Księga Psalmów 72:18 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset wybrzmiewa po długiej modlitwie o sprawiedliwego króla i nagle przenosi uwagę z ziemskiej władzy na Boga. Psalmista przez wiele wersetów prosi o pokój dla ludu, o sąd dla ubogich i o obfity plon dla ziemi, a teraz wskazuje Tego, od którego pochodzi każde dobro. Słychać w tym coś z ulgi, jakby cudzy ciężar mógł wreszcie trafić w ręce Boga. Zdanie „Błogosławiony Pan, Bóg Izraela, który sam jeden czyni cuda!” brzmi jak wdzięczność wypowiedziana po prośbach, zanim cokolwiek widać. Najmocniej wybrzmiewa w nim słowo „sam jeden”. Nie chodzi tu o odległość między człowiekiem a Bogiem, lecz o przekonanie, że dobro przychodzące na świat nie wynika wyłącznie z ludzkich starań, nawet najszlachetniejszych. Czasownik „czyni” ma w zdaniu formę teraźniejszą, więc cuda nie zostają tylko w dawnych czasach. Dla kogoś zmęczonego własną odpowiedzialnością ta myśl bywa wielkim odpoczynkiem. Werset nie wiąże cudów z zasługami tego, kto się modli. Uwielbienie pojawia się tu jako odpowiedź na to, kim jest Bóg, a nie jako warunek, który trzeba spełnić, żeby zostać wysłuchanym. W tym uznaniu jest spokój, którego nie trzeba sobie wypracować.

Werset 18 zmienia perspektywę psalmu. Wcześniej pojawia się obraz króla, który sądzi sprawiedliwie, chroni ubogich i przynosi ludowi pokój. Teraz źródłem wszelkiej nadziei zostaje nazwany Bóg Izraela: to On „sam jeden czyni cuda”. Królewska sprawiedliwość nie jest więc osiągnięciem niezależnym od Boga ani powodem do ubóstwienia władcy. Nawet najlepsze ludzkie rządy pozostają ograniczone; ostateczna moc czynienia dobra należy do Boga. Słowo „cuda” nie musi tu oznaczać wyłącznie niezwykłych wydarzeń. W świetle wcześniejszych próśb psalmu obejmuje także to, co po ludzku wydaje się nieosiągalne: sprawiedliwe traktowanie ubogich, uwolnienie uciśnionych i życie, w którym pokój splata się ze sprawiedliwością. Tekst nie obiecuje, że takie przemiany nastąpią łatwo ani że każdy król będzie sprawiedliwy. Wyraża ufność, że Bóg może dokonać tego, czego ludzkie możliwości same nie zapewniają. Werset 19 rozwija tę pochwałę: chwałą Boga ma napełnić się cała ziemia. Zamknięcie psalmu kieruje więc wzrok poza królewską potęgę ku Bogu, od którego zależy każde prawdziwe dobro. Ludzkie rządy mogą służyć sprawiedliwości, lecz nie zastąpią jej ostatecznego źródła.

Ten werset nie mówi o królu, lecz o Bogu. Po długiej modlitwie o sprawiedliwe rządy, pokój dla ludu i ochronę ubogich psalmista kieruje wzrok ku Temu, który „sam jeden czyni cuda”. Słowo „sam jeden” ma tu wagę. Źródło dobra nie leży w mądrości władcy ani w jego dobrych zamiarach, choć są one potrzebne. Ta myśl ma wymiar bardzo praktyczny. Ktoś, kto modli się za bliskiego o zmianę, łatwo zaczyna wierzyć, że wszystko zależy od jego własnego wysiłku. Księga Psalmów 72:18 przypomina, że cuda należą do Boga. Człowiek ma działać uczciwie i roztropnie, ale nie musi udawać, że panuje nad wszystkim. Warto też zauważyć kolejność. Wcześniej w psalmie mowa jest o błogosławieństwie dla króla, a tutaj błogosławieństwo płynie ku Bogu. Wdzięczność znajduje się więc w centrum. Modlitwa, która zaczyna się od dziękczynienia, uczy patrzeć na dobro jako na dar, a nie jako na zasługę. Księga Psalmów 72:20 zamyka modlitwy Dawida. Werset 18 pozostaje więc niejako ostatnim wielkim słowem tej części psalmu. Jego sens jest prosty: to Bóg działa sam, a wszelkie dobro ma w Nim swoje źródło.

„Błogosławiony Pan, Bóg Izraela, który sam jeden czyni cuda!” Te słowa rozświetlają psalm, w którym modlitwa za króla łączy się z pragnieniem sprawiedliwości, pokoju i ocalenia ubogich. Król ma sądzić uczciwie i strzec tych, których życie jest narażone na krzywdę, lecz źródłem dobra nie jest jego własna potęga. Psalm kieruje wzrok ku Bogu, któremu należy się błogosławieństwo. Wyrażenie „sam jeden” nie pomniejsza ludzkiej służby. Przypomina raczej, że nawet najlepsze rządy nie są zbawieniem samym w sobie. Sprawiedliwy król może stać się znakiem ładu, którego pełni człowiek nie potrafi sobie zapewnić. Nadzieja psalmu sięga więc dalej niż powodzenie jednego władcy: ku Bogu, którego chwałą ma napełnić się cała ziemia. Obraz obfitego zboża i gór porośniętych lasami mówi o życiu, które rozkwita, gdy krzywda ustępuje miejsca sprawiedliwości. Nie jest to obietnica, że każda ziemska niedola natychmiast zniknie. To modlitwa i wyznanie wiary: dobro, pokój oraz ochrona słabych mają swoje ostateczne źródło w Bogu. Jego cuda obejmują zarówno niezwykłe dzieła, jak i odnowę nadziei, gdy sprawiedliwość staje się troską o konkretne ludzkie życie.