Księga Psalmów 119:64 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset ma w sobie wielką rozległość. Psalmista nie mówi o łasce zamkniętej w jednym sercu, lecz o tym, że napełnia ona całą ziemię (Księga Psalmów 119:64). Obraz jest szeroki i spokojny. Łaska wypełnia przestrzeń, w której toczy się całe życie, z jej zwykłymi dniami, pośpiechem i cichymi chwilami. Po tym stwierdzeniu pojawia się prośba: „naucz mnie Twoich ustaw!”. Modlący się nie prosi tu o łaskę, która zdaje się czekać gdzieś na uboczu, lecz o zrozumienie, jak żyć w jej obecności. W Księdze Psalmów 119:66 ta sama prośba wraca jako pragnienie zrozumienia i umiejętności opartej na zaufaniu, a w wersecie 67 psalmista przyznaje, że wcześniej błądził. Nauka wynika więc z pokory i z uznania własnej zależności. Ktoś, kto zauważył, że otacza go coś większego niż jego własne siły, może zacząć uczyć się drogi wskazanej przez Boga bez ciągłego napięcia i lęku przed każdym krokiem. Wtedy nauka przestaje być ciężarem, który trzeba unieść samodzielnie, a staje się odpowiedzią na dar, który już jest obecny.

Psalmista łączy dwa spojrzenia na Boga: Jego łaska obejmuje całą ziemię, a człowiek nadal potrzebuje, by Bóg uczył go swoich ustaw. Pierwsze zdanie jest wyznaniem o Bożej dobroci, drugie — prośbą o zrozumienie, jak żyć w jej świetle. Obfitość łaski nie czyni nauki zbędną. „Napełnia ziemię” wskazuje na szeroki zasięg Bożej przychylności. Nie ogranicza się ona do jednej osoby ani do wspólnoty, która już zna Boże przykazania. Zarazem werset nie mówi, że każdy dostrzega tę łaskę tak samo ani że usuwa ona wszelkie trudności. Psalmista wyznaje Bożą dobroć, nie podaje prostego wyjaśnienia każdego cierpienia. Prośba o naukę odsłania ważne rozróżnienie: można uznawać, że Bóg jest dobry, a zarazem potrzebować prowadzenia w konkretnym posłuszeństwie. W dalszych słowach psalmu pojawiają się zaufanie przykazaniom i pamięć o Bożej mowie, także po doświadczeniu utrapienia. Ustawy nie są tu ceną za łaskę, lecz drogą życia człowieka, który zwraca się ku Bogu jako nauczycielowi. Werset nie przeciwstawia więc łaski i posłuszeństwa. Pokazuje, że Boża dobroć obejmuje świat, a wierna odpowiedź wymaga uczenia się Jego dróg.

Ten werset zaczyna się od obrazu, który trudno zmieścić w jednym zdaniu. Łaska Boża napełnia całą ziemię, czyli zwykłe dni, pola, miasta i kuchenne stoły. Psalmista nie mówi o niej jak o czymś odległym. Widzi ją wszędzie wokół. Zaraz potem pada prośba: naucz mnie Twoich ustaw. Psalmista nie prosi o naukę po to, by zasłużyć na łaskę. Jego modlitwa wyrasta z przekonania, że Bóg jest dobry i dobrze czyni, jak mówi Księga Psalmów 119:68. Wierność w tym psalmie jest odpowiedzią na dobroć Boga. Wiersz 67 przyznaje, że wcześniej człowiek błądził, i właśnie ta szczerość nadaje prośbie realny ciężar. Taka modlitwa ma swoje konkretne miejsce: w rozmowie ze współpracownikiem, przy wydawaniu wypłaty, przy decyzji o telefonie odłożonym przed snem. Łaska, która napełnia ziemię, wypływa właśnie tam, w zwykłych wyborach. W tym wersecie nie słychać lęku. Łaska jest już obecna, a nauka jest czymś, o co prosi się z zaufaniem. Psalmista wie, że jego dni nie są puste, bo Boża dobroć jest w nich widoczna, i dlatego chce żyć według Jego ustaw.

„Twoja łaska, Panie, napełnia ziemię: naucz mnie Twoich ustaw!” W tym zdaniu zachwyt nad Bożą dobrocią spotyka się z prośbą o prowadzenie. Ziemia nie jest pusta ani opuszczona: pełnię jej życia psalmista przypisuje łasce Boga. A jednak samo dostrzeżenie tej dobroci nie wystarcza. Potrzebne jest także uczenie się Bożych ustaw, by na nią odpowiedzieć. Można wyobrazić sobie deszcz, który dociera do różnych zakątków ziemi. Tak psalm ukazuje łaskę jako obecną szerzej, niż sięga ludzki wzrok. Ustawy nie są tu oddzielone od tej obfitości. Wskazują drogę życia w świecie, który należy do Boga, i uczą wierności, gdy łatwo byłoby zapomnieć o Jego słowie. Początek psalmu nazywa szczęśliwymi tych, którzy kroczą drogą Pana, a dalsze wersety mówią o pośpiechu w przestrzeganiu przykazań i o przyjaźni z tymi, którzy strzegą Bożych postanowień. Prośba z wersetu 64 odsłania więc serce posłuszeństwa: nie pewność, że wszystko już zostało pojęte, lecz pragnienie, by Boża dobroć kształtowała codzienną drogę. Łaska wypełnia ziemię; człowiek wciąż uczy się nią żyć.