1 List do Koryntian 11:25 – znaczenie i zastosowanie

Słowa o kielichu padają w 1 Liście do Koryntian 11:25 po skończeniu wieczerzy, kiedy posiłek dobiegł końca i zostało już tylko to, co najważniejsze: „Ten kielich jest Nowym Przymierzem we Krwi mojej”. Paweł przypomina je w kontekście, w którym wspólny stół w Koryncie stał się miejscem nierówności, bo jedni mieli dość, a inni pozostawali głodni. Na tym tle kielich mówi wyraźnie, że przymierze, które Bóg zawiera we Krwi Chrystusa, nie zależy od tego, kto ma więcej i kto zajmuje lepsze miejsce przy stole. Drugie zdanie wersetu, „Czyńcie to, ile razy będziecie pić, na moją pamiątkę!”, dodaje rytmowi wspólnoty coś cichego i trwałego. Pamiątka nie jest jednorazowym wzruszeniem, lecz powrotem, który może się powtarzać wiele razy, także wtedy, gdy wiara bywa słaba albo niepewna. Słowo „ile razy” nie wyznacza żadnej miary. Otwiera natomiast przestrzeń dla człowieka, który wraca raz za razem. Różne tradycje chrześcijańskie inaczej rozumieją sposób obecności Chrystusa przy tym kielichu, lecz wiele z nich zgadza się, że jest to znak przymierza, a nie nagroda dla tych, którzy na nią zasłużyli. Może właśnie dlatego ten werset tak dobrze pasuje do ludzi z pustymi rękami.

Werset 25 łączy kielich z przymierzem: Jezus mówi, że jest ono „we Krwi mojej”. Nie chodzi więc jedynie o wspomnienie ważnego wydarzenia, lecz o znak więzi ustanowionej przez Jego śmierć. W Biblii przymierze oznacza zobowiązującą relację, a krew wskazuje tu na życie oddane za innych. Kielich kieruje uwagę na to, co Jezus czyni, nie na zasługę uczestników. Polecenie „Czyńcie to […] na moją pamiątkę” nadaje temu gestowi rytmiczny, wspólnotowy charakter. Paweł przekazuje słowa Jezusa Koryntianom, których wspólne posiłki zostały naznaczone egoizmem: jedni jedli obficie, inni pozostawali głodni. Pamiątka nie może zatem zostać oddzielona od sposobu, w jaki wspólnota traktuje słabszych. Chrześcijanie różnią się w wyjaśnianiu, jak dokładnie Chrystus jest obecny w Wieczerzy Pańskiej czy Eucharystii. Sam werset nie rozstrzyga wszystkich tych sporów. Wyraźnie ukazuje jednak, że kielich należy do pamięci o Jezusie i do wspólnotowego wyznawania przymierza. W następnym wersecie Paweł dopowiada, że spożywanie chleba i picie z kielicha głosi śmierć Pana, aż On przyjdzie. Pamiątka obejmuje więc przeszłość, wspólną teraźniejszość i oczekiwanie.

Słowa o kielichu padają po wieczerzy, w części tradycji, którą Paweł przekazał koryntyjskiej wspólnocie. Jezus mówi: „Ten kielich jest Nowym Przymierzem we Krwi mojej”. W tym zdaniu zawiera się sens tego, co się dokonało. Bóg ustanawia nowe przymierze, a jego znakiem staje się krew Chrystusa. Uwagę zwraca sposób, w jaki Jezus mówi o powtarzaniu. Nie wyznacza godziny ani liczby razy. Słowa „Czyńcie to, ile razy będziecie pić, na moją pamiątkę!” pokazują, że pamiątka ma wypełniać życie uczniów, a nie tylko jedną chwilę przy stole. Kontekst listu przypomina jednak, jak łatwo taka pamięć zamienia się w zewnętrzny zwyczaj. Paweł upomina Koryntian, bo każdy zabiera się do własnego jedzenia, przez co jeden jest głodny, a drugi nietrzeźwy. Wspólny kielich nie godzi się z obojętnością wobec tych, którzy nic nie mają. Kielich mówi więc nie tylko o tym, co Bóg dokonał w Chrystusie, lecz także o tym, jak ludzie, którzy pamiętają tę krew, odnoszą się do siebie nawzajem. Pamięć o przymierzu ma swoje miejsce także w relacjach między ludźmi.

Po skończeniu wieczerzy Jezus bierze kielich i mówi o Nowym Przymierzu we własnej Krwi. Ten gest łączy zwyczajny znak wspólnego posiłku z Jego wydaniem się za innych. Pamiątka, do której wzywa uczniów, nie jest jedynie wspomnieniem minionej chwili. Jest powracaniem do daru, który nadaje wspólnocie jej najgłębszy sens. W Koryncie słowa te padają po napomnieniu: podczas wspólnego posiłku jedni mieli pod dostatkiem, inni pozostawali głodni i zawstydzeni. Kielich Chrystusa nie pozwala więc oddzielić czci dla Niego od sposobu, w jaki ludzie traktują siebie nawzajem. Przymierze obejmuje więź z Bogiem, a jego znak zostaje podany pośród zgromadzonych, nie jako prywatna własność. Paweł dodaje, że ilekroć wspólnota pije kielich, głosi śmierć Pana, aż On przyjdzie. W jednym geście spotykają się pamięć o ofierze i oczekiwanie na Jego powrót. Kielich wskazuje na miłość, która kosztowała życie, i na przyszłość, której jeszcze nie widać. To dlatego pamiątka Chrystusa pozostaje zarazem pociechą i poważnym wezwaniem do życia w zgodzie z darem, który ją ustanawia.