1 Księga Machabejska 5 – znaczenie, tematy i zastosowanie

Gdy okoliczne narody dowiedziały się, że odbudowano ołtarz, a świątynię na nowo poświęcono, tak jak poprzednio, bardzo się rozgniewały

i postanowiły, że trzeba wytępić tych z rodu Jakuba, którzy mieszkają wśród nich. Zaczęto więc mordować i tępić lud.

Juda jednak walczył przeciwko synom Ezawa w Idumei, przeciwko Akrabattanie, bo ze wszystkich stron osaczali Izraela. Zadał im wielką klęskę, zgnębił ich i zabrał zdobyte na nich łupy.

Potem przypomniał sobie niegodziwości Bajanitów. To oni bowiem urządzali zasadzki na drodze i przez to byli dla ludu sidłem i przeszkodą.

Zamknęli się przed nim w wieżach, ale on ich obległ i obłożył ich klątwą, a potem spalił ich wieże razem z tymi, którzy się do nich schronili.

Następnie przeprawił się do Ammonitów. Tam jednak zastał silne wojsko i liczny lud pod dowództwem Tymoteusza.

Stoczył z nimi wiele bitew, tak że zostali przed nim starci, i zadał im klęskę.

Zdobył jeszcze Jazer i przynależne miejscowości i dopiero wtedy wrócił do Judei.

Poganie z Gileadu także zebrali się, aby wytępić Izraelitów, którzy mieszkali na ich ziemiach. Oni jednak uciekli do twierdzy Datema

i wysłali pismo do Judy i do jego braci z prośbą: Poganie, którzy mieszkają wokół nas, zebrali się przeciwko nam, aby nas wytępić.

Przygotowują się, aby przyjść i zdobyć twierdzę, do której się schroniliśmy. Dowódcą ich wojska jest Tymoteusz.

Przybądź więc i wybaw nas z ich ręki, bo mnóstwo nas już zginęło.

Mordują także wszystkich naszych braci, którzy mieszkają w Tubi, uprowadzili ich żony i dzieci, a mienie im zabrali. Zginęło tam około tysiąca ludzi.

Jeszcze nie skończono czytać tych listów, gdy przybyli inni posłańcy z Galilei, którzy, rozdzierając swoje szaty, oznajmili tymi słowami:

Z Ptolemaidy, Tyru, Sydonu i z pogańskiej części Galilei zebrało się wielu po to, aby nas zgubić.

Gdy Juda i lud dowiedzieli się o tych wydarzeniach, zwołano wielkie zgromadzenie, aby się naradzić, jak należy pomóc braciom, którzy są w ucisku, bo poganie walczą przeciwko nim.

Wtedy Juda powiedział do swojego brata Szymona: Wybierz sobie żołnierzy, idź i uwolnij swoich braci, którzy mieszkają w Galilei. Ja zaś i mój brat Jonatan pójdziemy do Gileadu.

W Judei postawił na straży Józefa, syna Zachariasza, i Azariasza, wodza ludu, razem z pozostałą częścią wojska.

Rozkazał im, mówiąc: Stańcie na czele tego ludu, ale nie staczajcie bitwy z poganami, dopóki my nie powrócimy.

Potem podzielił wojsko: z Szymonem trzy tysiące żołnierzy w drogę do Galilei, a z Judą osiem tysięcy żołnierzy do Gileadu.

Szymon udał się do Galilei i stoczył wiele bitew z poganami, tak że poganie zostali przed nim starci,

a on ścigał ich aż do bram Ptolemaidy. Spośród pogan padło blisko trzy tysiące żołnierzy, a on zabrał zdobyte na nich łupy.

Zabrał też ludzi, którzy mieszkali w Galilei i w Arbattach, razem z żonami i dziećmi, i ze wszystkim, co było ich własnością, i przyprowadził ich z wielką radością do Judei.

Juda Machabeusz zaś i jego brat Jonatan przeprawili się przez Jordan i przez trzy dni szli przez pustynię.

Wtedy spotkali się z Nabatejczykami. Oni jednak przyjęli ich pokojowo i opowiedzieli im o wszystkim, co się działo z ich braćmi w Gileadzie,

że wielu z nich jest zamkniętych w Bosorra, w Bosor i Alema, w Kasfo, w Maked i Karnaim – a wszystko to są wielkie i obronne miasta –

a także w pozostałych miastach Gileadu są pozamykani. Następnego dnia poganie mają zamiar otoczyć twierdze wojskiem, zdobyć je i w ciągu jednego dnia wymordować ich wszystkich.

Wtedy Juda razem ze swoim wojskiem nagle zmienił swoją drogę i poszedł przez pustynię do Bosorra, zdobył miasto, wszystkich mężczyzn zabił ostrzem miecza, zabrał wszystkie zdobyte na nich łupy, a miasto spalił.

W nocy zaś wyruszył stamtąd i udali się w stronę twierdzy.

Rankiem, gdy podnieśli oczy, oto zobaczyli, jak liczne, nieprzeliczone wojsko podprowadzało drabiny i machiny oblężnicze, aby zdobyć twierdzę. Już zaczynali z nimi walkę.

Gdy Juda zobaczył, że bitwa już się zaczęła, a zgiełk trąbienia i okrzyków z miasta wzniósł się aż do nieba,

powiedział do żołnierzy swojego wojska: Walczcie dzisiaj w obronie swoich braci!

Trzema oddziałami zaszedł ich od tyłu, podczas gdy grano na trąbach i głośno odmawiano modlitwy.

Wtedy wojsko Tymoteusza rozpoznało, że to jest Machabeusz, i uciekło przed nim. On zaś zadał im wielką klęskę, bo tego dnia padło spośród nich blisko osiem tysięcy żołnierzy.

Wtedy zwrócił się w stronę Alema, uderzył na nie i zdobył. Wszystkich mężczyzn zabił mieczem, zabrał wszystkie zdobyte na nich łupy, a miasto spalił.

Gdy odszedł stamtąd, zdobył Kasfo, Maked, Bosor i inne miasta Gileadu.

Po tych wszystkich wydarzeniach Tymoteusz zebrał inne wojsko i rozbił obóz pod Rafon, po drugiej stronie potoku.

Juda zaś wysłał zwiadowców, aby obejrzeli obóz, a oni mu donieśli: Do niego ściągnęły wszystkie okoliczne narody, bardzo liczne wojsko.

Nawet Arabów wynajęto, aby im pomagali. Rozbili obóz po drugiej stronie potoku i są gotowi wyjść do bitwy z tobą. Juda wyruszył przeciwko nim.

Gdy Juda z wojskiem zbliżał się do potoku, Tymoteusz powiedział do dowódców swojego wojska: Jeżeli on pierwszy przejdzie do nas, nie będziemy mogli mu się oprzeć, bo z pewnością nas pokona.

Jeżeli jednak będzie się obawiał i rozbije obóz po tamtej stronie rzeki, wtedy przeprawimy się do niego i pokonamy go.

Gdy Juda zbliżył się do potoku, postawił pisarzy nad jego brzegiem i rozkazał im: Nie pozwalajcie, żeby ktokolwiek się zatrzymywał, wszyscy niech idą do walki!

Sam pierwszy przeprawił się na ich brzeg, a za nim cały lud. Wszyscy poganie zostali przed nimi starci do tego stopnia, że porzucili swoją broń i uciekli na dziedziniec świątyni w Karnain,

ale oni zdobyli miasto i spalili świątynię razem z tymi, którzy w niej byli. Karnain zostało pokonane i nie mogło się już przeciwstawić Judzie.

Wtedy Juda zebrał wszystkich Izraelitów, którzy mieszkali w Gileadzie, od najmniejszego aż do największego, razem z żonami, dziećmi i mieniem – bardzo wielki obóz – aby się udać do ziemi judzkiej.

Przybyli do Efron, a było to wielkie i bardzo mocne miasto, położone w przejściu. Nie można było zboczyć ani na prawo, ani na lewo, aby je ominąć; trzeba było przejść przez jego środek.

Mieszkańcy miasta jednak zamknęli się i zabarykadowali bramy kamieniami.

Juda wysłał do nich poselstwo i przemawiał do nich przyjaznymi słowami: Przejdziemy przez twoją ziemię, bo idziemy do swojego kraju. Nikt wam nic złego nie uczyni, tylko pieszo przejdziemy. Nie chcieli mu jednak otworzyć.

Juda więc polecił ogłosić wojsku rozkaz, że każdy ma iść do natarcia z tego miejsca, na którym stoi.

Ci więc ludzie, którzy należeli do wojska, rozpoczęli bitwę. Przez cały dzień i całą noc trwała walka przeciw miastu, aż miasto wpadło w jego ręce.