Księga Psalmów 78:1 – znaczenie i zastosowanie

Te wersety stanowią wstęp do opisywanej historii i pokazują, że psalm odpowiada swojemu tytułowi. To rzeczywiście maskil, czyli psalm pouczający. Jeśli niczego się z niego nie uczymy, wina leży po naszej stronie.

Najpierw psalmista prosi o uważne wysłuchanie tego, czego zamierza nauczać: „Słuchaj, ludu mój, mojej nauki, nakłońcie uszu na słowa moich ust!” (Księga Psalmów 78:1). Niektórzy uważają, że są to słowa Dawida wypowiedziane w roli króla albo słowa Asafa, który przemawia w imieniu Dawida jako królewski sekretarz. W takim ujęciu zwraca się on do powierzonego swojej opiece ludu i nazywa swoje nauczanie prawem lub nakazem, ponieważ ma ono autorytet i wymaga odpowiedzi. Gdy prawda Boża zostaje przyjęta z miłością, przemawia do sumienia jak prawo. Jeśli Bóg w swojej łasce posługuje się wpływowymi ludźmi, mogą oni zdziałać więcej niż inni, bo ich słowa mają znaczenie dla otoczenia.

Można też rozumieć te słowa tak, że psalmista przemawia jako prorok, posłaniec Boga, i w imieniu Pana nazywa słuchaczy swoim ludem. Wtedy wzywa ich do posłuszeństwa temu, co mówi Bóg, podobnie jak zmartwychwstały Chrystus: „Kto ma uszy, niech słucha, co Duch mówi do kościołów” (Apokalipsa Jana 2:7). W obu ujęciach sens jest jasny: objawienie Boże nie powinno jedynie docierać do naszych uszu. Trzeba słuchać go z pokorą i poświęcić mu pełną uwagę.

Podano kilka powodów, dla których należy uważnie słuchać dalszych słów. Po pierwsze, poruszają ważny i niezwykły temat, który zasługuje na głęboką refleksję: „Otworzę usta, by mówić przypowieściami, wypowiem dawne zagadki” (Księga Psalmów 78:2). Nie nazwano ich „zagadkami” dlatego, że nie sposób ich zrozumieć, lecz dlatego, że są głębokie i wymagają uważnego studiowania. Przypominają przypowieści, które później opowiadał Jezus, przedstawiając obrazowo prawdy o Królestwie Bożym (Ewangelia Mateusza 13:35).

Po drugie, są to dawne prawdy przekazywane przez naszych przodków. To „rzeczy, które słyszeliśmy i poznaliśmy” (Księga Psalmów 78:3). Nie ma powodu wątpić w ich prawdziwość. Podobnie pisze Łukasz, gdy mówi, że opisuje sprawy, w które „wśród nas mocno wierzono” (Ewangelia Łukasza 1:1). Skoro przekazali nam je rodzice i przodkowie, powinniśmy traktować je z szacunkiem, jeśli są prawdziwe i dobre.

Po trzecie, prawdy te trzeba przekazywać następnym pokoleniom: „Nie będziemy ich ukrywać przed dziećmi” (Księga Psalmów 78:4). Mamy taki obowiązek wobec własnych dzieci, ale także wobec dzieci innych ludzi, bo nasza troska powinna wykraczać poza granice własnej rodziny. Przekazywać należy nie tylko wiedzę, umiejętności, wolność i majątek, lecz przede wszystkim „chwałę Pana, Jego moc i cuda, których dokonał”. Naszym wielkim obowiązkiem jest zachować naszą wiarę, ten cenny depozyt, w czystości i pełni dla tych, którzy przyjdą po nas.

Musimy zachować dla naszych potomków pełne i jasne poznanie dwóch rzeczy. Pierwszą jest prawo Boże. Bóg „ustanowił świadectwo”, czyli świadectwo przymierza, i nadał prawo Jakubowi i Izraelowi, a zawarte w nim nakazy i obietnice miały być przekazywane dzieciom (Księga Psalmów 78:5; Księga Powtórzonego Prawa 6:7, 6:20). Kościół nigdy nie miał być wspólnotą trwającą tylko przez jedno pokolenie. Bóg zapewnił służbę kapłańską Lewitów i potomków Aarona, a rodzicom powierzył wychowywanie dzieci w Jego prawie. Gdy jedno pokolenie odchodzi, następne ma powstać i przekazać te prawdy kolejnemu (Księga Psalmów 78:6), aby lud Boży trwał przez wszystkie pokolenia.

Drugą rzeczą są Boże działania wobec ludu, zarówno te pełne miłosierdzia, jak i te będące sądem. O Jego dziełach należy nauczać razem z Jego prawem, ponieważ ukazują obietnice dla posłusznych oraz ostrzeżenia dla nieposłusznych. Trzeba opowiadać o nich dzieciom i wnukom przede wszystkim po to, by zachęcić je do posłuszeństwa Bogu. Pamięć o Bożych dziełach prowadzi do pokładania w Nim nadziei i przestrzegania Jego przykazań (Księga Psalmów 78:7). Ci, którzy naprawdę oczekują Bożego zbawienia, poważnie traktują Jego przykazania. Rozważanie Bożych dzieł umacnia zarówno wiarę, jak i posłuszeństwo, bo Bóg może nas wspierać w obu tych sprawach.

Dzieci powinny poznać te prawdy także po to, by nie naśladować grzechów swoich ojców (Księga Psalmów 78:8). Byli oni pokoleniem upartym i buntowniczym. Choć pochodzili od Abrahama i zewnętrznie należeli do ludu przymierza, sprzeciwiali się woli Boga. Twierdzili, że są z Nim związani, lecz ich serca nie były przed Nim prawe. Nie składali szczerych obietnic ani nie trwali w oddawaniu Bogu czci, dlatego szybko się od Niego odwrócili. Obłuda często prowadzi do odstępstwa. Kto nie zwraca serca ku Bogu, nie pozostanie Mu wierny.

Jest to ostrzeżenie dla dzieci, których rodzice nie żyją w zgodzie z Bogiem. Jeśli będą brać pod uwagę Słowo Boże i Jego dzieła, znajdą wystarczający powód, by nie iść tą samą drogą.

Nie można usprawiedliwiać złego postępowania tym, że zostało odziedziczone po przodkach (Pierwszy List Piotra 1:18). To, co było złe w ich życiu, powinno być dla nas przestrogą. Powinniśmy stronić od wszystkiego, co tak bardzo im szkodziło, podobnie jak unikalibyśmy nawyków, które zrujnowały ich zdrowie lub majątek.