1 Księga Królewska 11:26 – znaczenie i zastosowanie

Tu po raz pierwszy spotykamy to niesławne imię: Jeroboam, syn Nebata, człowiek, który sprowadził Izraela na drogę grzechu. Pojawia się jako przeciwnik Salomona, króla, któremu Bóg zapowiedział, że większą część królestwa odda jednemu z jego sług (Pierwsza Księga Królewska 11:11). Tym człowiekiem był właśnie Jeroboam.

Najpierw dowiadujemy się, skąd pochodził. Należał do pokolenia Efraima, ustępującego godnością jedynie Judzie. Jego matka była wdową, a Bóg dał jej w synu pomoc i pociechę, które utraciła wraz ze śmiercią męża. Jeroboam był aktywny, zdolny i pożyteczny, zapewne więc stanowił dla niej wielkie wsparcie.

Dowiadujemy się też, jak piął się w górę. Salomon wykazał się mądrością, wybierając odpowiednich ludzi do pracy. Dostrzegł, że Jeroboam jest pracowity, sumienny i gorliwy w swoich obowiązkach, dlatego powierzał mu coraz większą odpowiedzialność. W końcu ustanowił go nadzorcą danin lub podatków, a być może także oddziałów zbrojnych rodu Józefa. Pracowitość może prowadzić do awansu. Kto sumiennie i wiernie wykonuje swoje obowiązki, może stanąć przed królami, zamiast pozostać wśród zwykłych ludzi.

Widać tu także różnicę między Dawidem, Salomonem i Saulem. Saul szukał dzielnych wojowników i gromadził ich wokół siebie (Pierwsza Księga Samuela 14:52). Salomon szukał ludzi pracowitych i ich awansował. Dawid natomiast szukał ludzi wiernych, bo chciał mieć wokół siebie prawych ludzi. Cenił pobożność, gdyż był człowiekiem według serca Bożego.

Jeroboam został przeznaczony do objęcia władzy nad dziesięcioma pokoleniami po śmierci Salomona. Niektórzy sądzą, że już wtedy spiskował przeciw Salomonowi i próbował sięgnąć po tron. Żydzi twierdzą, że podczas pracy przy Millo występował przeciw rządom Salomona i podburzał lud. Trudno jednak przyjąć tę wersję wprost, bo gdyby Salomon o tym usłyszał, zapewne powstrzymałby jego awans. Słowa proroka pokazują jednak, że Jeroboam nosił takie myśli w sercu: usłyszał, że będzie panował zgodnie z tym, czego pragnie (Pierwsza Księga Królewska 11:37). Jego awans i późniejsza śmiałość w wystąpieniu przeciw królowi były więc ze sobą związane.

Prorokiem był Achiasz z Szilo, którego spotykamy ponownie później (Pierwsza Księga Królewska 14:2). Bóg nie zapomniał całkowicie o Szilo, skoro nadal utrzymywał tam proroka, na pamiątkę dawnych czasów. Achiasz spotkał Jeroboama na drodze. Być może wcześniej polecił swoim sługom, by się oddalili, tak jak Samuel postąpił w podobnej sytuacji z Saulem (Pierwsza Księga Samuela 9:27). Boże słowo było równie pewne, choć dotarło do Jeroboama w tak cichy i ukryty sposób.

Znakiem było rozdarcie nowej szaty na dwanaście części i przekazanie Jeroboamowi dziesięciu z nich (Pierwsza Księga Królewska 11:30–31). Nie wiadomo na pewno, czyja to była szata, Jeroboama czy Achiasza, ale bardziej prawdopodobne, że należała do proroka, który celowo włożył nową szatę na potrzeby tego znaku. Wcześniej rozdarcie królestwa odebranego Saulowi ukazano przez rozdartą szatę Samuela, a nie Saula (Pierwsza Księga Samuela 15:27–28). Prorocy, zarówno prawdziwi, jak i fałszywi, czasem posługiwali się takimi znakami odgrywanymi, także w Nowym Testamencie, jak uczynił Agabosz (Dzieje Apostolskie 21:10–11).

Samo przesłanie było bardzo jasne. Jeroboam usłyszał, że będzie panował nad dziesięcioma z dwunastu pokoleń Izraela. Jego skromne pochodzenie i zwykłe stanowisko nie stanowiły przeszkody, skoro Bóg Izraela, który ustanawia władców, postanowił oddać mu dziesięć pokoleń (Pierwsza Księga Królewska 11:31). Prorok wyjaśnił jednak również, dlaczego tak się stanie. Nie dlatego, że Jeroboam na to zasłużył, lecz dlatego, że Salomon odwrócił się od Boga. Bóg zapowiedział, że stanie się tak, ponieważ Salomon, jego dom oraz wielu spośród ludu porzucili Go i służyli innym bogom (Pierwsza Księga Królewska 11:33). Izrael miał zrozumieć, że nie otrzymał Kanaanu z powodu własnej sprawiedliwości, lecz dlatego, że Kananejczycy byli niegodziwi (Księga Powtórzonego Prawa 9:4). Jeroboam nie zasługiwał na tak wysoką pozycję, ale Izrael zasługiwał na takiego władcę.

Prorok, wyjaśniając, że królestwo zostanie odebrane, ponieważ Salomon i jego dom porzucili Boga, przestrzegł też Jeroboama, by przez grzech nie utracił tej samej przychylności. Sam dar był ograniczony: miał otrzymać tylko dziesięć pokoleń i dopiero po śmierci Salomona. Nie powinien więc próbować natychmiast zagarnąć wszystkiego ani od razu zakłócać rządów Salomona. Dwa pokolenia, nazwane tu jednym, ponieważ niewielkie pokolenie Beniamina niemal zlało się z Judą, miały pozostać przy domu Dawida. Jeroboam nie miał ich naruszać. Dom Dawida miał zachować jedno pokolenie, aby Dawid nadal miał lampę, czyli trwałe imię i królewską dynastię (Księga Psalmów 132:17). Bóg nie odrzucił Dawida tak, jak odrzucił Saula. Dom Dawida musiał przetrwać, ponieważ miał z niego pochodzić Mesjasz. Tego błogosławieństwa nie wolno było zniszczyć.

Salomon miał pozostać królem do końca życia (Pierwsza Księga Królewska 11:34–35). Jeroboam nie powinien próbować go usunąć, lecz cierpliwie czekać na czas wyznaczony przez Boga. Salomon miał panować przez całe życie, nie dlatego, że na to zasłużył, bo przez swój grzech utracił królestwo, lecz ze względu na Dawida, sługę Boga, który przestrzegał Jego przykazań. Często dzieci otrzymują w tym świecie dobro ze względu na wiarę i posłuszeństwo swoich rodziców.

Jeroboam usłyszał również, że utrzyma królestwo tylko wtedy, gdy będzie postępował właściwie. Dar korony miał w praktyce obowiązywać tak długo, jak długo pozostanie wierny Bogu. Jeśli będzie czynił to, co słuszne w Bożych oczach, Bóg utrwali jego dynastię; jeśli nie, jego rodzina upadnie (Pierwsza Księga Królewska 11:38). W przeciwieństwie do niej rodzina Dawida, choć karcona i doświadczana, nie miała zostać na zawsze obalona (Pierwsza Księga Królewska 11:39). Miała ponownie wzrastać i jaśnieć w osobach późniejszych królów Judy, podczas gdy rodzina Jeroboama została wytracona.

Jeroboam uciekł do Egiptu, jak opisano w Pierwszej Księdze Królewskiej 11:40. Salomon jakoś dowiedział się o sprawie, prawdopodobnie od samego Jeroboama, który jej nie ukrywał. Gdyby Jeroboam milczał, mógłby pozostać w swoim kraju i przygotowywać się tam do przyszłych rządów. Kiedy jednak sprawa wyszła na jaw, nastąpiły dwie rzeczy.

Po pierwsze, Salomon nierozsądnie próbował zabić człowieka, który miał zająć jego miejsce. Czyż sam nie uczył innych, że ludzkie plany nie mogą udaremnić zamiarów Pana i że Jego postanowienie się wypełni? Teraz jednak próbował pokonać właśnie ten zamiar. Po drugie, Jeroboam rozsądnie schronił się w Egipcie. Boża obietnica chroniłaby go wszędzie, a mimo to posłużył się zwyczajnymi środkami, by ocalić życie. Był gotów przez pewien czas żyć na wygnaniu, z dala od znaczenia i zaszczytów, bo wiedział, że w końcu obejmie królestwo. Takiej samej cierpliwości potrzeba także nam, skoro zachowane jest dla nas o wiele lepsze królestwo.