1 List Piotra 5:13 – znaczenie i zastosowanie

Na końcu Pierwszego Listu Piotra pojawia się zwyczajne, niemal domowe pozdrowienie. Autor przekazuje je od „ta, która jest w Babilonie”, czyli od wspólnoty, o której tekst nie mówi nic więcej poza tym, że jest „wybrana” i że łączy się z innymi chrześcijanami. Interpretatorzy różnie rozumieją to określenie. Jedni widzą w nim konkretne miasto nad Eufratem, inni symboliczne oznaczenie Rzymu. Ten spór nie odbiera jednak wersetowi siły, bo najbardziej wybrzmiewa w nim obraz wspólnoty żyjącej daleko od własnego domu, a jednak wciąż połączonej z innymi wierzącymi. Pozdrowienie niesie w sobie ciepło zwykłej pamięci o drugim człowieku. Wybranie, o którym mówi ten werset, nie zostaje w sferze pojęć, lecz przybiera postać konkretnych ludzi, którzy wiedzą, kto do nich należy. Pod koniec listu pojawia się też Marek, nazwany synem, co pokazuje, że wiara w tym piśmie idzie równolegle z relacjami rodzinnymi i przyjacielskimi. Obcość i tęsknota za domem nie muszą oznaczać utraty przynależności, bo samo pozdrowienie mówi, że ktoś został zauważony i pamiętany. W tym wersecie więź okazuje się czymś praktycznym, wyrażonym w prostych słowach od jednej osoby do drugiej.

Końcowe pozdrowienie z Pierwszego Listu Piotra jest krótkie, ale odsłania ważną cechę listu: wspólnota wiary nie ogranicza się do jednej miejscowości. „Ta, która jest w Babilonie” zostaje przedstawiona jako wybrana razem z adresatami. Najpewniej chodzi o wspólnotę, w której przebywa autor, nie zaś o wskazaną z imienia kobietę. „Babilon” bywa rozumiany jako symboliczne określenie Rzymu, choć sam werset nie rozstrzyga tego wprost. Słowo „wybrana” łączy tamtejszą wspólnotę z odbiorcami listu: dzielą oni przynależność do Boga, mimo że żyją w różnych miejscach. To znaczące w liście, który mówi o cierpieniu i przypomina, że podobne doświadczenia spotykają braci i siostry na świecie. Pozdrowienie nie usuwa trudności ani nie obiecuje, że wspólnota zawsze będzie blisko; pokazuje jednak, że geograficzne oddalenie nie oznacza duchowej obcości. Marek, nazwany „moim synem”, jest prawdopodobnie bliskim współpracownikiem Piotra, choć tekst nie wyjaśnia dokładnie tej więzi. Wzmianka o nim nadaje zakończeniu osobisty wymiar. Po nauce o odpowiedzialności starszych, wytrwałości i łasce pojawiają się konkretne osoby: wiara przekazywana jest nie tylko w słowach, lecz także w relacjach.

Ten krótki wers brzmi jak zwykłe zakończenie listu, ale właśnie w takich drobiazgach widać, jak wiara wygląda na co dzień. Piotr pisze: „Pozdrawia was ta, która jest w Babilonie razem z wami wybrana, oraz Marek, mój syn”. Nie kończy wielką nauką. Przesyła pozdrowienia od konkretnych ludzi. Słowa „razem z wami wybrana” pokazują, że wybranie nie zostawia nikogo samego. Wspólnota żyje w miejscu, w którym wierni również doświadczają cierpienia, o czym Piotr pisze wcześniej w Pierwszym Liście Piotra 5:9. Mimo to należy do tej samej rodziny wiary. Pozdrowienie przechodzi przez odległość i łączy ludzi, którzy być może nigdy się nie spotkają. Bliskość w Chrystusie nie zależy od tego, czy można siedzieć przy jednym stole. Słowo „mój syn” także ma znaczenie. Marek nie jest tylko imieniem na końcu listu. Relacja ojcowska łączy go z Piotrem, a w prostym pozdrowieniu widać troskę o konkretną osobę, wymienioną z imienia. Nie trzeba wielkich słów, żeby kogoś uhonorować. Ten wers przypomina, że dobra wiara często wyraża się w pamięci o innych. Miejsca, imiona i bliskie relacje mają swoje miejsce w tym, co Bóg prowadzi w życiu wspólnoty. Nawet najbardziej zwyczajne zdanie na końcu listu jest częścią tego, jak wierni trwają razem.

W 1 Liście Piotra 5:13 list kończy się pozdrowieniem od „tej, która jest w Babilonie razem z wami wybrana”, oraz od Marka, którego Piotr nazywa swoim synem. Nie znamy dokładnie tożsamości tej kobiety ani tego, czy Babilon oznacza tu konkretne miasto, czy nazwę o szerszym, symbolicznym sensie. Jasne jest jednak, że wspólnota Piotra nie jest sama: gdzieś indziej są ludzie uznani za wybranych i bliscy sobie w wierze. To krótkie zdanie nadaje głos więzi, która przekracza odległość. Wcześniej Piotr przypomina, że chrześcijanie na świecie doświadczają podobnych cierpień, a zarazem mówi o powołaniu do wiecznej chwały w Chrystusie. Pozdrowienie nie usuwa trudności ani nie obiecuje łatwego życia. Wplata natomiast zwykłe imiona i pamięć o nieobecnych w większą nadzieję: wspólnota rozciąga się dalej niż miejsce, w którym akurat przebywają jej członkowie. Słowa „mój syn” mogą wyrażać bliskość Marka z Piotrem, choć tekst nie wyjaśnia, jakiego rodzaju była to więź. W zakończeniu listu wieczność nie pozostaje odległą myślą. Prześwituje przez wierność, pamięć i pozdrowienie przekazywane między ludźmi.