1 Księga Królewska 12:16 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu, jak królestwo dziesięciu pokoleń odrywa się od rodu Dawida.

Lud był zdecydowany zerwać z Roboamem. Głęboko odczuwał zniewagę, jaką mu wyrządził, i oburzał się na jego groźby. Uznano, że skoro jego panowanie zaczyna się od takiej pychy, z czasem stanie się ono nie do zniesienia. Wszyscy doszli więc do stanowczego wniosku: „Cóż nas łączy z Dawidem?” (Pierwsza Księga Królewska 12:16).

Był to bardzo lekceważący sposób mówienia o Dawidzie, który tak wiele dobrego przyniósł swojemu narodowi. Nazwali go „synem Isajego”, jakby był zwykłym człowiekiem. To smutne, jak szybko ludzie zapominają o dobrych przywódcach i o tym, co zrobili dla wspólnego dobra. Decyzja ludu była też pochopna. Z czasem i przy rozsądnym postępowaniu być może udałoby się porozumieć z Roboamem i dojść do ugody, która zadowoliłaby obie strony.

Gdyby zapytali, kto udzielił Roboamowi tak złej rady, i odsunęli tych niegodziwych doradców, być może udałoby się uniknąć rozłamu. Sama troska o wolność i własność nie była jednak zła, bo wolnego ludu nie powinno się uciskać. „Czy Izrael jest niewolnikiem, sługą urodzonym w domu? Dlaczego miałby stać się łupem?” (Księga Jeremiasza 2:14). Izraelici byli gotowi podlegać władzy, ale nie godzili się na nadużycia. Ochrona buduje lojalność, a niszczenie ją podważa.

Nie dziwi więc, że Izrael odwrócił się od domu Dawida (Pierwsza Księga Królewska 12:19), jeśli dom Dawida sprzeniewierzył się głównemu celowi władzy: służeniu Bogu dla dobra ludu. Mimo to bunt przeciw rodzinie Dawida był wielkim grzechem, ponieważ to właśnie ją Bóg wyniósł na tron i obiecał, że będzie na nim panować. Zobacz (Druga Księga Kronik 13:5-8). Bóg mówi o tym także przez proroka: „Ustanawiali sobie królów, ale nie za moją sprawą” (Księga Ozeasza 8:4). Na uznanie Judy zasługuje to, że pozostała przy domu Dawida (Pierwsza Księga Królewska 12:17; Pierwsza Księga Królewska 12:20). Wygląda też na to, że później Roboam okazał się lepszy, niż zapowiadały jego pierwsze, surowe słowa, bo nie rządził z zapowiadanym okrucieństwem.

Roboam wykazał się potem jeszcze gorszym osądem sytuacji, a jego własna nieroztropność coraz bardziej zaślepiała go. Już wcześniej znalazł się w niebezpieczeństwie, a próbując się z niego wydostać, pogrążył się jeszcze bardziej. Po pierwsze, nierozsądnie było wysłać do ludu Adorama, urzędnika odpowiedzialnego za daniny (Pierwsza Księga Królewska 12:18). Ciężar podatków należał do głównych skarg Izraelitów, a Adoram był właśnie tym człowiekiem, którego najbardziej nienawidzili. Sam jego widok wzburzył tłum i rozpalił gniew. Nie chcieli nawet spokojnie go wysłuchać. W zamieszaniu ukamienowali go. Roboam tak samo źle wybrał posłańca, jak wcześniej doradców.

Niektórzy uważają, że nierozsądnie postąpił również wtedy, gdy tak szybko wycofał się do Jerozolimy. W ten sposób pozostawił swoich sprzymierzeńców bez wsparcia, a przeciwnikom dał swobodę działania. Rozwścieczony lud rzeczywiście rozszedł się do swoich namiotów (Pierwsza Księga Królewska 12:16), ale Jeroboam został ogłoszony królem dopiero po odejściu Roboama (Pierwsza Księga Królewska 12:20). Zobacz, jak szybko ten nierozważny książę przeszedł od jednej skrajności do drugiej. Gdy sądził, że wszystko jest bezpieczne, mówił z pychą i odwagą. Kiedy dostrzegł niebezpieczeństwo, stał się bojaźliwy i przygnębiony. Często właśnie tak dzieje się z tymi, którzy w czasie powodzenia są najbardziej dumni: w trudnych chwilach załamują się najmocniej.

Bóg zabronił Roboamowi próbować odzyskać królestwo siłą. To, co się wydarzyło, pochodziło od Boga, a On nie pozwolił, by to odwrócono. Nie dopuścił do tego, by Roboam odzyskał dziesięć pokoleń, ani do tego, by Jeroboam posunął się dalej i odebrał domowi Dawida dwa pokolenia. Sytuacja miała pozostać bez zmian, a Bóg powstrzymał bitwę. Samo to, że Roboam planował siłą odzyskać zbuntowanych poddanych, było godne pochwały. Odzyskał ją, gdy dotarł do Jerozolimy (Pierwsza Księga Królewska 12:21). Był tam pośród wiernych mu stronników, którzy dobrowolnie stanęli po jego stronie. Juda i Beniamin, bojący się Pana i króla, a nieprzychylni tym, którzy domagali się zmian, wystawili armię liczącą 180 000 ludzi, by odzyskać dla króla prawo do panowania nad dziesięcioma pokoleniami.

Jeszcze większą zasługą Roboama było jednak to, że odłożył broń, gdy Bóg przez proroka nakazał mu zaprzestać walki. Nie zasługiwałby na miano księcia, gdyby bez walki zrzekł się królestwa. Nie zasługiwałby jednak również na miano Izraelity, gdyby sprzeciwił się woli Boga. Dalsza walka oznaczałaby walkę z braćmi (Pierwsza Księga Królewska 12:24), których należało kochać, i z Bogiem, któremu należało być posłusznym. „Ta sprawa ode mnie pochodzi”. Dwie myśli mogą pomóc nam znosić straty i trudności bez szukania zemsty: zsyła je Bóg, a naszymi braćmi często posługuje się jako narzędziami, przez które do nas przychodzą.

Roboam i jego ludzie usłuchali słowa Pana, rozwiązali armię i przyjęli to, co Bóg postanowił. Po ludzku mieli powody, by liczyć na zwycięstwo: ich armia była liczna i zdeterminowana, podczas gdy stronnicy Jeroboama byli słabi i niepewni. Hańbą mogło się też wydawać zmarnowanie tak wielkiej siły bez choćby jednej próby, samo pokazanie jej, a potem bezczynność. Mimo to usłuchali. Uszanowali Boży nakaz, choć przekazał go skromny prorok. Kiedy znamy wolę Boga, powinniśmy się jej poddać, nawet jeśli jest sprzeczna z naszymi pragnieniami.

Postąpili też rozsądnie. Wiedzieli, że choćby wszystkie atuty, łącznie ze słuszną sprawą, były po ich stronie, nie mogli zwyciężyć, walcząc przeciw Bogu. Lepiej było pozostać w bezruchu, niż powstać do walki i upaść. W następnym panowaniu Bóg pozwolił im walczyć i dał im zwycięstwo (Druga Księga Kronik 13), ale nie tym razem.