1 Księga Królewska 22:15 – znaczenie i zastosowanie

Micheasz postąpił słusznie, ale, jak to często bywa, poniósł za to konsekwencje. Przemówił wiernie, bardziej pragnąc podobać się Bogu niż schlebiać możnym czy tłumowi. Przekazał swoje przesłanie na trzy sposoby i każdy z nich rozgniewał Achaba.

Najpierw powtórzył słowa pozostałych proroków, ale zrobił to ironicznie: „Wyrusz, a poszczęści ci się” (Pierwsza Księga Królewska 22:15). Achab zadał mu to samo pytanie co swoim prorokom: czy mają wyruszyć, czy zaniechać wyprawy. Sprawiał wrażenie, jakby chciał poznać wolę Boga, ale już postanowił zrobić to, na co miał ochotę, podobnie jak Balaam. Micheasz wyraźnie pokazał, że mówi z sarkazmem, jakby chciał powiedzieć: „Już zdecydowałeś. Twoi prorocy mówią, że zwyciężysz, więc ruszaj i przyjmij to, co przyniesie ta decyzja”. Nie mówił: „Tak mówi Pan”. W rzeczywistości miał na myśli coś przeciwnego.

Ludzie, którzy lubią pochlebstwa, często zasługują na szyderstwo, a Bóg słusznie pozwala upartym ludziom podążać za własnymi planami, gdy wciąż kierują się własnymi pragnieniami (Księga Koheleta 11:9). Achab zażądał wtedy, by Micheasz powiedział mu prawdę i przestał z niego drwić (w. 16). Zachowywał się tak, jakby szczerze pragnął usłyszeć słowo Boga, ale być może chciał też przedstawić proroka jako niegrzecznego i kłótliwego.

Po drugie, gdy Micheasz został przyciśnięty do odpowiedzi, jasno powiedział królowi, że wyprawa zakończy się klęską. Król zginie, a wojsko się rozproszy (Pierwsza Księga Królewska 22:17). W swojej wizji zobaczył żołnierzy rozproszonych po wzgórzach jak owce bez pasterza. „Uderz pasterza, a rozproszą się owce” (Księga Zachariasza 13:7). Oznaczało to przede wszystkim, że Izrael utraci króla, swojego pasterza. Bóg dostrzegł bezradność ludu: „Nie mają pana”. Oznaczało to również, że Izraelici będą musieli zawrócić, nie osiągnąwszy celu. Micheasz nie zapowiadał wielkiej rzezi, lecz upokarzający odwrót. Ludzie wrócą do domu w pokoju, ale ich król zginie w bitwie.

Micheasz po prostu opowiadał o tym, co zobaczył i usłyszał, niezależnie od tego, czy inni to przyjmą. Pozostali prorocy mówili natomiast z własnego serca (Księga Jeremiasza 23:28): prorok, który miał sen, powinien opowiedzieć swój sen, ale ten, który otrzymał słowo Boga, ma przekazać je wiernie. Cóż ma wspólnego plewa z ziarnem? Achab zwrócił się wtedy do Jehoszafata, króla Judy, i zapytał, czy nie widzi, że Micheasz wyraźnie go nienawidzi (Pierwsza Księga Królewska 22:18). Ludzie, którzy nienawidzą innych, często zakładają bez powodu, że inni także ich nienawidzą. Cóż złego zrobił Micheasz, ostrzegając Achaba, że ta wojna zakończy się jego śmiercią? Największą życzliwością, jaką możemy okazać komuś podążającemu niebezpieczną drogą, jest powiedzenie mu prawdy o grożącym mu niebezpieczeństwie.

Po trzecie, Micheasz wyjaśnił, dlaczego prorocy Achaba tak gorliwie zachęcali go do wyprawy wojennej. W wizji Bóg pozwolił, by działał przez nich zwodniczy duch i doprowadził Achaba do zguby. Bóg postanowił, że Achab polegnie pod Ramot-Gilead (Pierwsza Księga Królewska 22:19–20). Zła łaskawość Achaba wobec Ben-Hadada, króla Syrii, miała się na nim zemścić za sprawą Syryjczyków. Achab nie był pewien, czy wyruszyć, i zamierzał zapytać proroków, więc mieli go przekonać do wyprawy i zwieść obietnicą sukcesu (Pierwsza Księga Królewska 22:21–22). Dlatego mówili z taką pewnością siebie (Pierwsza Księga Królewska 22:23). Było to kłamstwo pochodzące od ojca kłamstwa, na które Bóg jednak pozwolił.

Ten opis przedstawia sprawy po ludzku. Nie powinniśmy sądzić, że Bóg kiedykolwiek zostaje zaskoczony, musi opracowywać nowe plany albo pytać aniołów lub kogokolwiek innego, co ma zrobić. Nie jest sprawcą grzechu ani przyczyną tego, że ktoś kłamie lub wierzy kłamstwu. Ta opowieść uczy nas jednak kilku rzeczy. Bóg jest najwyższym Królem, stojącym ponad wszystkimi królami, a Jego tron góruje nad każdym ziemskim tronem. „Wy macie swoje trony, ale ja ujrzałem Pana zasiadającego na Jego tronie” — powiedział Micheasz obu królom. Dlatego musiał przekazać to, co powiedział Bóg, a nie to, co królowie chcieli usłyszeć.

Widzimy też, że Bogu nieustannie służą niezliczone zastępy aniołów, gotowe pełnić Jego wolę. Panuje On nad wszystkim na świecie i kieruje biegiem wydarzeń zgodnie ze swoim zamysłem. Wzrost i upadek władców, wynik wojen oraz wszystkie ważne sprawy omawiane przez mądrych i potężnych ludzi nie wymykają się Jego kontroli bardziej niż drobne sprawy ubogich rodzin umykają Jego uwadze. Ta opowieść uczy również, że Bóg ma wiele sposobów realizowania swoich planów, zwłaszcza gdy grzesznicy zasługują na sąd. Może doprowadzić do tego na różne sposoby.

Istnieją także złe, kłamliwe duchy, które nieustannie próbują niszczyć ludzi, zwłaszcza wkładając kłamstwa w usta proroków i sprowadzając wielu na manowce. Diabeł może zwodzić ludzi tylko dlatego, że Bóg na to pozwala. „Zarówno zwiedziony, jak i zwodzący należą do Niego” (Księga Hioba 12:16). Gdy Bóg sądzi tych, którzy odrzucają prawdę, może pozwolić szatanowi ich zwieść albo poddać ich mocy silnego omamu, tak aby uwierzyli kłamstwu (Drugi List do Tesaloniczan 2:11–12; Apokalipsa św. Jana 20:7–8). Los ludzi wydanych na takie zwiedzenie jest wyraźnie naznaczony zagładą. Bóg już zapowiedział nieszczęście tym, którzy zostali wydani w ręce kłamliwych proroków.

Micheasz ostrzegł więc Achaba nie tylko przed niebezpieczeństwem związanym z wyprawą wojenną, lecz także przed zaufaniem prorokom, którzy go do niej namawiali. Powinniśmy wystrzegać się fałszywych proroków i badać duchy. Kłamliwy duch może wyrządzić największą szkodę, gdy przemawia przez proroków.

Następnie opowiadanie mówi, jak Micheasz został znieważony za to, że wiernie i jasno przekazał swoje przesłanie, które powinno było ich przekonać i poruszyć.

Sedecjasz, niegodziwy prorok, odważnie obraził Micheasza na oczach dworu. Uderzył go w twarz, by go upokorzyć, uciszyć i dać wyraz swojemu gniewowi. Postąpił jak ci, którzy znieważali naszego błogosławionego Zbawiciela, Sędziego Izraela (Ewangelia Mateusza 26:67; Księga Micheasza 5:1). Potem, jak gdyby tylko on miał Ducha Pana albo miał do Niego wyłączne prawo, zapytał: „Którędy Duch Pana odszedł ode mnie, żeby przemówić do ciebie?” (Pierwsza Księga Królewska 22:24).

Fałszywi prorocy często byli największymi wrogami prawdziwych proroków. Nie tylko podburzali przeciw nim władców, lecz także sami często ich krzywdzili, jak Sedecjasz w tej sytuacji. Według naszego prawa uderzenie kogoś w obecności króla byłoby poważnym wykroczeniem. Ten niegodziwy prorok znieważył jednak proroka Pana i nikt go nie powstrzymał ani nie ukarał. Achabowi podobało się to, co się stało, a Jehoszafat nie miał odwagi stanąć w obronie skrzywdzonego proroka, twierdząc, że nie leży to w zakresie jego władzy.

Micheasz nie oddał ciosu. Prorocy Boga nie są ludźmi przemocy ani zemsty. Nie odpłacają ciosem za cios i nie przyczyniają się do szerzenia nieporządku. Ponieważ jednak Sedecjasz tak chełpił się Duchem — jak często robią ludzie, którzy niewiele rozumieją z Jego działania — Micheasz pozostawił go, by sam przekonał się o swoim błędzie dzięki temu, co miało się wydarzyć: „Dowiesz się, gdy pójdziesz się schować do wewnętrznej komnaty” (Pierwsza Księga Królewska 22:25).

Jest prawdopodobne, że Sedecjasz wyruszył z Achabem na wojnę i zabrał ze sobą żelazne rogi, licząc na to, że doda otuchy żołnierzom i zobaczy spełnienie swojego proroctwa. Zapewne spodziewał się wrócić z królem jako zwycięzca. Kiedy jednak wojsko poniosło klęskę, uciekł wraz z innymi, by ujść przed mieczem wroga. Ukrył się, tak jak Ben-Hadad w wewnętrznej komnacie (Pierwsza Księga Królewska 20:30), i liczył na to, że nie zginie razem z tymi, których zwiódł, jak Balaam (Księga Liczb 31:8). Bał się też wpaść do dołu razem z zaślepionym władcą, którego sprowadził na manowce. Ci, którzy na czas nie przyjmą napomnienia płynącego ze słowa Boga i nie skorygują swoich błędów, przekonają się o nich przez Boże sądy, gdy będzie już za późno.

Achab, ten niegodziwy król, kazał wtrącić Micheasza do więzienia (Pierwsza Księga Królewska 22:27). Nie polecił jedynie zatrzymać go do końca bitwy. Rozkazał dawać mu tylko chleb i wodę — skromne pożywienie i nieczystą wodę — aż do swojego powrotu, bo był pewien, że wróci jako zwycięzca. Potem zamierzał skazać Micheasza na śmierć jako fałszywego proroka (Pierwsza Księga Królewska 22:27). Było to okrutne potraktowanie człowieka, który próbował uchronić go przed zgubą. Pokazywało jednak, że Bóg postanowił zgładzić Achaba, jak czytamy w Drugiej Księdze Kronik 25:16.

Achab był bardzo pewny zwycięstwa. Nie wątpił, że wróci cały i zdrowy, choć wcześniej ostrzegał Ben-Hadada: „Niech ten, kto wkłada zbroję, nie chełpi się jak ten, kto ją zdejmuje”. Miał jednak niewiele powodów, by oczekiwać bezpiecznego powrotu, skoro zostawiał za sobą w więzieniu jednego z proroków Boga. Micheasz ogłosił to wszystkim i wezwał lud na świadków: „Jeśli wrócisz cały i zdrowy, Pan nie przemawiał przeze mnie” (Pierwsza Księga Królewska 22:28). Innymi słowy, jeśli król wróci żywy, Micheasz zgadzał się, by uznano go za fałszywego proroka.

Mówiąc to, Micheasz nie podejmował prawdziwego ryzyka, bo ufał Temu, w którego wierzył. Bóg budzi lęk wśród królów ziemi i traktuje książąt jak błoto. Pozwoli upaść całym narodom, zanim dopuści, by choć jedno Jego słowo zawiodło. Z pewnością potwierdzi słowo swoich sług (Księga Izajasza 44:26).