1 Księga Samuela 7:3 – znaczenie i zastosowanie

Możemy się zastanawiać, gdzie przez cały ten czas był Samuel i czym się zajmował, skoro po Pierwszej Księdze Samuela 4:1 nie wspomniano o nim aż do tego miejsca. Nie znaczy to, że był bezczynny ani że los ludu był mu obojętny. Dopiero teraz widać owoce jego pracy wśród Izraelitów. Gdy zauważył, że zaczęli boleć nad swoim oddaleniem od Pana, działał, póki nadeszła ku temu odpowiednia chwila.

Jako wierny sługa Boga i prawdziwy przyjaciel Izraela Samuel starał się zrobić dla ludu dwie rzeczy. Najpierw chciał odciągnąć go od bożków, bo od tego musi zacząć się odnowa. Zwrócił się do całego Izraela (Pierwsza Księga Samuela 7:3), najwyraźniej przemierzając kraj z miejsca na miejsce niczym wędrowny kaznodzieja. Gdziekolwiek przybywał, głosił, że jeśli Izraelici naprawdę wracają do Pana, muszą odwrócić się od swoich bożków.

Musieli porzucić obce bóstwa, bo Bóg nie dzieli swojego miejsca z rywalami. Powinni usunąć je spośród siebie, a nawet zrobić wszystko, co w ich mocy, by pozbyć się ich z całego kraju. Mieli odrzucić Baalów, fałszywych bogów, oraz Asztarty, fałszywą boginię, której również oddawali cześć. Asztarta została wymieniona osobno, zapewne dlatego, że była ich ulubionym bożkiem i najtrudniej było im się z nią rozstać. Prawdziwa skrucha mierzy się z ulubionym grzechem, z tym, z którego najtrudniej zrezygnować.

Samuel powiedział im także, że powrót do Boga musi być poważną i trwałą decyzją. Powinni przygotować serca, uporządkować je i stanowczo zwrócić się ku Panu. Mieli należeć całkowicie do Niego i służyć tylko Jemu, bo inaczej nie służyliby Mu w sposób, który Mu się podoba. Taka droga prowadziła również do pewnego wybawienia i błogosławieństwa. Jeśli nią pójdą, Bóg ocali ich z rąk Filistynów, którym zostali wydani, gdy porzucili Pana i służyli innym bogom.

Nauczanie Samuela przyniosło bardzo dobre owoce. Izraelici porzucili Baalów i Asztarty: nie tylko przestali oddawać im cześć, lecz także zniszczyli ich posągi i zburzyli ich ołtarze. Wyrzekli się ich całkowicie. Nie chcieli już mieć nic wspólnego z bożkami (Księga Ozeasza 14:8; Księga Izajasza 30:22).

Po drugie, Samuel starał się trwale związać Izraelitów z Bogiem i Jego służbą. Skoro poruszył ich serca i skłonił do zmiany, robił wszystko, by przy tym wytrwali. Wezwał cały Izrael, a przynajmniej jego starszyznę jako przedstawicieli ludu, na spotkanie w Mispa (Pierwsza Księga Samuela 7:5) i obiecał, że będzie się za nich modlić. Warto było podjąć każdy wysiłek i przybyć nawet z daleka, by razem z Samuelem szukać przychylności Boga.

Duszpasterze powinni modlić się za ludzi, którym głoszą, i prosić Boga, by dzięki swojej łasce sprawił, że nauczanie przyniesie owoce. Kiedy gromadzimy się na nabożeństwie, pamiętajmy, że wspólna modlitwa jest naszym obowiązkiem tak samo jak słuchanie kazania. Samuel modlił się, by Bóg przez swoją łaskę uwolnił Izraelitów od bożków, a potem przez swoje działanie wybawił ich od Filistynów. Duszpasterze mogliby bardziej pomagać swoim wspólnotom, gdyby więcej się za nie modlili.

Izraelici odpowiedzieli na wezwanie Samuela i zrobili więcej niż tylko przyszli na spotkanie. Przybyli z właściwym nastawieniem i byli gotowi zrobić to, czego wymagało to zgromadzenie (Pierwsza Księga Samuela 7:6). Nabrali wody i wylali ją przed Panem. Ten gest prawdopodobnie wyrażał kilka rzeczy. Pokazywał pokorę i żal za grzechy: Izraelici widzieli siebie jako wodę rozlaną na ziemi, której nie da się zebrać z powrotem, bezsilną i nic nieznaczącą przed Bogiem (Druga Księga Samuela 14:14; Księga Psalmów 22:14). W interpretacji chaldejskiej oznaczało to wylewanie serc przed Panem w pokucie.

Gest ten wyrażał też żarliwą prośbę o miłosierdzie. W modlitwie dusza wylewa się przed Bogiem (Księga Psalmów 62:8). Być może oznaczał również całkowite odwrócenie się od grzechu. Izraelici byli gotowi porzucić wszystkie swoje grzechy i nie chcieli zachować z nich nawet śladu, tak jak naczynie nie zatrzymuje wody, którą z niego wylano. Otwarcie wyznali swoje winy i stanowczo postanowili odrzucić wszelkie grzechy. W tym sensie Izrael obmywał się ze swoich bożków.

Niektórzy sądzą, że ten gest wyrażał także radość z nadziei na miłosierdzie Boga, które obiecał Samuel. Podobnego obrzędu dokonywano podczas Święta Namiotów (Ewangelia Jana 7:37-38; Księga Izajasza 12:3). Jeśli takie jest znaczenie tego gestu w tym miejscu, Izraelici nabrali wody dopiero po zakończeniu postu. U kresu upokorzenia wyrazili też nadzieję na przebaczenie i pojednanie.

Izraelici pościli również: powstrzymali się od jedzenia i uniżyli się przed Bogiem. Był to znak skruchy, który pobudzał ich do większego oddania. Publicznie wyznali też: „Zgrzeszyliśmy przeciwko Panu”. W ten sposób oddali chwałę Bogu, a na siebie wzięli wstyd. Jeśli i my tak wyznamy swoje grzechy, przekonamy się, że Bóg jest wierny i sprawiedliwy oraz przebaczy nam nasze grzechy.

W tym czasie Samuel sądził Izraelitów w Mispa. Oznacza to, że w imieniu Boga zapewnił ich, iż ponieważ okazali skruchę, ich grzechy zostały przebaczone i Bóg znów jest z nimi pojednany. Był to wyrok uniewinniający. Możliwe też, że przyjmował skargi na tych, którzy nie chcieli porzucić bożków, i sądził ich zgodnie z prawem. Tych, którzy nie chcieli osądzić samych siebie, osądzał on. Bardziej prawdopodobne jest jednak, że Samuel ustanowił wtedy sądy i wyznaczył stałe terminy oraz trasy, którymi później podróżował (Pierwsza Księga Samuela 7:16). W ten sposób tworzył struktury, które miały powstrzymać Izraelitów przed powrotem do grzechów, z których, jak się zdawało, się wyrzekli.