1 Księga Królewska 16:1 – znaczenie i zastosowanie

Zapowiedziana zostaje zagłada rodu Baaszy. Baasza mógł być człowiekiem, który umocniłby swój dom i zapewnił mu bezpieczeństwo. Był energiczny, przebiegły i odważny, ale oddawał cześć bożkom, a to sprowadziło zagładę na jego rodzinę. Bóg ostrzegł go, zanim nadszedł sąd. Gdyby usłuchał i odwrócił się od grzechów, zagłady można byłoby uniknąć, bo Bóg ostrzega, aby nie musieć karać. Jeśli jednak nie okazał skruchy, to gdy nadeszła zagłada, stało się jasne, że sprowadziła ją Boża sprawiedliwość, a nie przypadek.

Ostrzeżenie przekazał Jehu, syn Chananiego. Chanani, ojciec Jehu, również był prorokiem i został posłany do Asy, króla Judy (Druga Księga Kronik 16:7). Jehu, młodszy i bardziej aktywny, otrzymał dłuższą i niebezpieczniejszą misję: miał udać się do Baaszy, króla Izraela. Jehu był synem proroka i sam prorokował, a takie dziedzictwo zasługiwało na szczególny szacunek. Przez długi czas pozostawał użyteczny: później napomniał Jehoszafata (Druga Księga Kronik 19:2), a ponad czterdzieści lat później spisał czyny tego króla (Druga Księga Kronik 20:34).

Przesłanie Jehu do Baaszy przypomina to, które Achiasz przekazał Jeroboamowi za pośrednictwem jego żony. Najpierw przypomina Baaszy o wielkich rzeczach, których Bóg dla niego dokonał: wywyższył go z prochu i ustanowił władcą (Pierwsza Księga Królewska 16:2). To wyraźny przykład Bożej mocy i suwerenności, podobnie jak w Pierwszej Księdze Samuela 2:8. Baasza mógł sprawiać wrażenie, że sam zdobył władzę dzięki zdradzie i przemocy, lecz działała Boża opatrzność, realizując Jego zamiar wobec rodu Jeroboama. To, że Bóg posłużył się awansem Baaszy, nie oznacza, że pochwalał jego ambicję czy okrucieństwo. Bóg często powierza władzę niegodziwym ludziom i wykorzystuje ich do realizacji swoich dobrych zamiarów, nawet gdy oni sami nadużywają tej władzy.

Bóg ustanowił Baaszę władcą swojego ludu. Izrael nadal jest nazywany ludem Bożym, choć został głęboko zepsuty, ponieważ Izraelici wciąż zachowywali przymierze obrzezania, a wśród nich było wielu pobożnych ludzi. Dopiero znacznie później nazwano ich „nie moim ludem” (Księga Ozeasza 1:9). Jehu stawia następnie Baaszy poważne zarzuty. Baasza prowadził Izrael do grzechu: odwrócił poddanych Boga od wierności Jemu i skłonił ich do oddawania czci bezwartościowym bożkom, którzy na nią nie zasługiwali. Postępował tak jak Jeroboam i upodobnił się do jego rodu (Pierwsza Księga Królewska 16:2, Pierwsza Księga Królewska 16:7).

Baasza rozgniewał także Boga dziełem swoich rąk, czyli oddawaniem czci wizerunkom wykonanym ludzkimi rękami. Nawet jeśli ktoś inny sporządził te wizerunki, Baasza im służył, a przez to przyjął je za własny wybór. Jehu mówi również, że Baasza zniszczył ród Jeroboama (Pierwsza Księga Królewska 16:7), to znaczy zabił syna Jeroboama i całą jego rodzinę. Gdyby uczynił to z posłuszeństwa Bogu, z gorliwości o Jego cześć i w nienawiści do grzechów Jeroboama, zostałby uznany za narzędzie sprawiedliwości. W rzeczywistości kierowały nim jednak własna złośliwość i ambicja, więc nadal ponosił winę. Ci, którzy wymierzają Bożą sprawiedliwość, czy to urzędnicy, czy słudzy Boży, muszą czynić to z właściwym sercem i w sposób zgodny ze świętością. W przeciwnym razie samo ich działanie staje się dla nich grzechem.

Jehu zapowiada, że ród Baaszy spotka taka sama zagłada, jaką Baasza sprowadził na dom Jeroboama. Ci, którzy naśladują innych w grzechu, powinni spodziewać się, że naśladować ich będą również w karze, zwłaszcza gdy surowo potępiają cudze grzechy, a sobie samym pobłażają w tych samych sprawach. Później ród Jehu został pociągnięty do odpowiedzialności za przelaną krew rodu Achaba (Księga Ozeasza 1:4).

Baasza otrzymuje chwilową ulgę. Umiera w pokoju i zostaje pochowany z honorami w swoim królewskim mieście (Pierwsza Księga Królewska 16:6). Nie dożywa kary zapowiedzianej jego rodowi ani jej nie odczuwa, choć sam był głównym winowajcą. Pokazuje to, że musi istnieć życie przyszłe, w którym niepokutujący grzesznicy poniosą karę osobiście i nie unikną jej tak, jak często udaje się im w tym świecie. Baasza zdaje się umierać bez widocznego ciosu Bożego sądu, lecz Bóg zachowuje jego winę dla jego dzieci, jak mówi Księga Hioba 21:19. W ten sposób Bóg często nawiedza grzech.

Zauważmy też, że Baasza zostaje ukarany po śmierci przez zagładę swoich dzieci, a jego dzieci po śmierci zostają pohańbione przez to, co stanie się z ich ciałami. W zapowiedzi wymieniono tylko to, że pożrą je psy i ptaki (Pierwsza Księga Królewska 16:4). Może to dyskretnie wskazywać na karę po śmierci, kiedy sama śmierć dokona już najgorszego. Sądy dotykające ciała i rodziny wskazują też na sąd nad duszą po opuszczeniu ciała, sprawowany przez Tego, który ma moc nie tylko zabić, lecz także strącić do piekła.

W końcu zapowiedziany sąd zostaje wykonany. Syn Baaszy, Ela, podobnie jak Nadab, syn Jeroboama, panował przez dwa lata, a potem zginął z ręki Zimriego, jednego ze swoich żołnierzy. Nadaba zabił wcześniej Baasza. W ten sposób ród Baaszy stał się podobny do rodu Jeroboama, dokładnie tak, jak zapowiedział Bóg (Pierwsza Księga Królewska 16:3). Baasza oddawał cześć bożkom, tak jak Jeroboam, a jednym z grzechów, za które Bóg go osądził, było zniszczenie rodziny Jeroboama. Im bardziej jego własny ród przypominał ród, który wcześniej spotkał sąd, tym wyraźniej kara odpowiadała grzechowi, niczym odbicie twarzy w lustrze.

Podobnie jak wcześniej, najpierw zostaje uderzony sam król, lecz Ela umiera w jeszcze bardziej haniebny sposób niż Nadab. Nadab zginął na polu bitwy, gdy wraz z wojskiem oblegał Gibbeton (Pierwsza Księga Królewska 15:27). Ela również powinien był przebywać z wojskiem, bo Izraelici ponownie próbowali zdobyć to miasto (Pierwsza Księga Królewska 16:15). Zamiast tego został w domu. Bardziej zależało mu na wygodzie niż na obowiązku: upił się w domu zarządcy pałacu, a wtedy Zimri go zabił (Pierwsza Księga Królewska 16:9–10). Niech będzie to ostrzeżeniem dla osób upijających się, zwłaszcza tych, które świadomie doprowadzają się do nietrzeźwości, bo nie wiedzą, kiedy w takim stanie może nadejść śmierć.

Nietrzeźwi łatwiej tracą życie. Nadmierne picie często prowadzi do przewlekłych chorób, które przerywają życie w jego środku. Pijanego łatwiej też pokonać wrogowi, jak stało się z Amnonem, gdy wystąpił przeciwko niemu Absalom. Taka osoba jest również bardziej narażona na wypadki, ponieważ nie potrafi się bronić. Śmierć przychodzi też wówczas w sposób bardziej przerażający.

Ludzie ci zostali przyłapani na samym grzechu i nie byli już zdolni do żadnego aktu czci, a ten dzień nadszedł nagle, jak złodziej (Ewangelia Łukasza 21:34). W ten sam sposób cały ród został wycięty i wyrwany z korzeniami. Zdrajca został kolejnym władcą, a ludzie ślepo mu się podporządkowali, jakby nie miało znaczenia, jaki król nimi rządzi, byle tylko jakiegoś mieli.

Pierwszą rzeczą, jaką uczynił Zimri, było zabicie wszystkich członków rodu Baaszy. Zdobył władzę przez zdradę, a utrzymywał ją dzięki okrucieństwu. Jego przemoc zdaje się nawet przewyższać przemoc Baaszy wobec rodziny Jeroboama, bo Zimri nie pozostawił Eli żadnych krewnych ani przyjaciół, którzy mogliby pomścić jego śmierć albo domagać się za nią odpowiedzialności (Pierwsza Księga Królewska 16:11). Jednak Boża sprawiedliwość szybko odpowiedziała tak wyraźnie, że ludzie mówili o niej jeszcze długo później: „Czy Zimri zaznał pokoju, skoro zabił swego pana?” (Druga Księga Królewska 9:31).

W ten sposób wypełniło się słowo Boga (Pierwsza Księga Królewska 16:12). Baasza i Ela zostali również osądzeni za swoje grzechy, ponieważ rozgniewali Boga swoimi bezwartościowymi bożkami i próżnym postępowaniem (Pierwsza Księga Królewska 16:13). Bożki nazwano marnością, bo nie potrafią uczynić nic dobrego ani nikomu pomóc. To smutne należeć do bogów, którzy są jedynie nicością.