Księga Izajasza 11:1 – znaczenie i zastosowanie

Izajasz już wcześniej w tym proroctwie mówił o dziecku, które miało się narodzić, o Synu, który miał być dany, i o władzy spoczywającej na Jego barkach. Miało to być pocieszeniem dla ludu Bożego w trudnych czasach, podobnie jak umierający Jakub dawno wcześniej z nadzieją wypatrywał Szilo, szukając pociechy w Egipcie. Izajasz zapowiedział, że jarzmo zostanie złamane dzięki namaszczeniu (Księga Izajasza 10:27). Teraz wskazuje, na kim spocznie to namaszczenie.

Prorok zapowiada, że Mesjasz, obiecany Chrystus, wyrośnie z domu Dawida, niczym latorośl Pana, którą wcześniej nazwał wspaniałą i chwalebną (Księga Izajasza 4:2). Użyte tu słowo brzmi „Netzer”. Niektórzy widzą w nim nawiązanie do Ewangelii Mateusza 2:23, gdzie mowa o tym, że prorocy zapowiadali Mesjasza jako Nazarejczyka. Przyjdzie On z rodu Jessego, ojca Dawida, a więc z królewskiej linii, której Bóg złożył obietnicę. Bóg przysiągł, że wzbudzi Chrystusa spośród potomków Dawida (Dzieje Apostolskie 2:30). Chrystus jest nazywany Synem Dawida, bo miał być nie tylko dziedzicem Dawida, lecz także zająć jego miejsce jako król (Księga Ozeasza 3:5).

Jego pojawienie się będzie skromne. Nazywa się Go różdżką i pędem, co wskazuje na coś małego i delikatnego, co łatwo odłamać. Tuż wcześniej wrogów ludu Bożego przyrównano do potężnych, wysokich drzew (Księga Izajasza 10:33), Chrystus zaś został przedstawiony jako delikatna latorośl (Księga Izajasza 53:2). A jednak ten pozornie słaby pęd zwycięży wszystkich przeciwników. Mowa o tym, że pochodzi z Jessego, a nie z Dawida, ponieważ Jesse żył w ukryciu, a jego rodzina miała niewielkie znaczenie (Pierwsza Księga Samuela 18:18). Dawida nazywano niekiedy synem Jessego w sposób pełen pogardy i wyrzutu (Pierwsza Księga Samuela 22:7).

Chrystus wyrasta z pnia, czyli ściętego drzewa Jessego. Królewski ród przypominał cedr, który ścięto, zostawiając jedynie pień, niemal równy z ziemią i ukryty wśród trawy (Księga Daniela 4:15). Mimo to pień miał ponownie wypuścić pęd (Księga Hioba 14:7). Miał on wyrosnąć z korzeni zakopanych w ziemi, których nic nie zdradzało ponad jej powierzchnią. W chwili narodzin Chrystusa dom Dawida rzeczywiście znalazł się w bardzo trudnym położeniu, co widać w skromnych i ubogich warunkach życia Józefa i Maryi. Chrystus miał rozpocząć swoją działalność w uniżeniu, a dopiero później zostać wywyższony. Już w ten sposób zapowiadał, że Jego królestwo nie jest z tego świata.

Parafraza chaldejska oddaje ten fragment w taki sposób: „Z synów Jessego przyjdzie król, a Mesjasz zostanie namaszczony spośród jego potomków”.

Izajasz mówi też, że ta delikatna latorośl będzie w pełni przygotowana do wielkiego dzieła, do którego została powołana, ponieważ spocznie na Niej Duch Pana (Księga Izajasza 11:2). Duch Święty wraz ze wszystkimi swoimi darami i łaskami nie tylko na Nią zstąpi, ale też na Niej pozostanie. Chrystus otrzyma Ducha bez miary, a pełnia Boga będzie w Nim mieszkać (List do Kolosan 1:19; List do Kolosan 2:9). Swoją publiczną działalność rozpoczął od tych słów: „Duch Pana jest nade Mną” (Ewangelia Łukasza 4:18).

Otrzyma szczególnie ducha potrzebnego do sprawowania władzy, aby wykonać sąd powierzony Mu przez Ojca, który dał Mu władzę do jego sprawowania (Ewangelia Jana 5:22, 27). Stanie się również źródłem łaski dla wierzących, aby wszyscy mogli z Jego pełni otrzymać Ducha łaski, tak jak ciało otrzymuje życie od głowy. Będzie miał ducha mądrości i rozumu, rady i poznania. Doskonale zrozumie swoje dzieło i będzie wiedział, co czyni. Nikt nie zna Ojca oprócz Syna (Ewangelia Mateusza 11:27). To, co objawi o Bogu, Jego zamysłach i woli, będzie już sam znał (Ewangelia Jana 1:18). Będzie wiedział, jak kierować sprawami swojego duchowego królestwa, by w pełni służyły chwale Boga i dobru ludzi. Mądrze ustanowi warunki przymierza, wyznaczy mądre zasady i będzie miał ukryte skarby mądrości. Będzie naszym doradcą, a Bóg uczyni Go dla nas mądrością.

Otrzyma także ducha odwagi, siły i niezłomności. Jego zadanie będzie ogromne i napotka wiele przeszkód. Dlatego będzie potrzebował umocnienia, aby nie osłabnąć i nie stracić ducha (Księga Izajasza 42:4). Zasłynie odwagą w prawdziwym nauczaniu drogi Bożej, bez lęku przed ludzkimi opiniami (Ewangelia Mateusza 22:16). Będzie miał również ducha pobożności, czyli bojaźni Pana. Jako sługa będzie okazywał swojemu Ojcu pełną czci miłość (Księga Izajasza 42:1), a Bóg wysłucha Go ze względu na Jego pobożność (List do Hebrajczyków 5:7). Zarazem we wszystkim, co będzie czynił, będzie umacniał prawdziwą pobożność. Wiara w Chrystusa nigdy nie miała zastępować bojaźni Pana, lecz ją pogłębiać i umacniać.

Izajasz mówi dalej, że Chrystus będzie postępował roztropnie, dokładnie i mądrze, sprawując władzę, która została Mu powierzona (Księga Izajasza 11:3). Duch, którym będzie napełniony, sprawi, że będzie szybko rozpoznawał to, co wiąże się z bojaźnią Pana, niczym ktoś o wyjątkowo wyostrzonym węchu. Pismo Święte często posługuje się zmysłami ciała, by opisać zdolność umysłu do rozpoznawania. Najprawdziwszą mądrość mają ci, którzy są mądrzy w bojaźni Pana, bo jest ona zarówno początkiem, jak i zwieńczeniem mądrości. Widać, że mamy Ducha Bożego, kiedy nasze duchowe zmysły są wyćwiczone i jasno rozumiemy, czego wymaga bojaźń Pana. Człowiek otrzymuje światło od Boga, gdy zna swoje powinności i wie, jak je wypełniać.

To jeden z powodów, dla których Jezus Chrystus miał Ducha bez miary: dzięki temu mógł w pełni rozumieć swoje dzieło. Rzeczywiście je rozumiał, co widać w Jego mądrych odpowiedziach udzielanych tym, którzy Go pytali. Potwierdzał to również sposób, w jaki wypełniał całą swoją misję. Tak dobrze uporządkował sprawy religii i uczynił to w tak nieoczekiwany sposób, że zapewnił chwałę Bogu i szczęście ludziom. Trzeba przyznać, że pojmował to dzieło doskonale.

Izajasz mówi również, że Chrystus będzie sprawiedliwy i prawy we wszystkich swoich rządach, a Jego uczciwość dorówna Jego mądrości. Będzie sądził sprawiedliwie, tak jak sam nauczał i jak sam chciałby być sądzony (Ewangelia Jana 7:24).

Nie będzie sądził po pozorach (Księga Izajasza 11:3). Nie będzie rozstrzygał na podstawie tego, co widzi, ani stronniczo, z uwagi na pozycję człowieka (Księga Hioba 34:19). Nie będzie też oceniał ludzi na podstawie wyglądu. Nie będzie ganił na podstawie pogłosek, powszechnych opinii ani cudzych relacji, jak często czynią ludzie. Nie będzie sądził ludzi na podstawie pięknych słów, takich jak „Panie, Panie”, ani zewnętrznych uczynków, które mają robić wrażenie na innych.

Będzie sądził na podstawie tego, kim człowiek jest w głębi serca, i jego wewnętrznych motywów. Widzi je doskonale, dlatego Jego wyrok nigdy nie jest błędny. Chrystus osądzi ludzkie sekrety (List do Rzymian 2:16). Będzie oceniał ludzi nie według ich własnych zapewnień i pozorów, bo byłoby to sądzenie na podstawie tego, co widać, ani nie według tego, co myślą o nich inni, bo byłoby to sądzenie na podstawie tego, co się słyszy. Jego sąd jest zawsze prawdziwy.

Będzie sądził sprawiedliwie (Księga Izajasza 11:5). Sprawiedliwość będzie pasem na Jego biodrach. W całym swoim panowaniu będzie doskonale sprawiedliwy, a Jego sprawiedliwość będzie Jego chlubą i pięknem. Pozostanie z Nim na zawsze, a każdą sprawę będzie rozstrzygał sprawiedliwie. Będzie prowadził wojnę sprawiedliwie, a sprawiedliwość da Mu siłę i gotowość do działania, niczym człowiek, który podwinął szaty, by ruszyć do pracy. Ci, którzy idą za Chrystusem, również mają nosić pas prawdy (List do Efezjan 6:14), a to zapewni trwałość czasom.

W sprawiedliwości będzie bronił ubogich i uciśnionych (Księga Izajasza 11:4). Będzie rozstrzygał na korzyść tych, którzy mają rację, nawet jeśli są ubodzy w oczach świata i pokorni duchem. Do obowiązków władców należy ochrona ubogich i ratowanie ich (Księga Psalmów 82:3-4), a chlubą Chrystusa jest to, że jest Królem ubogiego (Księga Psalmów 72:2, 4). Będzie też sprawiedliwie rozstrzygał sprawy pokornych na ziemi. Ci, którzy znoszą krzywdy z pokorą i cierpliwością, szczególnie znajdują się pod Bożą opieką i ochroną.

Niektórzy rozumieją te słowa tak, że jeśli Jego własny lud, pokorni na ziemi, uczyni coś złego, Chrystus sprawiedliwie go skoryguje. Gdy zgrzeszy, ukarze go rózgą. Zawsze jednak będzie to czynił uczciwie i sprawiedliwie.

Będzie również sądził swoich wrogów: ludzi pysznych i ciemiężycieli (Księga Izajasza 11:4). Uderzy ziemię, czyli człowieka, który uciska innych (zob. Księga Psalmów 10:18), a także ludzi tego świata, którzy troszczą się wyłącznie o sprawy ziemskie (Księga Psalmów 17:14). Uderzy ich rózgą swoich ust, to znaczy wypowiedzianym przez siebie słowem. Jego groźby dosięgną ich i się spełnią.

Tchnieniem swoich warg, przez działanie Ducha i zgodnie ze swoim słowem, zabije niegodziwych. Uczyni to z łatwością, jednym słowem, tak jak powalił tych, którzy przyszli Go pojmać, gdy powiedział: „Ja jestem” (Ewangelia Jana 18:6). Ich sumienia ogarnie przerażające przekonanie o winie, a zgubne wyroki dosięgną ich, pozbawiając ich władzy i wszystkiego, na czym polegają. W przyszłym świecie tych, którzy gnębią Jego ubogi lud, spotka wieczna udręka.

Apostoł odnosi te słowa do zagłady człowieka grzechu, czyli człowieka bezprawia, największego wroga Chrystusa (Drugi List do Tesaloniczan 2:8). Pan zgładzi go tchnieniem swoich ust. W przekładzie chaldejskim czytamy: „Zabije tego niegodziwego Romulusa, czyli Rzym”, co tak właśnie rozumiał Hugh Broughton.

Pod Jego panowaniem zapanują także wielki pokój i spokój. Wyjaśnia to słowa z Księgi Izajasza 9:6, gdzie nazwano Go Księciem Pokoju. Pokój oznacza tu dwie rzeczy: jedność i zgodę, a także bezpieczeństwo.

Po pierwsze, zapanuje zgoda, którą ukazują obrazy stworzeń żyjących razem, nawet wilka i jagnięcia. Ludzie o najgwałtowniejszym usposobieniu, którzy niegdyś krzywdzili i pożerali innych, pod wpływem mocy Ewangelii i łaski Chrystusa tak się zmienią, że będą żyć w miłości nawet z najsłabszymi. Owce przestaną krzywdzić się nawzajem, jak czasem zdarzało się to wcześniej (Księga Ezechiela 34:20–21). Zgodzą się z nimi nawet wilki. Chrystus, który jest naszym pokojem, przyszedł, by usunąć wrogość i ustanowić trwałą przyjaźń między swoimi naśladowcami, zwłaszcza między Żydami a poganami. Gdy wielu spośród obu tych grup nawróciło się i połączyło w jedną owczarnię, wilk zamieszkał z jagnięciem. Wilk przestał mu zagrażać, a jagnię przestało się bać.

Lampart nie będzie rozszarpywał koźlęcia, lecz położy się obok niego. Nawet ich młode będą leżeć razem i dorastać w przyjaźni, umacniając tę więź. Lew przestanie być okrutny i będzie jadł słomę jak wół. Niektórzy sądzą, że przed upadkiem tak samo odżywiały się zwierzęta drapieżne. Żmija i bazyliszek, czyli jadowite węże, przestaną być groźne, więc dzieci będą mogły bezpiecznie bawić się w ich pobliżu. Potomstwo żmij stanie się ludem świętych, a stare powiedzenie „człowiek człowiekowi wilkiem” straci rację bytu.

Mieszkańcy świętej góry będą żyć ze sobą w pokoju, tak jak stworzenia przebywające z Noem w arce. Pomoże im to przetrwać, bo nie będą już siebie nawzajem krzywdzić ani niszczyć. Już teraz widać tę niezwykłą przemianę, której Ewangelia dokonuje w tych, którzy naprawdę ją przyjmują. Zmienia ich naturę i sprawia, że ci, którzy niegdyś deptali pokornych, stają się wobec nich łagodni i pełni miłości. Kiedy Paweł, dawniej prześladowca świętych, przyłączył się do nich, wilk zamieszkał z jagnięciem. Niektórzy mają nadzieję, że pełniejsze spełnienie tych słów nastąpi w dniach ostatecznych, gdy miecze zostaną przekute na lemiesze.

Po drugie, zapanuje bezpieczeństwo. Chrystus, wielki Pasterz, będzie tak troszczył się o swoją trzodę, że ci, którzy zechcą ją skrzywdzić, nie zdołają tego zrobić. Ludzie przestaną krzywdzić nie tylko siebie nawzajem, ale nie dopuści się też do tego, by niepokoił ich jakikolwiek zewnętrzny wróg. Sama natura utrapienia, a nawet śmierci, tak się zmieni, że nie będą one wyrządzać prawdziwej szkody, a tym bardziej sprowadzać zagłady na tych, których życie toczy się na świętej górze (Pierwszy List Piotra 3:13). Kto lub co może nam zaszkodzić, jeśli podążamy za tym, co dobre?

Lud Boży zostanie uwolniony nie tylko od zła, ale też od lęku przed nim. Nawet niemowlę karmione piersią będzie się bawić bez strachu nad jamą żmii. Błogosławiony Paweł wyraża podobną myśl, pytając, kto może odłączyć nas od miłości Chrystusa, oraz zwracając się do śmierci: gdzie jest twój oścień?

Na koniec zwróćmy uwagę zarówno na skutek, jak i przyczynę tej wielkiej przemiany, dzięki której łaska Boża łagodzi i uszlachetnia ludzkie usposobienie.

Jej skutkiem będzie gotowość do przyjmowania pouczeń. Małe dziecko poprowadzi tych, którzy wcześniej nie chcieli dać się prowadzić nawet najsilniejszemu człowiekowi. Kalwin rozumie to jako chętne podporządkowanie się sługom Chrystusa, którzy mają nauczać łagodnie, a nie używać przymusu. Ci, którzy się podporządkowują, mają być jak małe dzieci, jak w Ewangelii Mateusza 18:3 i Drugim Liście do Koryntian 8:5.

Przyczyną tego pokoju będzie poznanie Boga. Im lepiej ludzie Go poznają, tym bardziej będą skłonni do pokoju. Będą żyć w miłości, bo ziemia napełni się poznaniem Pana, które stłumi gniew i wrogość.

Im lepiej poznajemy Boga miłości, tym bardziej upodabniamy się do Niego. Stajemy się też życzliwsi wobec wszystkich, którzy noszą Jego obraz. Ziemia napełni się tym poznaniem tak, jak morskie koryta są pełne wody: będzie ono rozległe i dalekosiężne, głębokie i trwałe. Dzięki Ewangelii Chrystusa można poznać Boga znacznie pełniej niż przez Prawo Mojżeszowe. Pod Prawem Bóg był znany tylko w Judzie, teraz zaś wszyscy będą Go znać (List do Hebrajczyków 8:11). Jeśli jednak rzekome poznanie Boga wznieca między ludźmi spory, jest fałszywe. Prawdziwe poznanie Boga przynosi pokój.