1 List do Koryntian 2:14 – znaczenie i zastosowanie

Czternasty werset mówi, że „człowiek zmysłowy” nie pojmuje tego, co pochodzi od Bożego Ducha, a dla niego wiara bywa głupstwem, którego nie da się poznać. Apostoł nie opisuje tego z pogardą. Wcześniej sam przyznaje, że przychodził do Koryntian w słabości, w bojaźni i z wielkim drżeniem (1 List do Koryntian 2:3), więc to doświadczenie nie jest mu obce. Warto zauważyć, jak mocno ten fragment łączy poznanie z Duchem. Paweł kończy myśl słowami: „bo tylko duchem można to rozsądzić”. Kto przeżywa swoją wiarę jako coś cichego i wewnętrznego, może czuć się niezrozumiany przez otoczenie, które patrzy na to z zewnątrz. Słowa apostoła nie zapewniają, że inni zaczną widzieć tak samo. Pokazują natomiast, że pewnych spraw nie rozpoznaje się logiką, którą najłatwiej zmierzyć i porównać. Dla serca może to być ważne. Myśl, że niezrozumienie ze strony ludzi nie przekreśla tego, co przeżywamy w Bogu, daje spokój tam, gdzie łatwo o poczucie odrzucenia. Fragment nie zatrzymuje się jednak na oddzieleniu, bo tuż obok mowa jest o tym, że Chrystusowy zamysł został nam objawiony.

W 1 Liście do Koryntian 2:14 Paweł opisuje granicę ludzkiego poznania: człowiek bez działania Ducha Bożego nie rozpoznaje prawdy, którą Bóg objawia. „Człowiek zmysłowy” nie oznacza po prostu osoby kierującej się emocjami ani kogoś mało inteligentnego. Chodzi o człowieka, który ocenia rzeczywistość wyłącznie według ludzkich kryteriów, bez otwarcia na Ducha. Kontekst nadaje temu stwierdzeniu konkretny sens. Paweł głosił Jezusa Chrystusa ukrzyżowanego, nie opierając się na popisie wymowy czy mądrości. Dla świata krzyż może wyglądać na porażkę i głupstwo; w świetle Bożego Ducha objawia jednak Bożą mądrość i dar zbawienia. Różnica dotyczy więc nie tylko ilości posiadanej wiedzy, lecz także tego, co człowiek uznaje za wiarygodne i godne zaufania. Werset nie daje podstaw do pogardy wobec osób, które nie wierzą, ani do przekonania, że chrześcijanin sam z siebie rozumie wszystko. Paweł przypisuje poznanie Bogu, który objawia przez Ducha. „Rozsądzić” znaczy tu rozpoznać duchowy sens, nie zaś samodzielnie zawłaszczyć Bożą prawdę. Mądrość krzyża staje się czytelna dzięki Bożemu objawieniu, nie dzięki ludzkiej przewadze.

W 1 Liście do Koryntian 2:14 Paweł opisuje dwa sposoby przyjmowania spraw Bożych. Człowiek zmysłowy „nie pojmuje tego, co jest z Bożego Ducha”. Wydaje mu się to głupstwem, bo mierzy wszystko tym, co widać, co przynosi korzyść i co brzmi rozsądnie według świata. Kontekst pomaga to zrozumieć. Apostoł przyszedł do Koryntu bez błyskotliwych słów i postanowił nie znać niczego więcej poza Jezusem Chrystusem, i to ukrzyżowanym. Wcześniej pisze, że Duch przenika wszystko, nawet głębokości Boga. Ocena tych spraw nie zależy więc od erudycji. Praktyczny obraz może wyglądać tak: ktoś układa swoje życie wyłącznie według zysku i wygody, a słowo o przebaczeniu wrogom uznaje za naiwność. Taka reakcja nie musi wynikać ze złej woli. Wynika z innego kryterium. Werset 15 dodaje, że „Człowiek zaś duchowy rozsądza wszystko”, lecz sam nie jest przez nikogo sądzony. Tekst nie opisuje, jak przechodzi się od jednej postawy do drugiej. Mówi natomiast, skąd bierze się zdolność rozeznania: z Ducha, a nie z samej bystrości umysłu.

Werset o „człowieku zmysłowym” nie potępia rozumu ani zmysłów. Paweł opisuje człowieka, który ocenia Boże sprawy wyłącznie według miar tego świata. W takim świetle ukrzyżowany Chrystus może wydawać się porażką, a świadectwo głoszone przez Pawła, który przybył w słabości i drżeniu, nie wyglądać na przekonujące. Rozpoznanie Bożej mądrości nie rodzi się z samej błyskotliwości. Jak pisze Paweł, Bóg objawia ją przez Ducha, który pozwala przyjąć Jego dary. To poznanie jest darem, a nie powodem do wywyższania się nad innych. Duch otwiera człowieka na sens, którego nie da się sprowadzić do widocznego sukcesu czy siły argumentu. Można pomyśleć o ziarnie ukrytym w ziemi: z powierzchni nie widać jeszcze życia, które w nim dojrzewa. Podobnie tajemnica krzyża nie odsłania się tym, którzy żądają, by Boża mądrość wyglądała jak ludzka potęga. Werset przypomina o granicach samowystarczalnego osądu. To, co dla świata wydaje się głupstwem, może być rozpoznane jako Boża mądrość dzięki działaniu Ducha.