2 Księga Kronik 21:12 – znaczenie i zastosowanie

Mamy tu ostrzeżenie od Boga, przekazane Joramowi w liście proroka Eliasza. Pokazuje to, że Joram zdążył już objąć tron i ujawnić, jakim jest człowiekiem, zanim Eliasz został zabrany. Wiemy, że Elizeusz służył Jehoszafatowi i nazwano go tym, który polewał wodą ręce Eliasza po jego odejściu (2 Księga Królewska 3:11). Mogło to jednak mieć miejsce jeszcze za życia Eliasza, a wydarzenia opisano w innej kolejności, ponieważ śmierć Jehoszafata i objęcie tronu przez Jorama przedstawiono przed odejściem Eliasza (1 Księga Królewska 22:50).

Możemy przypuszczać, że czas odejścia Eliasza był już bliski, więc nie mógł sam udać się do Jorama. Kiedy jednak usłyszał o wielkiej niegodziwości Jorama, który zamordował swoich braci, zostawił list, zapewne u Elizeusza, aby ten wysłał go przy pierwszej sposobności. List miał być może skłonić Jorama do zmiany postępowania albo stać się świadectwem przeciwko niemu, pokazującym, że został wyraźnie ostrzeżony, do czego doprowadzą jego grzechy. Wiadomość przekazano w imieniu Pana, Boga Dawida, jego praojca (2 Księga Kronik 21:12). Przypomnienie o Dawidzie było dla Jorama zaszczytem, ale zarazem jeszcze wyraźniej ukazywało jego winę.

Grzechy Jorama zostały jasno wskazane. Opuścił dobre drogi Boże, na których go wychowano i które swoim przykładem wyznaczyli mu jego dobry ojciec i dziadek. Ci mężowie żyli i umarli w pokoju i czci (2 Księga Kronik 21:12). Joram naśladował natomiast postępowanie domu Achaba, bezbożnej i haniebnej rodziny. Narzucił swojemu królestwu bałwochwalstwo i zamordował braci, ponieważ byli od niego lepsi (2 Księga Kronik 21:13). Oto główne zarzuty, które mu postawiono.

Następnie zapowiedziano karę za te zbrodnie. Jego grzech niechybnie doprowadzi do ruiny jego królestwa i rodziny. Pan miał dotknąć wielkim ciosem jego lud, dzieci, żony i cały dobytek, sprowadzając między innymi wojnę i niewolę (2 Księga Kronik 21:14). Zdarza się, że źli władcy sprowadzają Boże sądy na wszystkich wokół siebie. Lud miał cierpieć, ponieważ przyłączył się do bałwochwalstwa Jorama, a jego żony — ponieważ skłoniły go do niego.

Ucisk miał dotknąć także jego zdrowie i życie. Miał cierpieć na ciężką, bolesną i długotrwałą chorobę, która w końcu miała go zabić (2 Księga Kronik 21:15). Ostrzeżono go zawczasu, aby jego wina była oczywista, skoro strażnik przekazał mu przestrogę. Gdyby później wydarzyło się dokładnie to, co zapowiedziano, byłoby jasne, że nie stało się to przez przypadek, lecz jako kara za jego grzech. Gdyby Joram nauczył się od Achaba nie tylko czynić zło, ale także ukorzyć się, gdy Eliasz ostrzegał Achaba, jak opisano w 1 Księdze Królewskiej 21:27, być może przynajmniej odsunąłby karę w czasie. Nic jednak nie wskazuje na to, by zwrócił uwagę na ostrzeżenie. Odrzucił je, jakby nie miało żadnej wartości. Eliasz musiał mu się wydawać szydercą. Ci jednak, którzy nie chcą uwierzyć, sami odczują prawdziwość tych słów.

Zapowiedziane kary spadły na Jorama, ponieważ zlekceważył ostrzeżenie. Nic dziwnego, że zatwardziali grzesznicy nie nawracają się pod wpływem zapowiedzi przyszłej kary w życiu wiecznym, skoro nawet pewne nieszczęścia doczesne — utrata majątku i zrujnowane zdrowie — nie powstrzymują ich od grzechu.

Joram został pozbawiony wszelkich wygód. Bóg pobudził sąsiednie narody, by wystąpiły przeciwko niemu. Jehoszafata kochano i darzono lękiem, Jorama zaś nienawidzono i nim pogardzano, uznając za hańbę dla narodu, że zmienił swoich bogów. Najeźdźcy znaleźli pretekst do sporu z Joramem, wtargnęli do jego kraju i — jak się wydaje — nie walczyli z małymi miastami ani ze zwykłymi ludźmi, lecz ruszyli prosto na królewski pałac. Zabrali wszystko, co miało jakąkolwiek wartość. W tym opisie czytamy tylko, że uprowadzili jego synów i żony (2 Księga Kronik 21:17), lecz w innym miejscu dowiadujemy się, że zabili wszystkich jego synów oprócz jednego (2 Księga Kronik 22:1). Krew za krew. Joram zamordował wszystkich braci, aby umocnić swoją pozycję, a teraz zabito wszystkich jego synów oprócz jednego, osłabiając jego ród. Gdyby nie należał do domu Dawida, także ten jeden syn by nie ocalał. Kiedy zgładzono dom Jeroboama, dom Baszy i dom Achaba, nie ocalał nikt. Dom Dawida nie miał jednak zostać całkowicie wymazany, choć często ulegał głębokiemu zepsuciu, ponieważ pozostało w nim błogosławieństwo — błogosławieństwo Mesjasza.

Jorama dręczyły także bolesne choroby, które trwały długo, podobnie jak choroby zapowiedziane w Prawie tym, którzy nie będą się bali Pana, swojego Boga (Księga Powtórzonego Prawa 28:58–59). Jego choroba była bardzo ciężka. Dotknęła wnętrzności, powodując nieustanny ból, a towarzyszyły jej inne poważne dolegliwości. Cierpienie trwało długo. Joram chorował dwa lata i nie mógł wyzdrowieć, ponieważ choroby nie dało się wyleczyć, choć wciąż był w sile wieku i nie miał jeszcze czterdziestu lat. Asa, którego serce było prawe wobec Boga, mimo popełnionych błędów, chorował tylko na nogi. Joram zaś, którego serce było niegodziwe, został dotknięty w swoich wnętrznościach. Człowiek, który nie okazał miłosierdzia braciom, cierpiał na chorobę wnętrzności, aż wnętrzności wyszły mu na zewnątrz. Takie choroby mogą dotykać także ludzi dobrych i szczególnie drogich Bogu. Dla nich jednak ból jest ojcowskim napomnieniem, a dzięki pociesze od Boga dusza może odpoczywać w pokoju, nawet gdy ciało cierpi.

Te bolesne choroby przyszły na Jorama wkrótce po tym, jak splądrowano jego pałac i uprowadzono jego żony i dzieci. Żal po tej stracie mógł być przyczyną choroby albo przynajmniej ją nasilić. Choroba uniemożliwiła mu również podjęcie działań, by odzyskać rodzinę lub pomścić doznaną krzywdę. Z pewnością jego smutek był jeszcze większy, gdy w czasie choroby był oddzielony od żon i dzieci, a cały majątek jego domu przepadł. Chorować i być biednym, chorować i być samotnym, a zwłaszcza chorować, żyjąc w grzechu i pod przekleństwem Boga, bez łaski potrzebnej do znoszenia cierpienia i bez pociechy, która mogłaby je równoważyć — to głębokie nieszczęście.

Joram umarł w hańbie. Panował tylko osiem lat, a potem zmarł, nie ciesząc się sympatią (2 Księga Kronik 21:20). Nikt go nie cenił za życia i nikt go nie opłakiwał po śmierci. Przeciwnie, ludzie cieszyli się, że Jerozolima nie poniosła większej straty. Chcąc pokazać, jak mało mieli dla niego przywiązania i szacunku, nie pochowali go w grobach królewskich, uznając, że nie zasługuje, by zaliczyć go do władców, którzy tak źle rządzili. To, że jego ciało spoczęło poza grobami przodków, mogło być także ustanowionym przez Boga znakiem trwałego oddzielenia dusz niegodziwych po śmierci od duchów sprawiedliwych.

Dla Jorama, króla Judy, dodatkową hańbą było to, że nie spalono dla niego wonności, tak jak czyniono to dla jego przodków (2 Księga Kronik 21:19). Pamięć o nim nie była wśród ludu miła ani czczona, więc nie użyto zwyczajowych wonności i przypraw. A przecież jego ciało, po tak długiej i odrażającej chorobie, zapewne potrzebowałoby czegoś, co zamaskowałoby zapach.

Większość ludzi, choć często ulegała bałwochwalstwu, nie darzyła prawdziwą sympatią swoich bałwochwalczych królów. Grzech i jawna pogarda dla Boga sprawiają, że człowiek staje się przedmiotem pogardy nawet dla tych, którzy sami nie są głęboko religijni. Zarazem naturalne poczucie moralne często skłania ludzi do okazywania szacunku tym, którzy naprawdę żyją pobożnie. Ci, którzy gardzą Bogiem, sami spotkają się z lekceważeniem — tak jak Joram.