2 Księga Kronik 21:1 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu po pierwsze, że Jehoszafat był wobec Jehorama bardzo troskliwym, lecz nazbyt pobłażliwym ojcem. Miał wielu synów, wymienionych w Drugiej Księdze Kronik 21:2, a Druga Księga Kronik 21:13 mówi, że byli lepsi od Jehorama. Odznaczali się większą mądrością i cnotą, a także postępowali zgodnie z tym, czego nauczył ich ojciec, czego nie można powiedzieć o Jehoramie. Wiele po nich obiecywało i każdy z nich wydawał się bardziej godny korony niż Jehoram.

Ponieważ jednak Jehoram był pierworodnym (Druga Księga Kronik 21:3), jego ojciec zapewnił mu królestwo, a braciom dał dary, by byli zadowoleni i nie sprawiali kłopotów. Podobnie postąpił Abraham, gdy ustanowił Izaaka swoim dziedzicem, a pozostałe dzieci odprawił z darami. Jehoszafat okazał synowi wielką życzliwość i sprawiedliwość, co powinno było skłonić Jehorama do szacunku dla ojca i naśladowania jego przykładu. Nie jest jednak niczym nowym, że dzieci, którym rodzice najbardziej pobłażają, najmniej okazują im posłuszeństwa.

Nie potrafię powiedzieć, czy Jehoszafat postąpił mądrze, mając na względzie dobro swojego ludu. Prawo pierworództwa dawało Jehoramowi podwójną część majątku ojca (Księga Powtórzonego Prawa 21:17), ale jeśli wyraźnie nie nadawał się do rządzenia i mógł zniweczyć wszystko, czego dokonał jego ojciec, być może lepiej byłoby odsunąć go od władzy i wybrać najlepszego z pozostałych synów, zwłaszcza takiego, którego nie pociągało bałwochwalstwo. Władza jest świętą, powierzoną odpowiedzialnością i można ją wykorzystać do czynienia wielkiego dobra albo wielkiego zła. Powinien więc sprawować ją ten, kto najbardziej się do tego nadaje, a bezpieczeństwo ludu musi być najważniejsze.

Po drugie, Jehoram był okrutnym bratem dla synów swojego ojca. Gdy tylko umocnił się na tronie, wymordował wszystkich braci mieczem, czy to na podstawie fałszywych oskarżeń pod pozorem prawa, czy też wprost dopuszczając się morderstwa. W taki czy inny sposób ktoś niegodziwy doprowadził do śmierci ich wszystkich, najpewniej dlatego, że Jehoram sądził, iż nie zazna bezpieczeństwa, dopóki będą żyli. Ludzie zamierzający czynić zło często bez powodu podejrzewają innych. Niegodziwi boją się tam, gdzie nie ma czego się bać, albo udają, że grozi im niebezpieczeństwo, by ukryć swoją złośliwość. Jehoram zapewne nienawidził braci z tego samego powodu, dla którego Kain znienawidził Abla i go zabił: ich pobożne życie potępiało jego bezbożność, a lud darzył ich szacunkiem, który on sam utracił.

Wraz z braćmi zabił też kilku książąt Izraela, czyli przywódców, którzy popierali jego braci albo mogli pomścić ich śmierć. Książęta Judy, którzy uczyli lud poznawać Pana (Druga Księga Kronik 17:7), są tu nazwani książętami Izraela, podobnie jak w Drugiej Księdze Kronik 19:8, ponieważ byli prawdziwymi Izraelitami: ludźmi uczciwymi i prawymi. Miecz, który dobry ojciec dał im do rąk, ten niegodziwy syn obrócił przeciwko ich własnym ciałom. Biada temu, kto buduje królestwo na krwi (Księga Habakuka 2:12). Taki fundament nie utrzyma długo budowli.

Po trzecie, Jehoram był bardzo niegodziwym królem, który zepsuł swoje królestwo i zniweczył reformę zapoczątkowaną przez jego dobrego ojca i dziadka. Postępował drogą domu Achaba (Druga Księga Kronik 21:6), wznosił wyżyny, które lud i tak zbyt chętnie budował, i robił wszystko, co mógł, by przywrócić bałwochwalstwo (Druga Księga Kronik 21:11). Mieszkańców Jerozolimy, gdzie miał swój dwór, łatwo nakłonił do duchowej niewierności. Doprowadził ich do duchowego cudzołóstwa, skłaniając do spożywania pokarmów ofiarowanych bożkom (Apokalipsa Jana 2:20).

Mieszkańców okolicznych miejscowości trudniej było pozyskać, ale tych, których nie zdołał skusić pochlebstwami, siłą zmuszał do udziału w odrażającym kulcie bożków. Władzy, którą mu powierzono, użył do zniszczenia wspólnoty wierzących zamiast do jej umacniania.

Po czwarte, kiedy Jehoram porzucił Boga i oddawanie Mu czci, jego poddani odwrócili się od niego. Uczyniły tak niektóre prowincje podlegające jego władzy. Edomici zbuntowali się (Druga Księga Kronik 21:8), a choć Jehoram zaatakował ich (Druga Księga Kronik 21:9), nie zdołał ponownie podporządkować ich swojej władzy (Druga Księga Kronik 21:10). Zbuntowało się nawet jedno z jego miast. Libna oderwała się od niego (Druga Księga Kronik 21:10) i odzyskała niezależność, tak jak kiedyś miała własnego króla (Księga Jozuego 12:15).

Podany tu powód wyjaśnia nie tylko, dlaczego Bóg na to pozwolił, lecz także, dlaczego mieszkańcy tak postąpili. Odrzucili władzę Jehorama, ponieważ porzucił Pana, Boga swoich ojców, i stał się bałwochwalcą. Nie mogli pozostać pod jego rządami bez narażenia się na to, że i oni zostaną odciągnięci od Boga oraz swoich obowiązków. Dopóki trwał przy Bogu, oni trwali przy nim. Kiedy odrzucił Boga, oni odrzucili jego. To, czy w pełni usprawiedliwia to ich bunt, pozostaje kwestią otwartą, ale z pewnością uzasadnia Bożą opatrzność, która tak pokierowała wydarzeniami.

Po piąte, Bóg pozostał wierny swojemu przymierzu z rodem Dawida i dlatego nie zgładził rodziny królewskiej, choć była już głęboko zepsuta i zdegenerowana (Druga Księga Kronik 21:7). Widzimy to już w Drugiej Księdze Królewskiej 8:19–22. Przymierze zapowiadało, że potomkowie Dawida będą karani za swoje grzechy, ale samo przymierze nigdy nie zostanie złamane (Księga Psalmów 89:30 i nast.).