1 List do Koryntian 11:9 – znaczenie i zastosowanie

Wers ten bywa czytany z ciężarem, bo brzmi jak zdanie o tym, że czyjeś istnienie zostało określone przez kogoś innego. Paweł odwołuje się tu do porządku stworzenia, o którym pisze wcześniej: „To nie mężczyzna powstał z kobiety, lecz kobieta z mężczyzny” (1 List do Koryntian 11:8). Wers 9 jest więc echem tej myśli, a nie odrębnym wnioskiem o wartości kobiety. Mówi o tym, skąd i po co pochodzi każdy człowiek. Sens tego zdania rozszerza się w kolejnych wersetach. W 1 Liście do Koryntian 11:11 i 12 Paweł dopowiada, że u Pana ani mężczyzna nie jest bez kobiety, ani kobieta bez mężczyzny, a wszystko pochodzi od Boga. Obraz, który się z tego wyłania, to wzajemne oparcie, a nie dwie całości ustawione jedna nad drugą. Odczytany bez tego tła, wers może zostawić poczucie bycia dodatkiem, podczas gdy tekst kieruje uwagę ku wzajemności. Chrześcijanie różnie rozumieją praktyczne konsekwencje tego fragmentu, zwłaszcza w sprawach małżeństwa i roli kobiet we wspólnocie, dlatego warto czytać go w całości rozdziału. Wymaga to pokory i uważności, a nie pośpiechu w wyciąganiu wniosków. Sam wers pozostaje jednak jasny: człowiek nie został stworzony w odosobnieniu, a druga osoba jest częścią Bożego zamysłu.

Słowa „kobieta dla mężczyzny” należą do argumentu Pawła o nakrywaniu głowy podczas modlitwy i prorokowania. „Podobnie też” łączy je z poprzednim zdaniem: kobieta powstała z mężczyzny. Paweł odwołuje się więc do opisu stworzenia, by uzasadnić porządek, który w jego wspólnocie miał być widoczny w praktyce zgromadzenia. Sam werset może brzmieć jak uzasadnienie jednostronnej zależności. Nie wolno jednak oddzielać go od dalszego zastrzeżenia: „ani mężczyzna nie jest bez kobiety, ani kobieta nie jest bez mężczyzny”. Apostoł przypomina, że narodziny każdego mężczyzny dokonują się przez kobietę, a ostatecznym źródłem wszystkiego jest Bóg. Pierwszeństwo w opisie stworzenia nie oznacza zatem, że kobieta ma mniejszą wartość albo istnieje wyłącznie jako własność mężczyzny. Chrześcijanie różnie oceniają, na ile wskazania dotyczące nakrywania głowy pozostają wiążące poza ówczesnym kontekstem. Sam tok wywodu pokazuje jednak, że Paweł łączy porządek stworzenia z wzajemną zależnością. Werset mówi o relacji, nie o samowystarczalności żadnej ze stron; jego sens dopełnia prawda, że oboje zależą od Boga.

Ten werset wyrasta z wywodu, który Paweł prowadzi od poprzednich zdań. Słowo „podobnie” wiąże go z wersetem 8, gdzie apostoł przypomina, że kobieta powstała z mężczyzny. Teraz mówi o celu: mężczyzna nie został stworzony dla kobiety, lecz kobieta dla mężczyzny. Fragment dotyczy więc pochodzenia i celu w porządku stworzenia. Nie opisuje on wartości osób przed Bogiem ani nie wyczerpuje powołania każdej z nich. Warto czytać ten werset razem z dalszym ciągiem. W wersetach 11 i 12 Paweł zaznacza wzajemność: „u Pana ani mężczyzna nie jest bez kobiety, ani kobieta nie jest bez mężczyzny”. Zaraz potem dodaje, że wszystko pochodzi od Boga. Porządek opisany wcześniej nie stoi więc sam w sobie, lecz odnosi się do Stwórcy. Czytany w tym świetle, fragment mówi raczej o wzajemnej potrzebie obu płci niż o samej przewadze jednej strony. Najmocniej wybrzmiewa jednak to, że cały ten porządek ma swoje źródło w Bogu.

Werset „kobieta dla mężczyzny” należy czytać wśród zdań o stworzeniu, czci i porządku wspólnoty. Paweł uzasadnia nim wskazówki dotyczące nakrywania głowy podczas modlitwy i prorokowania. W jego wywodzie znaczenie miały widzialne znaki honoru, a nie tylko prywatne przekonania. Sam werset nie opisuje jednak całej relacji między kobietą a mężczyzną ani nie daje podstaw, by sprowadzać wartość kobiety do służenia mężczyźnie. Już dwa wersety dalej Paweł mówi, że „ani mężczyzna nie jest bez kobiety, ani kobieta nie jest bez mężczyzny”, a następnie przypomina, że wszystko pochodzi od Boga. Ten dalszy ciąg nie usuwa napięcia obecnego w słowach o odmiennym porządku; pokazuje jednak, że nie wolno odczytywać ich w oderwaniu od wzajemnej zależności i Bożego źródła życia. Wspólnota nie jest własnością jednej strony. Obrazem może być nić spleciona z dwóch włókien: każde zachowuje odrębność, a razem tworzą całość. Werset mówi o określonym porządku, który Paweł odnosi do ówczesnej praktyki wspólnoty. Jego sens domaga się uważnego czytania w świetle całego fragmentu, gdzie godność i zależność nie zostają przypisane tylko jednej stronie.