1 List do Koryntian 11:27 – znaczenie i zastosowanie

Słowa z 1 Listu do Koryntian 11:27 brzmią surowo i łatwo je usłyszeć jako zapowiedź kary. Serce, które już czuje się niedostatecznie dobre, może przy nich zamilknąć ze strachu. Warto jednak zwrócić uwagę na słowo „niegodnie”, bo opisuje ono sposób przyjmowania daru, a nie to, kim jest człowiek przychodzący z lękiem. Apostoł pisze do wspólnoty, która przy stole Pańskim zapomniała, czego ten stół dotyczy, i do niej kieruje ostrzeżenie. Kolejne wersety, 11:28 i 11:31, mówią o uważności wobec samego siebie i o osądzeniu siebie, które wyprzedza sąd. Mieści się w tym sporo łagodności, bo pytanie dotyczy tego, czy pamiętamy, czyj jest ten chleb i ten kielich. Serce zatrzymuje się przy tym, że Bóg daje wieczerzę jako pamiątkę, a słowa o Ciele i Krwi przypominają o bliskości pełnej miłości. Ostrzeżenie strzeże powagi tego daru, lecz nie zamyka go przed tymi, którzy tęsknią za Bogiem i przychodzą z drżącym sercem. Ten fragment uczy szacunku, ale nie uczy ukrywania się przed Nim. Nawet w tak surowym zdaniu słychać, że Bogu zależy na tym, by człowiek był blisko.

Paweł nie mówi, że ktoś musi najpierw stać się moralnie doskonały, by spożywać chleb i pić z kielicha. Ostrzeżenie dotyczy przyjmowania Wieczerzy Pańskiej „niegodnie”: w sposób, który nie licuje z tym, co te znaki głoszą. Wcześniej przypomina, że chleb wskazuje na Ciało wydane za wierzących, kielich zaś na Nowe Przymierze we Krwi Chrystusa. Uczestnictwo jest więc wyznaniem wiary w śmierć Pana, nie zwykłym posiłkiem ani prywatnym gestem bez znaczenia dla wspólnoty. Sformułowanie „winny Ciała i Krwi Pańskiej” podkreśla powagę tego rozdźwięku. Kto traktuje chleb i kielich lekceważąco, staje wobec rzeczywistości, którą one oznaczają, jakby nie miała znaczenia. Następny werset wzywa do zbadania samego siebie, a kolejny łączy niegodne spożywanie z niezwracaniem uwagi na Ciało Pańskie. W tym miejscu chrześcijanie różnie objaśniają, czy chodzi przede wszystkim o ciało Chrystusa w sakramencie, czy także o wspólnotę Kościoła. W obu odczytaniach pozostaje wspólny sens: udział w Wieczerzy wymaga poważnego uznania daru Chrystusa i odpowiedzialności związanej z tym znakiem. Paweł ostrzega przed sprzecznością między wyznawaną wiarą a sposobem uczestnictwa.

Ten werset brzmi surowo, ale nie zaczyna się od pytania o doskonałość. Słowo „niegodnie” dotyczy sposobu, w jaki ktoś sięga po chleb i kielich, a nie tego, czy ma za sobą bezgrzeszne życie. Wcześniej, w tym samym rozdziale, Paweł przypomina, czym jest ta pamiątka: Chrystus mówi o swoim Ciele wydanym za nas i o Krwi, która ustanawia Nowe Przymierze. Kto przyjmuje te dary, nie może traktować ich jak zwykłego posiłku. Kolejne zdania pokazują, jak podchodzić do tej chwili. W 1 Liście do Koryntian 11:28 czytamy, że człowiek ma uważać na siebie samego. Werset 11:31 mówi o osądzaniu siebie. Ktoś, kto szczerze przygląda się własnemu sercu, nie musi się bać stołu Pańskiego. Może w nim odnaleźć miejsce, by wrócić do Boga i do ludzi. Chrześcijanie różnie rozumieją obecność Chrystusa w Eucharystii i w Wieczerzy Pańskiej, więc szczegóły tego zdania bywają przedmiotem różnych wyjaśnień. Wspólne pozostaje jedno: ta chwila wymaga powagi i uczciwości wobec Boga. Ta powaga nie odbiera nadziei. Werset mówi o winie wobec Ciała i Krwi Pańskiej, a nie o tym, że przy stole zostaje tylko lęk. Przychodzenie do Chrystusa z prawdą o sobie jest tym, co w tym miejscu liczy się najbardziej.

Paweł ostrzega, że udział w chlebie i kielichu nie jest obojętnym gestem. Kto spożywa je „niegodnie”, staje się winny Ciała i Krwi Pańskiej. Następny werset wiąże tę przestrogę z brakiem rozeznania Ciała Pańskiego. Nie chodzi więc o to, by przed przystąpieniem do Wieczerzy uznać siebie za bez skazy, lecz by nie traktować świętego znaku lekko ani nie odrywać go od Chrystusa, którego śmierć głosi. Chleb i kielich przypominają o Jezusie wydanym za innych i o przymierzu zawartym w Jego Krwi. Są jak stół, przy którym pamięć o Jego ofierze obejmuje także wspólnotę. Przyjęcie tych darów z pogardą dla ich znaczenia rozmijałoby się z tym, co oznaczają. Słowa Pawła mają powagę, ale nie zamykają drogi powrotu. W dalszym kontekście zachęca do zbadania samego siebie, a nie do ucieczki od stołu. Chrześcijańska czujność nie polega na pielęgnowaniu lęku, lecz na uznaniu, że spotkanie z tym, co święte, domaga się prawdy. Chleb i kielich wskazują na dar, którego nie można sprowadzić do zwykłego posiłku.