1 Księga Machabejska 10 – znaczenie, tematy i zastosowanie

W roku sto sześćdziesiątym przybył Aleksander Epifanes, syn Antiocha, i zdobył Ptolemaidę. Przyjęto go i był tam królem.

Gdy król Demetriusz dowiedział się o tym, zgromadził bardzo wiele wojska i wyruszył na wojnę przeciw niemu.

Ponadto Demetriusz posłał do Jonatana list napisany w pokojowych słowach, jak gdyby chciał go nim uczcić.

Mówił bowiem: Musimy najpierw zawrzeć z nim pokój, zanim on zawrze go z Aleksandrem przeciwko nam.

Pamięta on bowiem o wszystkich krzywdach, które wyrządziliśmy jemu, jego braciom i narodowi.

Dał mu więc władzę gromadzenia wojska i przygotowywania broni. Miał on być jego sprzymierzeńcem i rozkazał wydać mu zakładników, którzy byli pod strażą w zamku.

Jonatan poszedł do Jerozolimy i głośno odczytał te listy zgromadzonemu ludowi i tym, którzy byli w zamku,

a oni bardzo się przestraszyli, gdy usłyszeli, że król dał mu władzę gromadzenia wojska.

Ci, którzy byli na zamku, wydali Jonatanowi zakładników, a on zwrócił ich rodzicom.

Jonatan zamieszkał w Jerozolimie i zaczął odbudowywać i odnawiać miasto.

Rzemieślnikom zaś polecił, aby wybudowali mury wokół góry Syjon z ciosanych kamieni, aby były mocniejsze – a oni tak zrobili.

Wtedy pouciekali cudzoziemcy, którzy przebywali w twierdzach zbudowanych przez Bakchidesa.

Każdy z nich opuścił stanowisko i powrócił do swojej ojczyzny.

Tylko w Bet-Sur pozostało kilku takich, którzy porzucili Prawo i przepisy. Było to bowiem miasto ucieczki.

Król Aleksander dowiedział się o przyrzeczeniach, które Demetriusz złożył Jonatanowi. Opowiedziano mu również o walkach i bohaterskich czynach, których dokonał on sam i jego bracia, i o trudach, jakie ponieśli.

Wtedy powiedział: Czy znajdzie się choćby jeden mężczyzna podobny do niego? Uczynimy go teraz naszym przyjacielem i sprzymierzeńcem.

Napisał więc list i posłał, zwracając się do niego tymi słowami:

Król Aleksander bratu Jonatanowi – pozdrowienie.

Dowiadujemy się, że jesteś nadzwyczaj potężny i godny tego, żeby zostać naszym przyjacielem.

Dlatego ustanawiamy cię dzisiaj arcykapłanem twojego narodu, nadajemy ci tytuł królewskiego przyjaciela (przy tym posłał mu purpurę i złoty wieniec). Trzymaj naszą stronę i dochowaj nam przyjaźni!

W Święto Namiotów w siódmym miesiącu sto sześćdziesiątego roku Jonatan włożył świętą szatę. Zgromadził też wojsko i przygotował wiele broni.

Gdy Demetriusz dowiedział się o tych wydarzeniach, zasmucił się i powiedział:

Dlaczego dopuściliśmy do tego, że Aleksander uprzedził nas, zdobył przyjaźń Żydów i przez to się wzmocnił?

Ja także napiszę do nich list pełen zachęty, pochwał i darowizn. Niech oni będą pomocą po mojej stronie!

Posłał do nich pismo tej treści: Król Demetriusz narodowi żydowskiemu – pozdrowienie.

Z wielką radością stwierdziliśmy, że zachowujecie zawartą z nami ugodę, że pozostajecie w przyjaźni z nami i nie przeszliście na stronę naszych wrogów.

Nadal wytrwajcie w wierności wobec nas, a dobrem odpłacimy wam za to, co dla nas robicie.

Zniesiemy wam wiele podatków, a ponadto damy wam podarunki.

Teraz więc darowuję wam i zwalniam wszystkich Żydów od daniny, podatku od soli i podatku koronnego. Tak samo od dnia dzisiejszego zwalniam z trzeciej części zbóż

i połowy owocu z drzew, które przypadają mnie. Nie będę ich pobierał z ziemi judzkiej i z trzech okręgów, które od Samarii i Galilei zostały do niej przyłączone, od dnia dzisiejszego na zawsze.

Jerozolima z całym swoim okręgiem będzie święta i wolna od dziesięcin i opłat.

Zrzekam się też władzy nad zamkiem w Jerozolimie. Oddaję go arcykapłanowi, aby umieścił w nim tych ludzi, których sobie wybierze do tego, aby go strzegli.

Przywracam za darmo wolność każdemu Żydowi, który został wzięty w niewolę z ziemi judzkiej do jakiejkolwiek części mojego królestwa. Każdy niech ich uwolni zarówno od podatków osobistych, jak i opłat od ich bydła.

Wszystkie święta: szabaty, dni nowiu, dni przepisane przez Prawo, a także trzy dni przed świętami i po świętach będą dniami wolnymi od ściągania podatków i dniami, w których uwalnia się od przymusowych robót wszystkich Żydów mieszkających w moim królestwie.

Nikt odtąd nie ma władzy w żadnej sprawie kogokolwiek z nich pozywać ani mu się naprzykrzać.

Spośród Żydów około trzydziestu tysięcy ludzi będzie wziętych do królewskiego wojska i będzie im wypłacany żołd tak samo, jak jest wyznaczony dla wszystkich żołnierzy.

Spośród nich niektórzy będą umieszczeni w potężnych królewskich twierdzach, niektórzy, godni zaufania, otrzymają stanowiska urzędnicze w królestwie. Niżsi i wyżsi dowódcy będą wybrani spośród nich i będą postępowali zgodnie ze swoimi prawami, jak to już król ustanowił dla judzkiego kraju.

Trzy okręgi, które z samaryjskiego kraju zostały dołączone do Judei, mają tak być z Judeą złączone, żeby tylko jednemu były podległe i żeby żadnej innej władzy nie były poddane, tylko władzy arcykapłana.

Ptolemaidę i podległy jej obszar ofiaruję świątyni jerozolimskiej na pokrycie kosztów świątynnych.

Ja zaś osobiście co roku daję piętnaście tysięcy srebrnych syklów z rachunków królewskich, z odpowiednich miejscowości.

To wszystko, co pozostało, czego urzędnicy jeszcze nie wypłacili, od tego czasu mają wypłacać na kult świątynny, jak w poprzednich latach.

Ponadto jeszcze pięć tysięcy srebrnych syklów, które po całorocznym rozliczeniu pobierało się z dochodów świątynnych, i te się darowuje, ponieważ one należą do kapłanów, którzy pełnią służbę w świątyni.

Każdy, kto by się schronił do świątyni, która jest w Jerozolimie, albo na ziemie jej podległe, dlatego że jest winien coś do królewskiego skarbu albo też jest winien jakiegokolwiek innego przestępstwa, będzie wolny on sam i wszystko, co jest jego własnością, w moim królestwie.

Koszty odbudowy i odnowienia świątynnych budowli będą pokryte na rachunek króla.

Na rachunek króla będą pokryte również koszty odbudowy murów Jerozolimy i umocnienia wokół niej, a nawet – odbudowy murów w Judei.

Gdy Jonatan i naród dowiedzieli się o tych obietnicach, nie uwierzyli im i nie przyjęli ich. Przypomnieli sobie bowiem wielką krzywdę, jaką wyrządził w Izraelu, i jak bardzo ich udręczył.

Przeciwnie, mieli upodobanie w Aleksandrze. On bowiem był pierwszy, który zwrócił się do nich pokojowymi słowami. Po jego też stronie walczyli przez cały czas.

Król Aleksander zgromadził wielkie wojsko i rozłożył się obozem naprzeciwko obozu Demetriusza.

Rozpoczęła się walka pomiędzy dwoma królami. Wojsko Aleksandra uciekło, a Demetriusz ścigał ich. Tak uzyskał przewagę nad nimi.

Prowadził bardzo zaciętą walkę aż do zachodu słońca. Tego dnia poległ także Demetriusz.