1 Księga Samuela 5:1 – znaczenie i zastosowanie

Najpierw widzimy zwycięstwo Filistynów nad Skrzynią Bożą. Byli z niego tym bardziej zadowoleni, że przed bitwą tak bardzo się jej obawiali (1 Księga Samuela 4:7). Kiedy jednak Skrzynia znalazła się w ich rękach, Bóg ich powstrzymał. Nie roztrzaskali jej, choć Izrael otrzymał nakaz zniszczenia bożków innych narodów. Potraktowali ją z pewnym szacunkiem i bezpiecznie wywieźli. Nie wiemy, czy ciekawość skłoniła ich do otwarcia Skrzyni i zajrzenia do środka, gdzie przechowywano kamienne tablice zapisane palcem samego Boga. Być może nie spojrzeli dalej niż na jej złocone obicie i cheruby na wieku, jak dzieci, które bardziej podziwiają okładkę Biblii niż zawarte w niej cenne słowa.

Zawieźli Skrzynię do Aszdodu, jednego z pięciu miast filistyńskich, gdzie znajdowała się świątynia Dagona. Tam ustawili ją obok Dagona (1 Księga Samuela 5:2). Być może chcieli w ten sposób okazać cześć obu bogom, bo bogów różnych narodów często traktowano jak sprzymierzeńców. Nie rozumieli jednak, kim jest Bóg Izraela. Nie można Go czcić, jeśli nie oddaje Mu się czci jako jedynemu Bogu. Pan, nasz Bóg, jest jedyny.

Bardziej prawdopodobne jest jednak, że ustawili Skrzynię obok Dagona jako wojenne trofeum, by uczcić swojego boga. Mogli się chełpić, że tak jak kiedyś pokonali Samsona, bohatera Izraela, tak teraz zatriumfowali również nad Bogiem Izraela (Księga Sędziów 16:23–24). Jak wielka ujma spotkała przez to imię Boga i jak znieważono Jego chwalebny tron! Czy Skrzynia, znak obecności Boga, mogła być jeńcem Dagona, bezwartościowego bożka? W pewnym sensie tak, bo Bóg pokazywał, jak niewiele znaczy sama Skrzynia, kiedy łamie się przymierze i lekceważy jego zobowiązania. Bóg nie jest związany ze świętymi znakami, a one same nie dają nam żadnej pewności.

Stało się tak jednak tylko na pewien czas. Bóg na to pozwolił, aby jeszcze bardziej okazać swoją chwałę przez osądzenie tych, którzy Go znieważyli. Najpierw ukarał Izraelitów za to, że dopuścili do utraty Skrzyni, a teraz miał się zająć Filistynami, którzy ją niewłaściwie potraktowali. Miał ponownie odebrać ją z ich rąk. Nawet ludzki gniew służy chwale Boga, który działa dla swojej chwały, choć czasem nie jest to widoczne (Księga Psalmów 76:10). Z pożeracza wyszło coś do jedzenia.

Po drugie, Skrzynia odniosła zwycięstwo nad Dagonem. Dagon nie raz upadł przed nią. Jeśli Filistyni chcieli okazać Skrzyni cześć, Bóg pokazał, że nie potrzebuje ich czci ani nie przyjmuje jej w taki sposób. Należy Mu się uwielbienie ponad wszystkimi innymi bogami, a nie obok nich. Jak zauważa biskup Hall, Bóg słusznie zawstydza tych, którzy próbują zrównywać Go z Belialem, czyli złem.

Filistyni zamierzali jednak znieważyć Skrzynię. Przez kilka godzin Dagon stał obok niej, a być może nawet ponad nią, jakby Skrzynia była jego podnóżkiem. Następnego ranka, gdy jego czciciele przyszli do świątyni, ich triumf szybko się skończył (Księga Hioba 20:5). Dagon, a więc sam posąg, leżał twarzą do ziemi przed Skrzynią (1 Księga Samuela 5:3). Przez jakiś czas mogło się wydawać, że Bóg zapomniał o Skrzyni, lecz teraz ponownie objawił swoją moc. Kiedy pozwolił, by Jego siła dostała się w niewolę i wszystko zdawało się stracone, Pan przebudził się jak ze snu, jak mocarz, który woła donośnie po wypiciu wina (Księga Psalmów 78:59–65). Powstrzymał się też od całkowitego wyniszczenia Izraela, bo obawiał się, że wróg posunie się za daleko w swoim gniewie (Księga Powtórzonego Prawa 32:26–27).

Posągi innych narodów często mocno przytwierdzano, aby się nie chwiały. Prorok wspomina, że ludzie przybijali je gwoździami, żeby się nie poruszyły (Księga Izajasza 41:7; 46:7). Dagonowi nie pomogły jednak żadne umocowania. Skrzynia Boża zatriumfowała nad nim na jego własnym terenie, w jego własnej świątyni. Dagon upadł twarzą wprost ku Skrzyni, jakby wskazywał na Zwycięzcę i musiał oddać Mu pokłon. Tak samo królestwo szatana z pewnością upadnie przed królestwem Chrystusa, błąd przed prawdą, bezbożność przed świętością, a zepsucie przed łaską w sercach wierzących. Nawet gdy wydaje się, że religia została zepchnięta na skraj upadku, możemy być pewni, że nadejdzie dzień jej triumfu. Prawda jest wielka i zwycięży.

Leżąc twarzą do ziemi przed Skrzynią, Dagon wyglądał tak, jakby oddawał jej cześć. W tym sensie zdawał się wskazywać swoim wyznawcom, że Bóg Izraela jest większy niż wszyscy bogowie (Księga Wyjścia 18:11). Kapłani jednak, gdy znaleźli swojego bożka na podłodze, pospieszyli, by postawić go na miejscu, zanim ktoś to zobaczy. Cóż to był za biedny i niemądry bóg, skoro trzeba mu było pomagać, by stał! A jak ślepi byli jego czciciele, prosząc o pomoc bożka, który sam potrzebował ich pomocy. Jak mogli mówić, że Dagon dał im zwycięstwo, skoro sam nie potrafił ustać przed Skrzynią? Mimo to postanowili nadal czcić Dagona, więc ustawili go z powrotem na jego miejscu.

Jak zauważa biskup Hall, słusznie jest, że ludziom pozbawionym łaski brakuje również rozsądku. Zabobon potrafi upodobnić człowieka do drewnianych i kamiennych bożków, które czci. Ci, którzy tworzą bożki, stają się do nich podobni. Podobnie przywódcy wspierający królestwo antychrysta próbują jedynie ponownie podnieść swojego Dagona i uleczyć śmiertelną ranę zadaną bestii. Jeśli jednak reformacja jest dziełem Boga i już zaczęła obalać Dagona, nie poniesie klęski. Dagon z pewnością przed nią upadnie. Następnej nocy posąg upadł po raz drugi (1 Księga Samuela 5:4).

Po upadku Dagon przedstawiał żałosny widok. Rozbite kawałki ujawniły, że jego ludzką i rybią część połączono ludzkimi rękami, a nie dzięki cudowi, jak mogli sobie wyobrażać niektórzy naiwni czciciele. Okazał się bezsilny i bezużyteczny jako bóg. Utrata głowy i rąk pokazała, że nie miał ani mądrości, by prowadzić swój lud, ani mocy, by mu pomóc.

Filistyni ponownie ustawili Dagona na jego miejscu, ale przez to pogorszyli sprawę. Lepiej byłoby, gdyby zostawili go na podłodze. Ci, którzy walczą przeciwko Bogu, zawsze ponoszą klęskę, a ci, którzy próbują odbudować to, co On burzy, nie zdołają tego dokonać (Księga Malachiasza 1:4). Tym wydarzeniem Bóg otoczył swoją Skrzynię czcią, choć Filistyni usiłowali ją znieważyć, i pokazał, co spotka wszystkich, którzy Mu się sprzeciwiają. Mogą się zbroić, ale zostaną rozbici (Księga Izajasza 8:9).

Próg świątyni Dagona uważano za święte miejsce i ludzie nie stąpali po nim (1 Księga Samuela 5:5). Niektórzy sądzą, że zwyczaj ten kryje się za ostrzeżeniem z Księgi Sofoniasza 1:9, gdzie Bóg potępia tych, którzy, jak tamci bałwochwalcy, przeskakują przez próg. Można by oczekiwać, że tak wyraźny dowód klęski Dagona odwiedzie Filistynów od bałwochwalstwa. Zamiast zmienić postępowanie, jeszcze mocniej trwali jednak przy swojej fałszywej religii, a ludzie źli często stają się gorsi, a nie lepsi (2 List do Tymoteusza 3:13).

Zamiast wzgardzić Dagonem, zaczęli niemal czcić sam próg, przy którym został upokorzony. Nie stąpali po miejscu, gdzie Dagon stracił głowę. W ten sposób zawstydzają tych, którzy depczą to, co naprawdę święte, i gardzą krwią przymierza. Nawet ten zabobonny zwyczaj utrwalał jednak pamięć o hańbie Dagona, bo przyszłe pokolenia miały pytać, dlaczego omija się próg, i dowiadywać się, że Dagon upadł przed Skrzynią Pana. W ten sposób Bóg zyskał chwałę nawet przez ich zabobon.

Nie wiemy, czy od razu naprawili rozbity posąg. Możliwe, że najpierw odesłali Skrzynię Bożą, a dopiero potem poskładali Dagona i ustawili go na miejscu. Nie potrafili wyzwolić się z własnego kłamstwa ani przyznać, że ufają fałszywemu bogu (Księga Izajasza 44:20).