Księga Zachariasza 6:1 – znaczenie i zastosowanie

Prorok szybko przyjął tę wizję. Jakby się jej spodziewał, odwrócił się, podniósł oczy i spojrzał. Była to już siódma wizja, którą zobaczył, ale nie uważał, że wie już wystarczająco dużo. Im lepiej poznajemy Boga i Jego wolę, tym bardziej powinniśmy pragnąć poznawać Go jeszcze głębiej.

Zobaczył cztery wozy zaprzężone w konie różnej maści, a znaczenie tej wizji wyjaśniono w Księdze Zachariasza 6:1–5. Nie musiał długo patrzeć, by dostrzec coś godnego uwagi — coś, co miało dodać wielkiej otuchy jemu i jego przyjaciołom w tamtych mrocznych czasach. Wciąż nie mamy całkowitej pewności, co oznacza ta wizja. Niektórzy uważają, że cztery wozy symbolizują cztery światowe imperia, i odczytują słowa z Księgi Zachariasza 6:5 jako „cztery wiatry nieba”, łącząc je z Księgą Daniela 7:2, gdzie Daniel widzi cztery wiatry nieba wzburzające wielkie morze — obraz czterech imperiów.

Według tej interpretacji imperium babilońskie symbolizują czerwone konie. Nie wspomina się o nich ponownie, ponieważ to imperium już upadło. Drugi wóz, zaprzężony w czarne konie, miałby oznaczać imperium perskie, które ruszyło na północ przeciwko Babilonowi, uśmierzyło gniew Boga nad północną krainą, osądzając Babilon, i uwolniło Żydów z niewoli. Białe konie symbolizowałyby wówczas Greków, którzy później przybyli i podbili Persów na północy. Konie dereszowate oznaczałyby Rzymian, którzy podbili imperium greckie. Mówi się, że ruszyli na południe, ponieważ Egipt, leżący na południe od Judei, był ostatnią częścią imperium greckiego, którą sobie podporządkowali. Gniade konie, które najpierw były razem z dereszowatymi, a potem ruszyły osobno, niektórzy rozumieją jako Gotów i Wandalów albo jako seleucydzką i ptolemejską część imperium greckiego. Tak tłumaczą tę wizję Grocjusz i inni.

Bardziej skłaniam się ku szerszemu rozumieniu tej wizji: ukazuje ona, jak Bóg rządzi tym doczesnym światem przez swoją opatrzność, czyli mądrą i potężną troskę o bieg wszystkich wydarzeń. Aniołowie są często nazywani rydwanami Boga, jak w Księdze Psalmów 68:17 i Księdze Psalmów 18:10. W Apokalipsie św. Jana konie różnej maści obrazują różne sposoby, w jakie Bóg działa wobec narodów i wspólnot (Apokalipsa św. Jana 6:2; Apokalipsa św. Jana 6:4; Apokalipsa św. Jana 6:5; Apokalipsa św. Jana 6:8). Możemy tu dostrzec kilka rzeczy.

Po pierwsze, źródłem każdego wydarzenia są Boże plany i postanowienia, niezmienne jak spiżowe góry. Wozy wyjechały spomiędzy dwóch gór, ponieważ Bóg urzeczywistnia to, co już dla nas postanowił. Jego zamysły są pierwowzorem, a to, co dzieje się w historii, jest jedynie ich odbiciem. Wszystko czyni zgodnie z zamysłem swojej woli. Równie łatwo moglibyśmy objąć góry ramionami, jak w pełni pojąć Boże plany naszym ograniczonym umysłem. Tak samo łatwo moglibyśmy przesunąć spiżowe góry, jak zmienić którekolwiek z Bożych postanowień. Bóg jest niezmienny w swoim zamyśle — któż może Go od niego odwieść? Cokolwiek przynosi nam Boża opatrzność, w życiu publicznym czy prywatnym, powinniśmy widzieć w tym coś, co wyszło spomiędzy spiżowych gór. Wtedy dostrzeżemy, jak nierozsądne jest spierać się z tym, a jak słuszne — przyjąć to. Nikt nie ma prawa mówić Bogu: „Co czynisz?” albo „Dlaczego tak postępujesz?” (Dzieje Apostolskie 2:23; Dzieje Apostolskie 4:28).

Po drugie, Bóg urzeczywistnia swoje postanowienia przez działanie opatrzności, które przypomina rydwany. Wsiada do nich jak książę, który publicznie ukazuje swoją chwałę światu. Wsiada do nich także jak zwycięzca na wojnie, pokonujący wszystkich wrogów swojej chwały i panowania. Bóg jest wielki i budzi bojaźń swoimi dziełami (Księga Psalmów 66:3), a dzięki nim widzimy pochód naszego Boga i Króla (Księga Psalmów 68:24). Jego opatrzność działa szybko i potężnie, jak rydwany, ale wszystko prowadzą Jego doskonała mądrość i suwerenna wola, tak jak woźnica kieruje rydwanem.

Po trzecie, święci aniołowie służą Bożej opatrzności. Bóg posługuje się nimi jak niebiańskimi zastępami, by wypełniać swoje zamysły pośród mieszkańców ziemi. Są rydwanami albo końmi ciągnącymi rydwany, potężnymi i pełnymi mocy. Podobnie jak koń opisany przez Boga w Księdze Hioba 39:19 i następnych wersetach, są okryci gromem i budzą grozę, sami jednak się nie lękają. Są rydwanami ognia i końmi ognia, jak te, które jednego proroka uniosły do nieba, a drugiego strzegły na ziemi. Są gotowi wypełniać wolę Boga tak, jak dobrze wyszkolone konie posłusznie reagują na polecenia jeźdźca lub woźnicy. Bóg ich nie potrzebuje, ale chętnie się nimi posługuje — zarówno by ich uhonorować, jak i umocnić nasze zaufanie do Jego opatrzności.

Po czwarte, wydarzenia kierowane przez opatrzność wyglądają różnie w różnych czasach, a obraz historii często się zmienia. Konie w pierwszym wozie były czerwone, co wskazuje na wojnę i rozlew krwi, sięgający nawet końskich uzd (Apokalipsa św. Jana 14:20). Drugi wóz zaprzęgnięto w czarne konie, które wskazują na mroczne i bolesne skutki wojny. Wojna przynosi żałobę, pustoszy ziemię, prowadzi do głodu, chorób i zniszczenia, obracając całe narody w ruinę. Białe konie w trzecim wozie wskazują na powrót pociechy, pokoju i pomyślności po mrocznych czasach. Choć Bóg sprowadza na ludzi smutek, okazuje im też współczucie. W czwartym wozie były konie różnej maści — dereszowate i gniade, cętkowane i popielate. Pokazują one, że wydarzenia bywają rozmaite i mieszają się ze sobą, a pomyślność i trudności występują obok siebie. Kielich opatrzności w ręku Pana jest pełen mieszaniny (Księga Psalmów 75:8).

Po piąte, wszystkie narzędzia opatrzności i wszystkie wydarzenia pochodzą od Boga i otrzymują od Niego polecenia (Księga Zachariasza 6:5). Są to „cztery duchy nieba” albo, według niektórych przekładów, „cztery wiatry”. Wiatr zdaje się wiać, dokądkolwiek zechce, z różnych stron, ale Bóg trzyma go w swojej dłoni i wyprowadza ze swoich spichlerzy. Bardziej prawdopodobne jest, że chodzi tu o aniołów, którzy stoją przed Panem całej ziemi. Służą Mu, pełnią Jego wolę, oglądają Jego chwałę w niebie — co jest ich radością — i służą Jego chwale na ziemi, co stanowi ich zadanie. Stoją przed Nim jako przed Panem całej ziemi, by otrzymywać Jego rozkazy i zdawać sprawę ze swojej służby, bo cała ziemia podlega Jego władzy. Gdy ich posyła, wyruszają jako posłańcy Jego zamysłów oraz słudzy Jego sprawiedliwości i miłosierdzia. Niektórzy uważają, że tymi czterema duchami nieba są nawet ukryte poruszenia ludzkich serc, dzięki którym Bóg realizuje swoje plany. Bóg posyła je, by wypełniły to, co postanowił, ponieważ jest Bogiem duchów wszelkiego ciała.

W opatrzności, czyli w mądrym Bożym rządzeniu wydarzeniami, panuje piękna równowaga, a jedno wydarzenie często odpowiada drugiemu (Księga Zachariasza 6:6). Czarne konie wyruszyły, niosąc mroczne i smutne wydarzenia, które wszystko spowijały posępnością. Wkrótce jednak podążyły za nimi białe konie, przynosząc radość zasmuconym i rozjaśniając sytuację dzięki nowemu obrotowi spraw.

Tak Bóg często postępuje ze swoim Kościołem i swoim ludem. Jeśli najpierw wyruszają czarne konie, wkrótce podążają za nimi białe. Gdy przybywa utrapień, jeszcze obficiej przybywa pociechy. Bóg nie pozostawia swojego ludu na zawsze w smutku.

Opatrzność na ogół działa w sposób złożony i przynosi rozmaite wydarzenia. Konie dereszowate i gniade znajdowały się razem w czwartym wozie (Księga Zachariasza 6:3). Choć najpierw ruszyły ku południowej krainie, później wędrowały po całej ziemi, zgodnie z otrzymanym poleceniem (Księga Zachariasza 6:7). Gdy uważnie przyglądamy się życiu, widzimy, że Boże działania nie są wyłącznie mroczne ani wyłącznie jasne, lecz łączą w sobie jedno i drugie.

Taki jest świat, w którym żyjemy. Przyszły świat nie będzie już w ten sposób pełen przeciwieństw. Tu miłosierdzie i sąd idą w parze, a za oba powinniśmy wysławiać Boga (Księga Psalmów 101:1). Powinniśmy dostosowywać się do Bożej woli i zamysłu pośród tych rozmaitych doświadczeń: cieszyć się pociechą tak, jakby radość nie pochłaniała nas bez reszty, bo towarzyszy jej także smutek; i opłakiwać trudności tak, jakbyśmy nie pogrążali się w smutku całkowicie, bo jest w nich również wiele miłosierdzia.

Bóg ma upodobanie we wszystkich działaniach swojej opatrzności (Księga Zachariasza 6:8). Mówi: „Te przyniosły mi ukojenie”, mając na myśli czarne konie, które symbolizują surowe sądy, i białe konie, oznaczające wielkie wybawienie. Jedne i drugie wyruszyły ku północnej krainie, podczas gdy wydarzenia o mieszanym charakterze rozgrywały się na całej ziemi.

Te wydarzenia przyniosły ukojenie Bożemu duchowi w północnej krainie, która niedawno stała się głównym miejscem Jego działania na rzecz Kościoła. Przez te niezwykłe przejawy opatrzności Bóg wylał swój gniew na wrogów Kościoła i okazał łaskę swojemu Kościołowi. Jedno i drugie długo się opóźniało. W obu przypadkach Bóg uczynił to, czego chciał, dotrzymał słowa, a więc doznał zadowolenia i ukojenia. Pan znajduje upodobanie w swojej sprawiedliwości i, jak mówi w Księdze Izajasza 1:24, zaznaje ulgi.