Księga Psalmów 137:1 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu córę Syjonu spowitą chmurą i żyjącą pośród cór Babilonu. Lud Boży płacze, a zarazem sieje we łzach. Ich położenie było smutne zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie.

Po pierwsze, przebywali nad rzekami Babilonu, na obcej ziemi, daleko od domu, uprowadzeni jako jeńcy wojenni. Babilon stał się dla nich domem niewoli, podobnie jak Egipt u zarania ich dziejów. Porywacze umieścili ich nad rzekami albo po to, by tam pracowali, albo dlatego, że te odludne miejsca pasowały do ich żałoby. Jeśli mieli tam budować domy (Księga Jeremiasza 29:5), to nie w gwarne miasta, lecz nad rzekami, gdzie mogli pozostać sam na sam ze łzami. Niektórzy znaleźli się nad rzeką Kebar (Księga Ezechiela 1:3), inni nad rzeką Ulaj (Księga Daniela 8:2).

Tam usiedli i pozwolili, by ogarnął ich smutek. Jeremiasz pouczył ich, jak znosić to ciężkie jarzmo: mieli siedzieć samotnie i w milczeniu, z ustami w prochu (Lamentacje Jeremiasza 3:28–29). Usiedli jak ludzie, którzy spodziewali się pozostać tam na długo i przyjmowali ten los, bo taka była wola Boga. Płakali, wspominając Syjon, święte wzgórze, na którym stała świątynia. Miłość do domu Bożego przyćmiewała ich troskę o własne domy. Wspominali dawną chwałę Syjonu i radość, której zaznawali niegdyś na jego dziedzińcach (Lamentacje Jeremiasza 1:7). Pamiętali też jego ruiny i miłowali nawet jego proch. Był to znak nadziei, że Boża przychylność dla Syjonu wkrótce powróci (Księga Psalmów 102:13–14).

Odłożyli też instrumenty muzyczne. Zawiesili swoje harfy na wierzbach (Księga Psalmów 137:2). Były to harfy, na których grali dla własnej przyjemności, a także harfy lewitów używane w służbie Bożej. Odłożyli je, bo Bóg wezwał ich do żałoby, a nie do świętowania (Księga Izajasza 22:12), a ich serca i tak były zbyt ciężkie, by grać. Zabrali harfy w nadziei, że pomogą im ukoić smutek, lecz żałość była zbyt głęboka. Mogło jednak być w tym coś niewłaściwego, bo chwalenie Boga nigdy nie jest nie na miejscu, a we wszystkim mamy składać dziękczynienie (Księga Izajasza 24:15–16).

Po drugie, wrogowie dołożyli okrucieństwo do ich cierpienia. Porywacze już ich ograbili i uprowadzili, ale na tym nie poprzestali — szydzili z nich. Domagali się, by śpiewali i się weselili. Było to okrutne i nieludzkie, bo nawet nieprzyjaciela pogrążonego w nieszczęściu należy żałować, a nie deptać go. Było to także świętokradcze, bo chcieli słuchać pieśni Syjonu, które oddawały cześć Bogu, i używali ich do szyderstwa. W ten sposób znieważali samego Boga, podobnie jak Belszassar, który pił wino z naczyń świątynnych. Szydzili też z szabatu (Lamentacje Jeremiasza 1:7).

Po trzecie, jeńcy odpowiedzieli cierpliwością. Nie sięgnęli znów po harfy tylko po to, by zadowolić wrogów. Nie odpowiedzieli głupcom zgodnie z ich głupotą. Nie należy zachęcać do bluźnierczych szyderstw ani rzucać pereł przed świnie. Dawid mądrze milczał, powstrzymując się nawet od dobrych słów, gdy otaczali go niegodziwi, bo wiedział, że będą się z niego naśmiewać (Księga Psalmów 39:1–2). Ich odpowiedź była łagodna i pełna czci: „Jak możemy śpiewać pieśń Pana na obcej ziemi?”. Nie mówili, że nie potrafią śpiewać z powodu smutku, choć to także było prawdą. Podkreślali raczej, że jest to pieśń Pana, święta pieśń przeznaczona do kultu w świątyni, której nie śmieli śpiewać pośród czcicieli bożków. Rzeczy poświęconych Bogu nie należy wykorzystywać do zwykłej ani grzesznej rozrywki. Niekiedy Bogu oddaje się cześć zarówno świętym milczeniem, jak i świętą mową.

Po czwarte, mimo pobytu w Babilonie nadal miłowali Jerozolimę, miasto świętych zgromadzeń. Wrogowie szydzili z tego, że tak często o niej mówili i za nią tęsknili, lecz ich miłość nie osłabła. Można było z niej drwić, ale nie można było ich od niej odwieść (Księga Psalmów 137:5–6). Ich myśli były pełne Jerozolimy, bo o niej pamiętali i nie zapominali, choć przez długi czas byli z dala od niej. Niektórzy nigdy nie widzieli jej na własne oczy, znali ją jedynie z opowieści i Pisma Świętego, a jednak głęboko zapadła im w serce. Codzienne modlitwy przy oknach otwartych w stronę Jerozolimy nie pozwalały im stracić jej z oczu. Ich serca również były nią przepełnione, bo cenili ją bardziej niż największą radość. Często myślimy o tym, co naprawdę miłujemy. Ci, którzy radują się Bogiem, ze względu na Niego znajdują radość w Jerozolimie i przedkładają dobro wspólne nad osobistą przyjemność.

Pokazali, jak stanowczo chcieli podtrzymać tę miłość, przywołując na siebie przekleństwo na wypadek, gdyby kiedykolwiek ją porzucili. Mówili w istocie: „Obym nie mógł śpiewać ani grać na harfie, jeśli kiedykolwiek zapomnę o wierze mojego ludu na tyle, by używać muzyki dla przyjemności Babilończyków albo na chwałę ich bogów”. „Niech moja prawica zapomni swej zręczności” — doświadczony muzyk nie może tego uczynić, chyba że jego ręka zostanie unieruchomiona. „Niech mój język przylgnie do podniebienia”, jeśli nie będę mówić dobrze o Jerozolimie, gdziekolwiek się znajdę.

Choć nie śmieli śpiewać pieśni Syjonu pośród Babilończyków, nie mogli o nich zapomnieć. Gdy tylko ustąpiłyby obecne ograniczenia, znów śpiewaliby je równie chętnie jak dawniej, mimo długiej przerwy.