1 List do Koryntian 11:22 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa brzmią surowo, a jednak słychać w nich przede wszystkim ból kogoś, kto patrzy, jak wspólnota zawodzi. Apostoł pyta w Pierwszym Liście do Koryntian 11:22 o domy, w których można jeść i pić, i zarzuca zebranym, że znieważają Boże zgromadzenie i zawstydzają tych, którzy nic nie mają. Wcześniej, w wersecie 21, opisuje, że jeden jest głodny, a drugi nietrzeźwy, czyli że ci, którzy mieli, zajmowali się własnym jedzeniem, a ci, którzy nie mieli, zostawali przy pustym stole. Mocno wybrzmiewa tu słowo „zawstydzać”. Wstyd człowieka ubogiego w miejscu, które miało być domem wspólnoty, jest bolesny, bo dotyka tego, czego każdy z nas pragnie najbardziej: należeć i być zauważonym. Fragment nie opisuje uczuć tych osób, ale pokazuje, że Paweł traktuje ich upokorzenie jako sprawę poważną, ważniejszą niż porządek posiłku. Mówi o nich jako o członkach zgromadzenia, których nie wolno pomijać przy wspólnym stole. Zdanie „Nie, za to was nie chwalę” brzmi twardo, a jednak nie zamyka rozmowy. Apostoł nie kończy tej części pochwałą, bo bez zmiany postawy zgromadzenie nie może być tym, czym ma być. Ta surowość nie odbiera troski o tych, którzy zostali na końcu stołu.

Paweł nie gani samego jedzenia ani nie ogłasza, że wspólnota ma być pozbawiona zwykłego posiłku. Jego pytanie o domy wskazuje na pomieszanie dwóch porządków: prywatnego zaspokajania głodu i zgromadzenia, które powinno wyrażać jedność w Wieczerzy Pańskiej. W poprzednim wersecie opisuje sytuację, w której jedni jedzą wcześniej i do syta, a inni pozostają głodni; problemem jest więc nie tylko nieład, lecz także społeczna obojętność. Słowa o znieważaniu Bożego zgromadzenia i zawstydzaniu ubogich nadają temu zachowaniu wymiar teologiczny. Nie można czcić Chrystusa w znaku wspólnego chleba, a zarazem traktować współwierzących tak, jakby ich potrzeby nie miały znaczenia. Wieczerza nie jest prywatną ucztą odbywającą się obok Kościoła: jej sens zostaje zaciemniony, gdy przy wspólnym stole utrwala się podział na sytych i pozbawionych. Ostre pytania Pawła kończą się jednoznaczną oceną: takiego postępowania nie pochwala. Werset przypomina, że liturgiczny gest i sposób odnoszenia się do ludzi nie są od siebie oddzielne. Wierność Wieczerzy obejmuje także uznanie godności tych, których wspólnota mogłaby łatwo pominąć.

W 1 Liście do Koryntian 11:22 ostrość Pawła jest wyraźna. Wspólnota zbierała się, by spożywać Wieczerzę Pańską, a część osób zabierała własne jedzenie i jadła je, zanim inni mogli dołączyć. Jedni byli najedzeni, a drudzy zostawali głodni. Zgromadzenie traciło wtedy swój sens. Apostoł pyta: „Czyż nie macie domów, aby tam jeść i pić?”. Potem dodaje: „Czy chcecie znieważać Boże zgromadzenie i zawstydzać tych, którzy nic nie mają?”. Najmocniej uderza drugie pytanie. Ci, którzy nic nie mieli, mogli zostać upokorzeni na oczach całej wspólnoty, właśnie przy stole, który miał łączyć wszystkich. Paweł nie chwali tej praktyki. Nawet poprawny porządek nabożeństwa nie usprawiedliwia sytuacji, w której ktoś zostaje pominięty. Wieczerza ma przypominać o Chrystusie, który oddał siebie za wszystkich. Kiedy przy niej jedni zawstydzają drugich, jej znak zostaje zniekształcony. Ten werset pokazuje, że wspólnota odpowiada nie tylko za to, co robi, lecz także za to, kogo w swoim zgromadzeniu zostawia na uboczu.

Paweł nie karci Koryntian za samą obecność jedzenia w domach, lecz za to, że wspólne zgromadzenie przestaje być wspólne. Jedni zaspokajają własny głód, inni zostają z niczym; bieda staje się powodem zawstydzenia, a nie okazją do braterskiej troski. Dlatego pytanie o domy odsłania głębszy problem: zgromadzenie Kościoła nie może być jedynie miejscem, gdzie każdy przynosi swoje i nie dostrzega pozostałych. W kolejnych słowach Paweł przypomina o chlebie i kielichu przekazanych jako pamiątka Jezusa, który oddał siebie za innych. Wieczerza Pańska kieruje wzrok ku temu darowi i ku Jego powrotowi. Trudno więc pogodzić jej sens z obojętnością wobec tych, którzy przy wspólnym stole nie mają co jeść. Obrzęd nie staje się prawdziwszy przez uroczystą oprawę, jeśli wspólnota odmawia miejsca potrzebującym. Werset nie pochwala zawstydzania ani wywyższania się przy stole. Ukazuje zgromadzenie jako przestrzeń, w której pamięć o Chrystusie ma kształt także w sposobie traktowania ubogich. Przy Jego stole nikt nie powinien być sprowadzony do swojego braku.