Księga Psalmów 84:2 – znaczenie i zastosowanie

Psalmista został siłą odsunięty od wspólnego oddawania czci Bogu. Nieobecność sprawiła, że głębiej niż wcześniej odczuł wartość tych nabożeństw. To, co dotąd uważał za coś oczywistego, teraz stało się dla niego cenne. Ludzie, którym nie pozwala się uczestniczyć w świętym zgromadzeniu, często wyraźniej dostrzegają, jak wielkim jest ono skarbem.

Najpierw psalmista dostrzega piękno świętych miejsc Boga: „Jak miłe są Twoje przybytki, Panie Zastępów!”. Niektórzy uważają, że nazywa Boga „Panem Zastępów” ze względu na aniołów, niebiańskie zastępy, które przebywają w Jego obecności w świątyni. O przybytku mówi w liczbie mnogiej, ponieważ znajdowało się w nim kilka dziedzińców dla ludu, a także miejsce święte i najświętsze. Dla serca uświęconego przez łaskę sanktuarium Boga jest piękne ponad wszelkie słowa. Zewnętrzna forma może wydawać się skromna, lecz jego prawdziwa chwała jest duchowa i ukryta wewnątrz.

Następnie psalmista ukazuje, jak bardzo pragnie wrócić do oddawania czci Bogu, a właściwie do samego Boga, którego spotyka się podczas nabożeństwa (Księga Psalmów 84:2). Pragnienie ogarnęło go całego: ciało, duszę i ducha. Było też bardzo silne, niczym tęsknota ambitnego lub bogatego człowieka za tym, czego najbardziej pożąda. Woła, słabnie i niemal nie może znieść dalszej zwłoki. Tak naprawdę nie pragnie jednak samych zewnętrznych dziedzińców, lecz żywego Boga, którego można poznać i którym można się cieszyć we wspólnocie z Nim (Ewangelia Jana 1:3). Oddawanie czci niewiele znaczy, jeśli nie spotykamy tam Boga.

Psalmista zazdrości nawet ptakom, które mogą zakładać gniazda w pobliżu ołtarza Boga (Księga Psalmów 84:3). Wróbel znalazł dom, a jaskółka gniazdo dla siebie. Dawid wolałby mieszkać w ptasim gnieździe blisko ołtarza Boga niż w pałacu daleko od niego. Kiedy indziej pragnął skrzydeł gołębicy, by uciec na pustkowie (Księga Psalmów 55:6), tutaj zaś z radością przyjąłby skrzydła małego ptaka, gdyby mogły przenieść go niezauważenie na dziedzińce Boga. Nawet gdyby jego losem miało być samotne czuwanie na dachu niczym osamotniony wróbel, uznałby to za lepsze, byle tylko znaleźć się blisko ołtarzy Boga (Księga Psalmów 102:7).

Woli być sam w służbie Bogu niż przebywać w tłumie ludzi i służyć grzechowi. Słowo oznaczające „wróbla” może odnosić się do dowolnego małego ptaka, a Dawid zdaje się ze szczególną czułością myśleć o ptakach, które nie tylko przelatują obok sanktuarium, lecz mieszkają tam na stałe. Nie chce być wędrowcem, który zatrzymuje się tylko na noc. Pragnie, by dom Boga stał się jego domem. Zauważa też, że ptaki zakładają tam gniazda dla swoich piskląt. Przypomina mu to, że ci, którzy mają miejsce w domu Boga, powinni pragnąć takiego miejsca również dla swoich dzieci.

Niektórzy wyjaśniają ten werset inaczej: ptaki dzięki trosce Boga mają miejsce odpoczynku, ale Dawid, który pragnie znaleźć odpoczynek przy Jego ołtarzu, nie może tam dotrzeć. Jeśli Bóg tak dobrze troszczy się o ptaki, czy miałby mniej troszczyć się o swojego sługę? Jak ptak, który oddalił się od gniazda, Dawid czuje się nie na swoim miejscu, dopóki nie wróci (Księga Przysłów 27:8). Ci, których dusze naprawdę czują się u siebie u Boga, nie mogą powstrzymać tęsknoty za tym, by zamieszkać blisko miejsca, gdzie oddaje Mu się cześć.

Były dwa ołtarze: jeden służył do składania ofiar, a drugi do składania kadzidła. W swoim pragnieniu, by znaleźć się na dziedzińcach Boga, Dawid zdaje się kierować myśli ku obu. Także podczas naszego oddawania czci powinniśmy zwracać się ku Chrystusowi, który jest naszym zaspokojeniem i orędownikiem: Jego ofiara za nasze grzechy i Jego wstawiennictwo za nami przed Bogiem. Dawid kończy tę część, nazywając Boga swoim Królem i Bogiem, Panem Zastępów. Poddany doświadczający cierpienia powinien szukać ochrony u swego króla, a lud Boga — pomocy u swojego Boga. Dawid pragnie żyć i umrzeć, polegając na pomocy Pana Zastępów i przy Jego ołtarzach.

Następnie mówi, jak szczęśliwi są ci, którym wolno służyć przy tych ołtarzach. Najpierw nazywa szczęśliwymi sług świątynnych: kapłanów i Lewitów, którzy mieszkali blisko przybytku i pełnili tam służbę według ustalonej kolejności (Księga Psalmów 84:4). Nie użala się nad nimi z powodu tego, że są nieustannie zajęci i poważni. Wolałby im zazdrościć niż największym władcom na ziemi. Niektórzy nazywają szczęśliwymi bogatych, Dawid zaś — wiernych. Ich szczęście nie polega na dobrym wynagrodzeniu, lecz na dobrej służbie. „Wciąż będą Cię chwalić”. Jeśli na ziemi można choć odrobinę zaznać nieba, to właśnie w nieustannym chwaleniu Boga.

Słowa te kierują też nasze myśli ku niebu. Szczęśliwi są ci, którzy tam mieszkają: aniołowie i uwielbieni święci, bo bez ustanku, dniem i nocą, chwalą Boga. Powinniśmy więc poświęcać temu błogosławionemu zajęciu tyle czasu, ile możemy, bo właśnie taką służbę mamy nadzieję podejmować na zawsze.

Dawid mówi również o szczęściu ludu, który nie mieszka stale w przybytku jak kapłani, lecz może przybywać tam na wyznaczone święta, szczególnie na trzy wielkie święta, podczas których wszyscy mężczyźni mieli stawić się przed Panem (Księga Powtórzonego Prawa 16:16).

Dawid nie uważał tego za ciężar nałożony na lud. Zazdrościł radości tych, którzy mogli przybywać, by służyć Bogu i oddawać Mu cześć w Jego obecności (Księga Psalmów 84:5–7). Szczęśliwi są, jak opisuje, ci, których życie cechuje zaufanie do Boga i oddanie Mu.

Po pierwsze, są to ludzie, którzy angażują się w życie religijne, głęboko ufając Bogu. „Szczęśliwy człowiek, którego moc jest w Tobie” — czyli ten, kto czyni Boga swoją mocą i niezachwianie na Nim polega, jak ktoś, kto chroni się w warownej wieży (Księga Przysłów 18:10). Naprawdę szczęśliwi są ci, którzy wytrwale uczestniczą w nabożeństwie i pełnią swoje obowiązki, polegając nie na własnych siłach, które z pewnością zawiodą, lecz na mocy łaski Jezusa Chrystusa, od którego pochodzi każda nasza zdolność. Dawid tęsknił za powrotem do przybytków Boga, by umocnić się w Panu, swoim Bogu, zarówno do służby, jak i do cierpienia.

Po drugie, są to ludzie, którzy miłują święte ustanowienia Boga, czyli wyznaczone przez Niego sposoby oddawania czci i nauczania. Słowa „w których sercu są drogi” oznaczają, że skoro za najwyższe szczęście uznali Boga, raduje ich każda droga, która do Niego prowadzi, i każdy sposób, dzięki któremu ich wiara wzrasta, a więź z Nim pozostaje żywa. Nie tylko kroczą tymi drogami, lecz noszą je głęboko w sercu. Wokół nich skupiają się ich najgłębsze troski i radości.

Ci, którzy mają przed oczami Nowe Jeruzalem, powinni też nosić w sercu ścieżki, które do niego prowadzą. Powinni uważnie ich strzec, rozmyślać o nich, trzymać się ich i pilnować, by z nich nie zboczyć. Jeśli opieramy się na obietnicy Boga, Jego słowo powinno być dla nas zasadą, według której postępujemy.

Po trzecie, są to ludzie, którzy wytrwale znoszą trudy i zniechęcenie, służąc Bogu podczas oddawania Mu czci (Księga Psalmów 84:6). Gdy uczestnicy świąt wyruszali ze swoich miejscowości, ich droga do Jerozolimy często wiodła przez suche, piaszczyste doliny, gdzie groziła im śmierć z pragnienia. Żeby sobie pomóc, kopali niewielkie doły na deszczówkę. Gdy padał deszcz, napełniały się one wodą i służyły im oraz innym za źródło pomocy. Jeśli jesteśmy gotowi przyjąć łaskę Boga, nie zabraknie nam jej, bo wystarczy na każdą potrzebę.

Niektórzy rozumieją słowo „Baka” jako nazwę doliny płaczu, miejsca smutku. Inni uważają, że oznacza ono doliny pełne wody, które podczas deszczowej pogody trudno było przekroczyć z powodu wezbranej wody lub błota. Ludzie osuszali takie miejsca i kopali w nich rowy, aby wytyczyć drogę tym, którzy zmierzali do Jerozolimy. Powinniśmy troszczyć się o drogi prowadzące do kościoła tak samo jak o te, które prowadzą na targ.

Wszystko to ukazuje dwie rzeczy. Po pierwsze, wędrowcy mieli gotowe serce do drogi. Gdy szli do Jerozolimy na uroczyste święta, nie pozwalali, by zła pogoda lub trudna droga ich powstrzymały, i nie wykorzystywali tych przeszkód jako wymówek, by zostać w domu. Trudności napotykane na drodze obowiązku wystawiają naszą wytrwałość na próbę, a ten, kto stale wypatruje wiatru, nigdy nie będzie siał. Po drugie, wędrowcy starali się jak najlepiej wykorzystać drogę do Syjonu. Naprawiali to, co mogli, a z tym, czego nie mogli usunąć, cierpliwie się zmagali. Nasza droga do nieba wiedzie przez dolinę Baka, lecz nawet ona może stać się miejscem wytchnienia, jeśli dobrze korzystamy z pociech, które Bóg zapewnił pielgrzymom zmierzającym do niebiańskiego miasta.

Po czwarte, są to ludzie, którzy nie ustają w drodze, aż dotrą do jej celu, i nie zatrzymują się przedwcześnie (Księga Psalmów 84:7). „Idą z mocy w moc”. Ich grupa powiększa się, gdy dołączają kolejni ludzie z mijanych miejscowości, aż w końcu staje się liczna. Ci, którzy byli bliżej świątyni, czekali na tych mieszkających dalej i wołali: „Chodźmy do domu Pana” (Księga Psalmów 122:1–2). Chcieli iść razem jako jedna wspólnota, okazując sobie wzajemną miłość.

Może to też znaczyć, że zamiast słabnąć z powodu długości drogi i napotykanych trudności, każdy wędrowiec stawał się coraz bardziej rześki i radosny w miarę zbliżania się do Jerozolimy. Szli coraz silniejsi, jak opisał to Hiob (Księga Hioba 17:9). Bóg obiecuje więc, że ci, którzy oczekują Pana, odzyskają siły (Księga Izajasza 40:31). Nawet tam, gdzie są słabi, stają się mocni.

Niektórzy odczytują te słowa jako „idą od cnoty do cnoty”, używając tego samego określenia, którego użyto w opisie dzielnej kobiety. Ci, którzy wytrwale postępują w życiu chrześcijańskim, przekonają się, że Bóg dodaje łaskę do łaski, którą już otrzymali (Ewangelia Jana 1:16). Będą przemieniani z chwały w chwałę, przechodząc od jednego jasnego etapu łaski do kolejnego (Drugi List do Koryntian 3:18), aż każdy z nich stanie przed Bogiem na Syjonie, by oddać Mu chwałę i otrzymać Jego błogosławieństwa. Ci, którzy wzrastają w łasce, ostatecznie osiągną doskonałość w chwale.

Parafraza chaldejska ujmuje to tak: idą od domu świątyni do domu nauki, a ich trud włożony w poznawanie Prawa Bożego ukaże się przed Bogiem, którego majestat zamieszkuje Syjon. Powinniśmy przechodzić od jednego obowiązku do drugiego: od modlitwy do Słowa, od życia zgodnego z tym, czego się nauczyliśmy, do dalszej nauki. Jeśli tak będziemy postępować, przyniesie to pożytek, ku chwale Boga i naszemu trwałemu pocieszeniu.