco dokładniej. Opis zdaje się mocniej obciążać winą Jozjasza, a bardziej chwalić lud, niż moglibyśmy się spodziewać.

Jozjasz był bardzo dobrym władcą, ale trzeba mu też wytknąć pochopność i nadmierną pewność siebie, gdy bez ważnego powodu ani wyraźnego wezwania wyruszył na wojnę przeciw królowi Egiptu. Już sam udział w sporze, który go nie dotyczył, był niewłaściwy, jak wynika z relacji w Księdze Królewskiej. Tutaj sprawa wygląda jeszcze gorzej, bo król Egiptu wysłał posłańców, by ostrzec Jozjasza przed atakiem (2 Księga Kronik 35:21).

Necho, król Egiptu, przedstawił Jozjaszowi trzy argumenty. Po pierwsze, odwołał się do sprawiedliwości. Twierdził, że nie zamierza wyrządzić Jozjaszowi krzywdy, więc atak był niesprawiedliwy i sprzeczny zarówno ze zwykłym poczuciem sprawiedliwości, jak i z prawem obowiązującym między narodami. Nawet człowiek prawy nie powinien oczekiwać powodzenia, gdy opowiada się po stronie niesprawiedliwej sprawy, bo Bóg nie jest stronniczy (Księga Przysłów 3:30; Księga Przysłów 25:8).

Po drugie, odwołał się do religii. Twierdził, że Bóg jest z nim i nakazał mu się spieszyć, a więc powstrzymanie go oznaczałoby sprzeciwienie się Bogu. Nie powinniśmy zakładać, że Necho tylko udawał, jak Sennacheryb w podobnej sytuacji (2 Księga Królewska 18:25), ponieważ tekst mówi, że jego słowa pochodziły z ust Boga (2 Księga Kronik 35:22). Musimy więc uznać, że Bóg jakoś dał poznać swoją wolę: przez sen, silne wewnętrzne przekonanie, które Necho miał podstawy uznać za pochodzące od Boga, albo przez Jeremiasza czy innego proroka.

Po trzecie, odwołał się do politycznego rozsądku i roztropności. Ostrzegł Jozjasza, że czeka go zguba. Innymi słowy, walka z kimś, kto miał silniejszą armię, słuszniejszą sprawę i Boga po swojej stronie, była niebezpieczna.

Nie stało się to z gniewu na Jozjasza, którego serce było prawe przed Panem, jego Bogiem. Był to wyraz gniewu na obłudny naród, który nie zasługiwał na tak dobrego króla. Jozjasz tak bardzo dał się zaślepić, że nie zważał na rozsądne argumenty i nie przerwał marszu. Nie zawrócił, lecz osobiście ruszył do walki z wojskiem egipskim na równinie Megiddo (2 Księga Kronik 35:22).

Nawet jeśli Jozjasz wątpił, że król Egiptu rzeczywiście otrzymał od Boga polecenie, po tym, jak Necho się na nie powołał, Jozjasz powinien był najpierw zapytać Boga, zanim wyruszył przeciw niemu. Na tym polegał jego poważny błąd, który przyniósł tragiczne skutki. W tej sprawie nie postępował jak Dawid, jego przodek, który zapytałby Pana: „Czy mam wyruszyć? Czy wydasz ich w moje ręce?”. Jak możemy oczekiwać powodzenia, jeśli nie uwzględniamy Boga w naszych planach?

Lud był bardzo niegodziwy, a jednak zasługuje na uznanie za to, jak opłakiwał śmierć Jozjasza. Nie dziwi mnie, że Jeremiasz go opłakiwał. Był prorokiem płaczu i wyraźnie widział, że po śmierci tego dobrego króla kraj czeka całkowita zagłada. Zaskakuje jednak, że opłakiwali go wszyscy mieszkańcy Judy i Jerozolimy, ten nieczuły i uparty lud (2 Księga Kronik 35:24).

Polecili śpiewakom i śpiewaczkom prowadzić żałobny śpiew, by żal rozszedł się po całym królestwie. Uczynili z tego stały zwyczaj w Izraelu, aby smutnych pieśni napisanych z tej okazji uczyli się i śpiewali ludzie ze wszystkich środowisk. Zadbali też o zachowanie pamięci o tych wydarzeniach: lamenty te włączono do pieśni narodowych i zapisano w Księdze Lamentacji Jeremiasza.

Po pierwsze, świadczyło to o szacunku, jakim darzyli swojego dobrego króla. Choć nie zawsze w pełni podążali za jego pobożnymi reformami, głęboko go szanowali. Ludzie pożyteczni i pobożni wywierają wyraźny wpływ nawet na sumienia tych, którzy nie chcą iść za ich przykładem. Wielu nie chce samemu żyć w poważnej pobożności, a jednak nie potrafi powstrzymać się od dobrego mówienia o niej u innych.

Być może niektórzy opłakiwali Jozjasza po jego śmierci, choć za życia nie dziękowali Bogu za to, że go mieli. Izraelici szemrali przeciw Mojżeszowi i Aaronowi, kiedy byli pośród nich, a nawet mówili o ukamienowaniu ich, lecz po ich śmierci opłakiwali ich przez wiele dni. Często dopiero po utracie zaczynamy rozumieć wartość otrzymanych błogosławieństw, choć wcześniej nie ceniliśmy ich tak, jak należało.

Po drugie, żałoba pokazała, że ludzie czuli, jak bardzo są zagrożeni po odejściu Jozjasza. Jeremiasz zapewne mówił im o nieszczęściach, które ich czekają, skoro odebrano im tego, który ich chronił. Płacząc po śmierci swojego obrońcy, pokazali, że do pewnego stopnia uwierzyli jego ostrzeżeniu.

Wielu ludziom łatwiej zapłakać nad nadchodzącymi nieszczęściami niż odwrócić się od grzechu i przez zmianę życia zapobiec tym nieszczęściom. Wylewają łzy nad sądem, ale nie chcą porzucić grzechów. Tymczasem pobożny smutek prowadzi do nawrócenia, a nawrócenie do zbawienia.