1 Księga Samuela 8:1 – znaczenie i zastosowanie

Pojawiają się tu dwie smutne rzeczy, ale żadna nie dziwi: dobry i pożyteczny człowiek starzeje się i ma coraz mniej sił do służby, a dzieci dobrego człowieka odchodzą od jego dróg.

Samuel był już stary i nie mógł sądzić Izraela tak jak wcześniej. Nie był jeszcze bardzo wiekowy, może nawet nie miał sześćdziesięciu lat, ale już od wczesnej młodości dźwigał ciężar poważnych obowiązków i trosk. Być może dlatego starość przyszła na niego wcześniej. Zużył siły w służbie publicznej, a teraz przekonywał się, że wiek ogranicza jego możliwości. Ludzie w sile wieku powinni być aktywni i angażować się w codzienną pracę, bo z czasem mogą odkryć, że mają do niej mniej sił i zapału.

Drugim źródłem smutku było to, że synowie Samuela nie szli jego drogą. Dobrze ich wychował, a oni niegdyś rokowali nadzieję na dobre życie. Dlatego ustanowił ich sędziami: najpierw jako pomocników, a potem jako swoich zastępców w Beer-Szebie, daleko od Ramy (Pierwsza Księga Samuela 8:2). Mieszkańcy południa mogli chcieć, by tam działali, żeby nie musieli daleko podróżować ze swoimi sprawami. Samuel prawdopodobnie nie powołał ich dlatego, że byli jego synami, bo nie zamierzał przekazać władzy swojej rodzinie, lecz dlatego, że wydawali się odpowiedni do tego zadania. Mogli odciążyć starzejącego się sędziego, a jako jego synowie już cieszyli się szacunkiem ze względu na ojca.

Nie poszli jednak za jego przykładem (Pierwsza Księga Samuela 8:3). Gdy postępowali zupełnie inaczej niż on, pokrewieństwo z tak dobrym człowiekiem przynosiło im raczej wstyd niż zaszczyt. Szlachetne pochodzenie staje się hańbą dla tego, kto odchodzi od wartości swojej rodziny. Dobrzy ludzie nie mogą przekazać swoim dzieciom łaski. Wiernych rodziców nieraz boli, gdy widzą, że ich dzieci zamiast iść ich śladami, depczą je i niszczą drogę, którą rodzice utorowali.

Wielu ludzi zaczyna dobrze i wiele po sobie obiecuje, lecz z czasem schodzi na złe drogi, przysparzając smutku tym, którzy najwięcej po nich oczekiwali. Synowie Samuela zostali wystawieni na próbę, gdy powierzono im sądzenie i umieszczono z dala od ojca. Wielu zachowuje się dobrze pod okiem rodziców, ale źle postępuje, gdy wyjdzie w świat i zacznie żyć na własną rękę. Inni dobrze radzą sobie na skromnych stanowiskach, lecz władza i awans ich psują. Zaszczyty często zmieniają sposób myślenia, przeważnie na gorsze.

Synowie Samuela nie wydają się tak jawnie niegodziwi jak synowie kapłana Helego. Cokolwiek jeszcze można by o nich powiedzieć, byli skorumpowanymi sędziami. Zboczyli z drogi, kierując się chciwością i żądzą pieniędzy, które w aramejskim Targumie nazwano „mamoną nieprawości”. Miłość do pieniędzy jest korzeniem wszelkiego rodzaju zła. Szkodzi każdemu, a szczególnie sędziom. Samuel sam nie brał łapówek (Księga Hioba 12:3), jego synowie zaś je przyjmowali, choć z pewnością wcześniej ich przed tym przestrzegał. W ten sposób wypaczali sprawiedliwość. Rozstrzygając spory, kierowali się łapówką, a nie prawem. Pytali, kto zaoferował najwięcej, a nie kto ma rację. To smutne, gdy sprawiedliwość publiczna, która powinna chronić ludzi, staje się tym, co najbardziej ich krzywdzi.