Księga Psalmów 44:2 – znaczenie i zastosowanie

Niektórzy zauważają, że większość psalmów opatrzonych tytułem „maskil”, czyli pouczenie, to psalmy pełne smutku. Utrapienie uczy, a zasmucone serce często uważniej słucha. „Błogosławiony jest człowiek, którego wychowujesz i którego uczysz” (Księga Psalmów 94:12). W tym psalmie wspólnota, choć teraz jest deptana, przypomina sobie czasy, gdy Bóg dawał jej zwycięstwo nad wrogami.

To wspomnienie służy dwóm celom. Po pierwsze, sprawia, że obecne cierpienie wydaje się jeszcze cięższe. Jarzmo niewoli szczególnie dotkliwie odczuwają ci, którzy niegdyś nosili koronę zwycięstwa. Oznaki Bożego niezadowolenia są najbardziej gorzkie dla tych, którzy długo zaznawali Jego przychylności. Po drugie, wspomnienie daje nadzieję, że Bóg znów odmieni ich los i okaże im miłosierdzie. Psalm łączy więc pamięć, modlitwę i nadzieję.

Na początku psalmista przypomina wielkie dzieła, których Bóg dokonał dla swojego ludu w przeszłości. „Nasi ojcowie opowiadali nam o tym, czego dokonałeś za ich dni” (Księga Psalmów 44:1). Wiele dzieł Bożej opatrzności przedstawiono jako jedno dzieło, bo wszystko, co czyni Bóg, składa się na jeden mądry plan. Jego liczne dzieła tworzą piękną jedność.

Każde pokolenie ma obowiązek przekazać to następnym. Ci, którzy żyli przed nami, opowiadali nam o tym, czego Bóg dokonał za ich dni, a my powinniśmy mówić naszym dzieciom o tym, czego dokonał za naszych. W ten sposób jedno pokolenie głosi drugiemu dzieła Boga (Księga Psalmów 145:4). Ojcowie przekazują dzieciom wiedzę o Bożej prawdzie (Księga Izajasza 38:19).

Nie powinniśmy pamiętać wyłącznie o tym, czego Bóg dokonał za naszych czasów. Powinniśmy poznawać także Jego dawne dzieła i opowiadać o nich dzieciom. Pismo Święte daje nam pewny zapis tych wydarzeń, tak samo wiarygodny jak proroctwo. Dzieci powinny uważnie słuchać, gdy rodzice opowiadają im o cudownych dziełach Boga, bo te wspomnienia będą dla nich pomocą w przyszłości.

Dawne przejawy Bożego miłosierdzia są mocnym oparciem dla wiary i ważnym argumentem w modlitwie w trudnych czasach. Gedeon odwołał się do takiego wspomnienia, pytając, gdzie podziały się cuda, o których opowiadali ojcowie (Księga Sędziów 6:13). Teraz podobnie postępuje wspólnota.

Ojcowie opowiadali im przede wszystkim o tym, jak Bóg osadził Izraela w Kanaanie, ziemi obiecanej ludowi (Księga Psalmów 44:2–3). Wypędził jej dawnych mieszkańców, by zrobić miejsce dla Izraela. Pokonał ich i wydał w ręce Izraela, tak że stali się jak proch pod jego mieczem i jak ściernisko przed jego łukiem. Zwycięstwa odniesione za czasów Jozuego nie były dziełem samego Izraela.

Izrael nie zwyciężył dlatego, że na to zasłużył, lecz dzięki przychylności Boga i Jego darmowej łasce. Zwycięstwa przyszły dzięki światłu Jego oblicza, bo Bóg miał w Izraelu upodobanie. Mojżesz powiedział, że Bóg nie wypędził narodów ze względu na sprawiedliwość ani prawość serca Izraela (Księga Powtórzonego Prawa 9:5–6), lecz dlatego, że dochował przysięgi danej ojcom Izraela (Księga Powtórzonego Prawa 7:8). Odbiera nam to powód do chluby, ale zarazem przynosi pociechę, bo każdy sukces wynika z Bożej przychylności.

Zwycięstwa te nie były też owocem własnej siły Izraela. To Boża prawica i Jego ramię dały mu tę ziemię. Bez Boga wszystkie wysiłki Izraela spełzłyby na niczym. Bóg walczył za Izraela, bo inaczej jego walka byłaby daremna. Dzięki Niemu Izraelici odważnie działali i zwyciężali. Bóg zasadził Izraela w tej dobrej ziemi jak troskliwy gospodarz, który sadzi drzewo i oczekuje owoców (Księga Psalmów 80:8).

Wskazuje to również na zasadzenie Kościoła Chrystusa na świecie przez głoszenie Ewangelii. Kult pogański został w zdumiewający sposób wyparty, podobnie jak niegdyś Kananejczycy, choć nie stało się to od razu. Nie dokonały tego ludzka umiejętność ani siła, bo Bóg postanowił posłużyć się tym, co w oczach świata słabe i głupie. Stało się to dzięki Bożej mądrości i mocy. Chrystus, działając przez swojego Ducha, wyruszył jako zwycięzca, by zwyciężać. To wspomnienie jest wielką pomocą dla tych, którzy wzdychają pod tyranią przeciwną chrześcijaństwu. Niektórzy sądzą, że późniejsza część tego psalmu dobrze opisuje Kościół pod panowaniem nowotestamentowego Babilonu. Ten sam Bóg, który zasadził swój Kościół mocą i dobrocią, z pewnością będzie go podtrzymywał tą samą mocą i dobrocią, a bramy piekielne go nie przemogą.

Izraelici pamiętali też, jak często Bóg dawał im zwycięstwo nad wrogami, którzy próbowali zakłócić ich spokój w tej dobrej ziemi (Księga Psalmów 44:7). Wielokrotnie ich ratował i zmuszał wrogów do ucieczki, okrywając ich hańbą. Zwycięstwa sędziów nad narodami ciemiężącymi Izraela wyraźnie to pokazywały. Podobnie wielu prześladowców Kościoła chrześcijańskiego zostało zawstydzonych przez moc prawdy (Dzieje Apostolskie 6:10).

Izraelici dobrze wykorzystywali tę opowieść i już wcześniej się do niej odwoływali. Uznali Boga za swojego prawowitego Króla i przysięgli Mu wierność (Księga Psalmów 44:4). Wspólnota wyznaje: „Ty jesteś moim Królem, Boże!” (Księga Psalmów 74:12). Bóg króluje nad swoim Kościołem. Ustanawia w nim prawa, strzeże pokoju i porządku, wydaje wyroki na jego rzecz, broni jego sprawy, walczy w jego bitwach i otacza go opieką. Kościół jest Jego królestwem na świecie i powinien żyć pod Jego panowaniem.

Możliwe też, że psalmista mówi we własnym imieniu: „Panie, Ty jesteś moim Królem. Do kogo innego miałbym zwrócić się ze swoimi prośbami?”. Prosi jednak nie tylko o dobro dla siebie, lecz także dla Kościoła Bożego. Każdy powinien korzystać z osobistego dostępu do tronu łaski Boga dla dobra Jego ludu. W ten sposób modlił się Mojżesz: „Jeśli znalazłem łaskę w Twoich oczach, prowadź swój lud” (Księga Wyjścia 33:13).

W trudnych chwilach Izraelici zawsze zwracali się też do Boga w modlitwie: „Rozkaż, aby Jakub został wybawiony”. Ich prośba obejmuje wiele. Proszą o wybawienia, nie o jedno, lecz o tyle, ile będzie potrzeba. Błagają o cały ciąg ratunku, o ocalenie od każdego niebezpieczeństwa. Widać w tym ich głęboką ufność w moc Boga.

Nie prosili Boga jedynie o to, by dokonał wybawienia, lecz by je rozkazał. Pokazuje to, jak łatwo i szybko może On ocalić, jak wtedy, gdy wypowiada słowo i staje się to, co powiedział. Pokazuje także pewność i skuteczność Jego słowa. Chcieli, by wydał rozkaz jako Ten, który ma pełną władzę i którego polecenia z pewnością zostaną wykonane. Jak mówi Pismo, tam, gdzie jest słowo króla, jest moc. Tym bardziej dotyczy to Króla królów.

Wcześniej ufali Bogu i dzięki Niemu odnosili zwycięstwa. Przyznawali, że nie własny miecz i łuk ich ocaliły (Księga Psalmów 44:3), i dlatego nie chcieli pokładać ufności we własnej broni także w przyszłości (Księga Psalmów 44:6). Mówili: „Nie będę polegać na moim łuku ani na żadnej sile wojskowej, jak gdyby mogły mi pomóc bez Boga. Dzięki Tobie pokonamy naszych wrogów (Księga Psalmów 44:5). Będziemy działać w Twojej mocy i polegać tylko na niej, a nie na liczebności czy umiejętnościach naszych wojsk. Skoro jesteś po naszej stronie, nie będziemy wątpić w zwycięstwo. Dzięki Twojemu imieniu, Twojej mądrości, która nas prowadzi, Twojej mocy, która nas umacnia, i Twojej obietnicy, która zapewnia powodzenie, podepczemy tych, którzy powstają przeciwko nam”.

Bóg był również ich radością i pieśnią uwielbienia (Księga Psalmów 44:8). „Szczyciliśmy się Bogiem i nadal będziemy się Nim szczycić każdego dnia, przez cały dzień”. Gdy wrogowie chełpili się własną siłą i zwycięstwami, jak asyryjski król Sennacheryb i jego rzecznik Rabszak, który groził Ezechiaszowi, królowi Judy, Izraelici odpowiadali, że nie mają się czym chlubić poza więzią z Bogiem i tym, że należą do Niego. Jeśli Bóg był po ich stronie, mogli bez lęku stawić czoła całemu światu. Kto się chlubi, niech chlubi się Panem, a wszelka inna duma niech ustąpi. Ci, którzy ufają Bogu, powinni chlubić się Nim, bo wiedzą, komu zaufali. Mogą chlubić się Nim przez cały dzień, bo zawsze można jeszcze więcej powiedzieć o Jego dobroci. Powinni jednak także na wieki wielbić Jego imię. Jeśli czerpią pociechę z Jego imienia, powinni oddać Mu należną chwałę.