1 Księga Samuela 20:9 – znaczenie i zastosowanie

W tej sytuacji Jonatan okazuje lojalność Dawidowi, który przeżywa trudny czas. Dawid głęboko mu ufał, ale Jonatan wiedział, że Dawid może się obawiać, iż wpływ ojca i własne interesy osłabią ich przyjaźń. Uznał więc, że warto poważnie ponowić obietnice dane Dawidowi (1 Księga Samuela 20:9): nie powinien sądzić, że Jonatan podejrzewa go o coś, co skłoniłoby go do zabicia go własnymi rękami albo wydania go ojcu. Gdyby Dawid wciąż miał wątpliwości, Jonatan zaproponował, by wyszli na pole (1 Księga Samuela 20:11) i tam spokojnie porozmawiali.

Nie zaprosił Dawida na pole, by z nim walczyć, lecz by umocnić ich przyjaźń. Obiecał, że szczerze powie mu, czego się dowie o nastawieniu Saula, i przekaże mu wszystko dokładnie tak, jak było. Jeśli będą dobre wieści, Jonatan go o tym powiadomi, żeby Dawid mógł być spokojny (1 Księga Samuela 20:12). Jeśli będzie mu grozić niebezpieczeństwo, Jonatan odeśle go w bezpieczne miejsce (1 Księga Samuela 20:13). W ten sposób pomoże Dawidowi uniknąć rzeczywistego zagrożenia albo uwolnić się od lęku, jeśli niebezpieczeństwo okaże się jedynie wyobrażone.

Aby potwierdzić swoją obietnicę, Jonatan powołał się na Boga. Najpierw wezwał Boga na świadka: Pan, Bóg Izraela, wie, że mówi szczerze i wyraża to, co naprawdę myśli (1 Księga Samuela 20:12). Silne uczucia sprawiły, że mówił krótko i wprost. Następnie wezwał Boga na sędziego: niech Pan ukarze go jeszcze surowiej, jeśli skłamie lub złamie słowo dane przyjacielowi (1 Księga Samuela 20:13).

Jonatan mówił tak poważnie, że Dawid mógł mieć całkowitą pewność co do jego szczerości. Podobnie Bóg potwierdził swoje obietnice, abyśmy otrzymali mocną zachętę (List do Hebrajczyków 6:17–18). Jonatan dodał też serdeczne życzenie: niech Pan będzie z Dawidem, strzeże go i obdarza powodzeniem, tak jak kiedyś był z jego ojcem, choć teraz go opuścił. Wierzył, że Dawid pewnego dnia zajmie miejsce Saula, i szczerze życzył mu większego powodzenia, niż zaznał Saul.

Jonatan myślał również o przyszłości i pragnął, by ich przyjaźń trwała dzięki ich dzieciom (1 Księga Samuela 20:14–16). Poprosił Dawida, by obiecał, że nigdy nie przestanie okazywać życzliwości domowi Jonatana (1 Księga Samuela 20:15). Prośba ta wynikała z ojcowskiej miłości do dzieci i z pragnienia, by wykorzystać swój obecny wpływ dla ich dobra, gdy jego już nie będzie. Pokazywała też, że Jonatan wierzył, iż Dawid dojdzie do władzy i będzie mógł zarówno pomóc rodzinie Jonatana, jak i ją skrzywdzić.

Jonatan chciał, by dom Dawida pozostał związany z jego rodziną przez kolejne pokolenia. Zawarł więc przymierze, czyli uroczystą umowę, z domem Dawida (1 Księga Samuela 20:16). Prawdziwi przyjaciele z natury pragną, by ich życzliwość trwała także po ich śmierci. Jonatan prosił, by Dawid nie porzucał własnego przyjaciela ani przyjaciela swego ojca. Nazwał tę życzliwość „łaskawością Pana”, ponieważ przypominała wierną miłość, którą Bóg okazuje tym, których obejmuje swoim przymierzem. Bóg jest ich Bogiem i Bogiem ich dzieci, a oni są umiłowani ze względu na swoich ojców.

Jonatan obwarował to przymierze uroczystym ostrzeżeniem (1 Księga Samuela 20:16). Powiedział, że Pan powinien zażądać od potomków Dawida zdania sprawy, gdyby kiedykolwiek stali się tak wrogo nastawieni do rodziny Jonatana, że zaczęliby ją krzywdzić. Obawiał się, że Dawid albo jego późniejsi potomkowie mogą ulec pokusie, by umocnić swoją władzę królewską przez zgładzenie rodziny Jonatana, tak jak Abimelek zgładził synów Gedeona (Księga Sędziów 9:5). Jonatan chciał zapobiec takiej krzywdzie.

Najważniejszym powodem tej prośby była jednak hojność i bezinteresowność (1 Księga Samuela 20:17). Jonatan kochał Dawida tak głęboko jak samego siebie, dlatego pragnął, by Dawid odwzajemniał tę miłość wobec niego i jego rodziny. Dawid był wciąż zhańbiony na dworze i miał kłopoty, a jednak dla Jonatana nadal był równie drogi jak wcześniej. Jonatan nie kochał go mniej dlatego, że Saul go nienawidził. To pokazuje, jak czysta była ich przyjaźń.

Jonatan już wcześniej przysiągł Dawidowi, a teraz poprosił, by Dawid również złożył mu przysięgę, nawet ponownie, jeśli będzie trzeba. Dawid się zgodził. Człowiek o szczerym sercu nie odrzuca takich zapewnień. Jonatan cenił miłość do Dawida tak wysoko, że traktował ją jako rzecz świętą. Przy rozstaniu uroczyście odwołał się do Boga: niech Pan na zawsze będzie między nim a Dawidem (1 Księga Samuela 20:23). Innymi słowy, sam Bóg miał sądzić ich rodziny, gdyby któraś ze stron kiedykolwiek złamała to przymierze przyjaźni.

Dawid później okazał życzliwość Mefiboszetowi, synowi Jonatana, pamiętając o tym przymierzu (2 Księga Samuela 9:7; 2 Księga Samuela 21:7). Dobrze jest dla nas i naszych dzieci związać się z tymi, którym Bóg okazuje przychylność, i uznać ich przyjaciół za własnych.

Jonatan ustalił następnie system sygnałów, dzięki któremu Dawid miał się dowiedzieć, jakie jest nastawienie Saula. Podczas święta nowiu ludzie mieli zauważyć nieobecność Dawida już pierwszego dnia, a najpóźniej drugiego, i pytać, gdzie jest (1 Księga Samuela 20:18). Trzeciego dnia, kiedy Dawid miał już wrócić z Betlejem, powinien znaleźć się w wyznaczonym miejscu (1 Księga Samuela 20:19). Jonatan miał tam przyjść z łukiem i strzałami, jakby dla rozrywki (1 Księga Samuela 20:20), i wysłać sługę, by szukał strzał.

Jeśli Jonatan strzeliłby tak, że strzały spadłyby przed sługą, Dawid miał zrozumieć, że jest bezpieczny i może się pokazać bez obaw (1 Księga Samuela 20:21). Jeśli strzały spadłyby za sługą, oznaczałoby to niebezpieczeństwo i konieczność ucieczki dla własnego bezpieczeństwa (1 Księga Samuela 20:22). Jonatan ustalił ten plan na wypadek, gdyby nie nadarzyła się kolejna okazja do rozmowy z Dawidem. Ostatecznie jednak mógł przekazać mu wszystko osobiście.