1 List do Koryntian 11:13 – znaczenie i zastosowanie

Paweł stawia to pytanie, a zaraz potem oddaje je w ręce adresatów: „Osądźcie zresztą sami!” Ten zwrot łagodzi ton, bo nie zamyka rozmowy wyrokiem. Apostoł zwraca się do wspólnoty, by rozeznała sprawę razem z nim. Pytanie o to, czy wypada, aby kobieta z odkrytą głową modliła się do Boga, dotyczy szacunku wobec Boga i wobec zgromadzenia, w którym modlitwa się odbywa. Ktoś, kto słyszy takie słowa, może poczuć napięcie, wstyd albo niepewność co do własnego miejsca przy modlitwie. Werset nie opisuje tych uczuć, ale pokazuje, że modlitwa we wspólnocie rozgrywa się na oczach innych i że pytanie o stosowność dotyka czegoś bardzo wrażliwego: tego, czy człowiek może stanąć przed Bogiem takim, jakim jest. Paweł pyta o stosowność w kontekście porządku, który w tym rozdziale wiąże Boga, Chrystusa i ludzi. Pytanie nie kończy się więc na zewnętrznym zwyczaju. Stawia przed wspólnotą zadanie rozeznania, które wymaga uwagi zarówno wobec tradycji, jak i wobec tego, co dzieje się w sercu modlącego się.

„Osądźcie zresztą sami!” — Paweł nie przedstawia tu pytania o nakrycie głowy jako prywatnej sprawy gustu. Zwraca się do wspólnoty i prosi ją o ocenę tego, co wypada podczas modlitwy. Chodzi więc o publiczny znak, którego znaczenie wiąże się z porządkiem, czcią i relacjami opisanymi w dalszej części wywodu. Pytania z 1 Listu do Koryntian 11:13 nie należy odrywać od sąsiednich wersetów. Paweł mówi o mężczyźnie i kobiecie, o znakach na głowie oraz o tym, co w ich otoczeniu uchodziło za chwałę lub hańbę. Jednocześnie przypomina, że „u Pana ani mężczyzna nie jest bez kobiety, ani kobieta nie jest bez mężczyzny” i że wszystko pochodzi od Boga. Jego argument nie sprowadza się zatem do prostego ustanowienia hierarchii; obejmuje także wzajemną zależność. Chrześcijanie różnie rozstrzygają, czy nakrycie głowy jest dziś stałym wymogiem, czy znakiem zależnym od kultury. Sam werset nie podaje gotowej odpowiedzi na tę współczesną różnicę. Jasno pokazuje jednak, że sposób uczestnictwa w modlitwie ma znaczenie dla wspólnoty, a nie tylko dla jednostki. Paweł zachęca do osądu, który bierze pod uwagę sens znaku i porządek wspólnego kultu.

Paweł nie wydaje tu gotowego wyroku. Prosi Koryntian, żeby sami osądzili sprawę: „Osądźcie zresztą sami! Czy wypada, aby kobieta z odkrytą głową modliła się do Boga?” (1 List do Koryntian 11:13). Takie zaproszenie traktuje zbór jak wspólnotę dorosłych, zdolnych myśleć o tym, co dzieje się podczas wspólnej modlitwy. Pytanie kieruje uwagę na zwyczaj i na to, czy dany znak pomaga innym skupić się na Bogu, czy im przeszkadza. W tym fragmencie stoją obok siebie dwa wątki. Paweł przypomina o wzajemności, bo, jak pisze, „ani mężczyzna nie jest bez kobiety, ani kobieta nie jest bez mężczyzny” (1 List do Koryntian 11:11). Zaraz potem wraca do zgromadzenia i do widocznego znaku, który coś mówi innym. Oba wątki pokazują, że wiara żyje także w konkretnej wspólnocie, a nie wyłącznie w sercu. Tekst nie pozwala sprowadzić całej sprawy do jednego zdania o nakryciu głowy. Wyraźnie widać natomiast troskę o porządek i pokój w zgromadzeniu. Ten apel do osądu nie oznacza jednak obojętności. W wersecie 16 Paweł mówi wprost, że on i inne Kościoły Boże nie są zwolennikami sporu (1 List do Koryntian 11:16). Zaproszenie do rozeznania i stanowcze zdanie apostoła razem pokazują, że wolność w modlitwie idzie w parze z odpowiedzialnością za innych.

„Osądźcie zresztą sami!” — Paweł zwraca się do wspólnoty, prosząc ją o osąd dotyczący kobiety modlącej się z odkrytą głową. Pytanie nie jest oderwane od codziennych zwyczajów: w sąsiednich wersetach mowa o nakryciu głowy, czci, relacji między kobietą a mężczyzną oraz o tym, że wszystko pochodzi od Boga. Modlitwa dokonuje się tu pośród ludzi, a jej widzialna forma ma znaczenie dla wspólnoty. Nie chodzi jednak o to, by z jednego zdania uczynić prostą miarę pobożności każdej kobiety w każdej epoce. Chrześcijanie różnie rozumieją, jak wskazania Pawła o nakryciu głowy odnoszą się do dzisiejszych praktyk. Sam werset stawia pytanie o to, co przystoi podczas modlitwy, w kontekście konkretnych pouczeń i obyczajów. Jest w tym pytaniu powaga wspólnego rozeznawania. Wiara nie wyraża się wyłącznie w tym, co ukryte w sercu; czasem przybiera także widzialną postać, odczytywaną przez innych. Zarazem Paweł przypomina, że mężczyzna i kobieta należą do siebie, a wszystko pochodzi od Boga. Ten szerszy kontekst powstrzymuje przed sprowadzeniem sprawy do samego stroju.